Contactlenzen zijn populair, maar niet zonder gevaar: mensen die lenzen gebruiken, lopen tachtig keer meer risico op een ooginfectie. Hoe draag je ze op een veilige manier?
schrijft voor de Volkskrant over praktische adviezen voor het dagelijks leven.
Naar schatting 140 miljoen mensen wereldwijd dragen weleens contactlenzen, onder wie meer dan twee miljoen Nederlanders. Die populariteit is deels te verklaren door cosmetische redenen of gemak. Veel lenzendragers vinden een bril niet mooi staan, of onhandig tijdens het sporten of het werk.
‘Er zijn ook mensen met bepaalde oogaandoeningen die met een contactlens scherper zien dan met een bril’, zegt oogarts en hoogleraar oogheelkunde Mor Dickman (UMC Utrecht). Dat zijn bijvoorbeeld patiënten met de ziekte keratoconus of mensen die een hoornvliestransplantatie hebben gehad. Zij hebben een onregelmatig hoornvlies en zien met een bril niet volledig scherp. Een harde contactlens kan de oneffenheden van het hoornvlies neutraliseren, waardoor een patiënt wel scherp ziet.
Wie lenzen draagt om cosmetische redenen, heeft meestal zachte contactlenzen. Die gaan een dag, een week of een maand lang mee (dag-, week- en maandlenzen) en zijn een stuk comfortabeler dan harde lenzen, die je altijd blijft voelen. Het nadeel van zachte lenzen is dat ze een hoger risico op ooginfecties met zich meebrengen: met daglenzen is dat risico zo’n vijf keer groter dan met harde lenzen.
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Nachtlenzen vormen een uitzondering op die regel. Deze harde lenzen duwen het hoornvlies van mensen met bijziendheid ’s nachts een beetje plat, waardoor zij overdag geen lenzen of bril meer nodig hebben. Maar het ’s nachts dragen van lenzen geeft een aanzienlijk risico op een ooginfectie, omdat je ’s nachts niet knippert, waardoor het oog uitdroogt en bacteriën zich sneller vermenigvuldigen.
Ooginfecties zijn het grootste gevaar van het dragen van contactlenzen. Elk jaar krijgen tussen de twee en vijf mensen per tienduizend lenzendragers een infectie, tachtig keer zo vaak als mensen die geen lenzen dragen. Ze worden meestal veroorzaakt door een bacterie, soms door een parasiet of een schimmel. Vaak resulteert een infectie in een litteken op het oog, wat kan leiden tot slechter zicht of zelfs blindheid.
Zachte lenzen zijn vochtiger dan harde lenzen, waardoor er meer ziekteverwekkers aan blijven kleven, legt Dickman uit. Ze zijn ook wat ruwer, waardoor ziekteverwekkers moeilijker weg te wassen zijn. Als er dan ook nog toevallig een wondje op het hoornvlies zit, bijvoorbeeld door wrijving met de contactlens, kunnen de ziekteverwekkers het oog infecteren.
Wie toch zachte lenzen wil dragen, maar het risico op een ooginfectie wil minimaliseren, kan het best voor daglenzen kiezen in plaats van week- of maandlenzen. Daglenzen gooi je aan het einde van de dag weg, waardoor je de volgende dag altijd een schone lens in je ogen doet.
Naast het type lens beïnvloedt ook het gedrag van de lenzendrager het risico op een ooginfectie. ‘De student die net uit huis is, is bijvoorbeeld een risicogroep’, zegt optometrist Alexander Kok, werkzaam bij contactlenspraktijk Oculenti in Het Oogziekenhuis Rotterdam. ‘Zij dragen hun lenzen te lang, ze hebben de hygiëne niet op orde en ze gaan met hun lenzen in douchen en zwemmen. Dat is een cocktail voor problemen.’
De algemene hygiëneregels voor lenzendragers luiden: was altijd je handen voordat je aan je lenzen of je ogen komt; draag je lenzen niet langer dan waarvoor ze bedoeld zijn, bijvoorbeeld niet meer dan zeven dagen in het geval van weeklenzen; en ververs op tijd de lenzenvloeistof als je lenzen hebt die je langer dan een dag gebruikt.
In leiding- en zwembadwater leven vaak bacteriën en parasieten. Die kunnen zich aan contactlenzen hechten en vanaf daar een ooginfectie veroorzaken. Doe daarom altijd je lenzen uit voordat je gaat douchen of zwemmen. Heb je last van rode of pijnlijke ogen, doe dan überhaupt geen lenzen in.
Dickman en Kok roepen ten slotte op om lenzen altijd te laten aanmeten door een gediplomeerde contactlensspecialist of optometrist. Wie zijn contactlenzen online bestelt, staat niet onder controle van een expert en draagt misschien lenzen die niet helemaal goed zitten. Dat kan oncomfortabel zijn en uiteindelijk leiden tot beschadigingen en ontstekingen van het hoornvlies. Kok: ‘Je hebt maar twee ogen, dus zorg er goed voor.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant