Veel Amerikaanse – en ook Nederlandse – journalisten breken zich er al jaren het hoofd over: hoe bericht je over Donald Trump? Door het vertrouwen te winnen van zowel Trumps voor- als tegenstanders, lijkt Isaac Saul met zijn platform Tangle het onmogelijke te hebben gedaan.
is mediaverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
‘Kan journalistiek een huwelijk redden?’, is de titel van een aflevering van de Amerkaanse podcast Question Everything, gemaakt door Brian Reed. In de aflevering staan twee zeventigers centraal, Dick en Emily. Ze leerden elkaar kennen bij hun kerkkoor in Californië en zijn inmiddels 24 jaar getrouwd. Door Donald Trump belandden ze in een huwelijkscrisis. Met een kop koffie het nieuws doornemen werd na zijn politieke entree een voortdurende bron van ergernis.
Als Emily Dick iets wilde voorlezen uit The New York Times of The Washington Post, kapte hij haar af – die linkse kranten vertrouwde hij niet. Op haar beurt hoefde zij niet te horen wat hij nu weer op de radicaal-rechtse site Breitbart had gelezen, zeker niet als het ging over de verkiezingen van 2020, die volgens hem waren gestolen door Joe Biden.
Om hun huwelijk te redden, gingen ze op zoek naar iets zeldzaams: een nieuwsbron die ze allebei onpartijdig vonden. Uiteindelijk stuitten ze op Tangle, een nieuwsbrief van de Amerikaanse journalist Isaac Saul. ‘Het is een enorme opluchting’, zegt Emily er in de podcast over. ‘Dick en ik zijn het nu vaker eens en als we het oneens zijn, baseren we ons in elk geval op dezelfde informatie.’ Dick: ‘Als ik ergens over wil beginnen, voelt het niet meer alsof ik op eieren moet lopen.’
Veel Amerikaanse – en ook Nederlandse – journalisten breken zich er al jaren het hoofd over: hoe bericht je over Donald Trump? Wie dagelijks de nadruk legt op zijn abnormaliteit – zijn autoritaire neigingen, talrijke leugens, strafrechtelijke veroordeling, toenadering tot Rusland, de beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag – loopt het risico zijn aanhang, grofweg de helft van het land, van zich te vervreemden.
Maar wie dat níét doet, wie Trump beschrijft als een redelijk doorsnee bewoner van het Witte Huis, riskeert de hoon van het deel van het land dat van hem walgt – de andere helft.
Hoewel grote Amerikaanse media beschikken over jaloersmakende middelen – bij The New York Times werken 1.700 journalisten, bij The Wall Street Journal 1.500 – zijn ze er nog niet in geslaagd deze puzzel te kraken. In 2024 vertrouwde 31 procent van de Amerikanen de grote media. Sinds opiniepeiler Gallup deze meting in 1972 begon, is dat percentage nooit lager geweest.
Door het vertrouwen te winnen van zowel Trumps voor- als tegenstanders, lijkt Isaac Saul het onmogelijke te hebben gedaan. De grote vraag is: hoe?
De 33-jarige Saul, gekleed in een witte hoodie, ontvangt in zijn moderne redactiekantoor in een arbeiderswijk in het zuiden van Philadelphia, op nog geen tien minuten lopen van het huis waar Rocky Balboa woonde in Rocky II.
Het idee voor Tangle ontstond in 2016, zegt hij, aan het begin van de eerste termijn van Trump. Diens plannen om een muur bij de Mexicaanse grens te bouwen, domineerden toen het nieuws. In The New York Times en The Washington Post las Saul vooral waarom dat een kansloos idee was.
‘Vaak waren dat goeie analyses’, zegt Saul. ‘Maar ik wilde begrijpen waarom dit plan ook vóórstanders had. Daarvoor moest ik Fox News of een YouTubefilmpje van een conservatieve migratie-expert kijken.’ Met het verzamelen van de beste argumenten voor en tegen de muur was Saul een volle werkdag bezig.
Hij vroeg zich af of er niet gewoon één site was die dat voor hem deed. ‘Die bleek niet te bestaan.’ Dus startte hij in 2019 zelf, op het platform Substack, de nieuwsbrief Tangle. ‘Met het idee dat abonnees dagelijks binnen tien minuten worden bijgepraat over een belangrijk onderwerp én weten wat daarover de standpunten van zowel de linkse als de rechtse media zijn.’ Daarnaast is er nog het kopje ‘My take’, met daaronder Sauls eigen – vaak gepeperde – mening.
Geen kwestie, hoe gevoelig ook, gaat de Joodse Saul daarin uit de weg. ‘Israël pleegt geen genocide in Gaza’, schreef Saul vorig jaar, onder meer omdat Israël Palestijnse burgers voorafgaand aan de grondinvasie had geadviseerd te vluchten.
Vorige maand kwam hij erop terug. ‘Als zionist (...) breekt het mijn hart om dit te schrijven, maar het afgelopen jaar heeft meer bewijs verschaft dat Israëls handelen wel degelijk voldoet aan de definitie van genocide.’
Na uiteen te hebben gezet hoe hij tot die conclusie is gekomen, schrijft hij: ‘Veel lezers zullen hun abonnement opzeggen of woedend reageren op deze reflectie. (...) Maar ik baseer me bij mijn stukken op bewijs en heb gezegd dat ik bij nieuw bewijs mijn mening kan veranderen.’ Het aantal opzeggingen viel mee, zegt hij terugblikkend. ‘Ik schreef dat ik nog op de kwestie terug zal komen. Ik denk dat mensen dat nog even afwachten.’
Ook lezers die het niet met hem eens zijn, vertrouwen Saul omdat hij open is over zijn eigen vooroordelen en nauwkeurig beschrijft hoe hij tot een bepaalde conclusie is gekomen, denkt hij. Saul hecht veel waarde aan transparantie. Fouten corrigeert hij prominent, bovenaan een artikel. Door kranten worden correcties doorgaans ergens onderaan weggemoffeld.
Op de dag van de inauguratie van de tweede termijn van Trump werd Sauls eerste kind geboren. Daarna ging hij op vaderschapsverlof en werd de nieuwsbrief tijdelijk overgenomen door collega’s – zijn redactie bestaat inmiddels uit veertien medewerkers, waarvan de helft voltijds.
Vorige week keerde Saul terug met een tienduizend woorden tellende evaluatie van het begin van het presidentschap van Trump, wiens acties hij indeelde onder de kopjes ‘goed’, ‘slecht’, ‘onduidelijk’ en ‘afstotelijk’.
In een maand tijd heeft Trump, en dit is een kleine greep, gepleit voor een etnische zuivering in Gaza, beweerd dat Oekraïne de oorlog met Rusland is begonnen en gespeculeerd over een inname van Groenland en Canada. Ook heeft hij aangekondigd dat de Verenigde Staten zich gaan terugtrekken uit de Wereldgezondsheidsorganisatie en het klimaatakkoord van Parijs.
Zelfs naar Trumps maatstaven was het een historische maand. Althans, dat schrijven veel progressieve kranten, die daarbij over superlatieven struikelen. Nadat Trump Ruslands kant koos, schreef het Britse weekblad The Economist dat Europa de ‘slechtste week achter de rug heeft sinds de val van het IJzeren Gordijn’.
Saul blijft opvallend rustig. ‘Ja, er staan meer dingen onder ‘slecht’ en ‘afstotelijk’ dan onder ‘goed’’, schrijft hij, vooruitlopend op kritiek van rechtse lezers. ‘Dit zou geen verrassing moeten zijn. De meeste presidenten nemen vroeg in hun termijn de maatregelen die het meest ideologisch gedreven en op hun achterban gericht zijn. (...) Als iemand in het politieke midden behoor ik niet tot Trumps achterban, dus ik verwachtte al dat ik op zijn minst gemengde gevoelens zou hebben over zijn eerste maand in functie.’
De meeste kritische reacties komen van progressieve lezers. Zij vinden Saul veel te mild. Waarom vindt hij sommige initiatieven – zoals Trumps Gazabeleid – slechts ‘slecht’ en niet ‘afstotelijk’? Het Oekraïnebeleid schaart hij zelfs onder ‘onduidelijk’.
‘Biden is er niet in geslaagd de oorlog te voorkomen, noch deze te beëindigen’, zegt Saul daarover. ‘Dus ik vind het niet gek dat Trump de resetknop indrukt. Wat hij vorige week heeft gezegd over wie de agressor van deze oorlog is, is walgelijk en verwerpelijk, maar als er uiteindelijk een deal wordt gesloten over de bodemschatten, waar ze nu over onderhandelen, houden de Verenigde Staten een economisch, en daarmee ook militair belang in het land. Dat geeft Oekraïne een veiligheidsgarantie, wat goed zou zijn.’
Links verwijt Saul vaak dat hij de Republikeinse Partij normaliseert. ‘Je kunt ook zeggen dat de Republikeinse Partij normaal is’, zegt hij daarover. ‘Trump is populairder dan Harris en Biden.’ Dat neemt niet weg dat Trump autoritaire neigingen heeft, zegt Saul. ‘Hij probeert zo veel mogelijk macht te verkrijgen en demoniseert minderheden. Daar maak ik me zorgen over en dat schrijf ik ook op.’
Rechts verwijt Saul dat hij te kritisch is op de president. ‘Tegelijkertijd schrijven veel Trump-supporters me dat ik hun favoriete liberal ben, omdat ik ook Democraten bekritiseer, uitleg hoe ik tot mijn standpunten kom en Trump credits geef als hij die verdient. Dat waarderen Democraten ook, die zeggen dat ik de eerste ben die ze ervan overtuigt dat Trump in sommige gevallen gewoon gelijk heeft.’
Saul had een zeer divers lezerspubliek. Tot afgelopen najaar omschreef 40 procent van zijn abonnees zich als links, 30 procent als rechts en 40 procent zei zich in het politieke midden te bevinden. Dat is veranderd nadat ook This American Life, een beroemde podcast met een progressief publiek, het verhaal van Dick en Emily had laten horen en host Ira Glass zei dat het hem ‘een snippertje hoop’ had gegeven.
De populariteit van Tangle is daarna snel toegenomen. Het aantal abonnees ging van 130 duizend naar 330 duizend. 57 duizend van hen betalen 6 dollar per maand. De helft van de lezers is nu links, een vijfde rechts. Ter vergelijking: in een interne peiling van The New York Times in 2019 omschreef 84 procent van de lezers zich als links.
Saul zegt tot het politieke midden te behoren. Zijn achtergrond is daar een oorzaak van, zegt hij. ‘Ik ben opgegroeid in Bucks County, Pennsylvania. Dat is een verdeelde, paarse plaats – er wonen veel Democraten en veel Republikeinen. Nog steeds bevinden mijn vrienden zich op het hele politieke spectrum. Vandaag de dag is dat in de VS ongebruikelijk.’
Na de middelbare school volgde hij het schrijversprogramma aan de Universiteit van Pittsburgh en schreef hij voor de site The Huffington Post. Voordat hij Tangle begon, werkte hij voor A Plus, een nieuwssite (inmiddels niet meer actief) die mede is opgericht door acteur Ashton Kutcher.
Dat nieuwsorganisaties nauwelijks nog vertrouwen genieten, is grotendeels hun eigen schuld, zegt Saul. ‘Kranten zijn gekaapt door de kliks van hun lezers en lijken daardoor soms in een andere wereld te leven dan de rest van de bevolking. Een immigrant die het nieuwe Google opricht, zal door The New York Times geportretteerd worden als stralend voorbeeld van het mooie van integratie. Maar als een dronken immigrant tien mensen doodrijdt, zal diens etnische achtergrond nooit benadrukt worden door de Times. Wel bij Fox News.’
Nog een – hypothetisch – voorbeeld. ‘Als je de redactie van de Times vraagt wat er belangrijker is, een verhaal over Trump die vreemdgaat met een pornoster of een verhaal over een wet die medicijnkosten voor 50 miljoen Amerikanen fors verlaagt, zal iedereen dat laatste zeggen. Toch durf ik mijn rechterarm erom te verwedden dat wanneer beide verhalen op dezelfde dag naar buiten komen, die over de medicijnen op pagina 12 wordt begraven, en die over het vreemdgaan de voorpagina haalt.’
Waarom? ‘Omdat hun lezers het vreten.’
Hij snapt dat goed. ‘Zelf voel ik die druk ook, 90 procent van mijn omzet is afkomstig van abonnementsgeld. In een rustige maand is de verleiding groot een sappig verhaal achter de betaalmuur te zetten. Ik moet me tegen de neiging blijven verzetten om lezers te geven wat ze willen. Ik moet ze informeren.’
Wat ook schadelijk is voor de geloofwaardigheid van kranten, zegt Saul, is het vage onderscheid tussen de opinie- en nieuwssectie. ‘Nu kun je aan de rechterkant van de website van The Washington Post een opiniestuk lezen waarin Donald Trump een halve dictator wordt genoemd en aan de linkerkant een nieuwsstuk over Donald Trump die geheime documenten heeft gestolen, gebaseerd op anonieme bronnen in het Witte Huis. Ik weet dat de Post geweldige journalisten heeft die zoiets alleen publiceren als ze zeker weten dat alles klopt, maar het oogt gewoon schimmig. Ik snap goed dat Amerikanen denken: zij zijn tegen Trump, dus zal dit wel een leugenachtig stuk zijn waarmee ze hem proberen pootje te lichten.’
Het bedienen van zowel linkse als rechtse lezers is ingewikkeld, zegt Saul. Om ze niet allebei voor het hoofd te stoten, wisselde hij het taalgebruik van The New York Times af met dat van Fox News. In stukken over migratie schreef hij bijvoorbeeld de ene keer over ‘undocumented immigrants’ (ongedocumenteerde immigranten) en de andere keer over ‘illegal aliens’ (illegale vreemdelingen).
Het gevolg was dat hij beide groepen tegen het hoofd stootte. ‘Mensen zegden hierom de nieuwsbrief op’, zegt Saul. ‘Het zijn allebei ook slechte woordkeuzen.’ ‘Ongedocumenteerde immigranten’ verbloemt volgens Saul het feit dat de immigranten de wet overtreden. ‘Illegale vreemdelingen’ dehumaniseert ze daarentegen. ‘Het is makkelijker om te zeggen dat je ‘illegale vreemdelingen’ gevangenneemt en deporteert dan wanneer je schrijft dat het vrouwen en kinderen zijn die al twee maanden uit hun rugzak leven om dit land in te komen.’
Met zijn team discussieerde Saul maandenlang over een alternatief. Uiteindelijk kwamen ze uit op ‘unauthorized migrants’ (‘ongeautoriseerde migranten’). ‘Dit geeft niet alleen aan dat ze geen toestemming hebben om hier te zijn, maar ook dat ze migranten zijn, mensen.’
Over deze en andere taalkeuzen – schrijf je pro-life of anti-abortion in het abortusdebat? – schreef Saul een aparte nieuwsbrief. ‘Verreweg de meeste lezers zeiden dat ze het lang niet eens waren met al mijn keuzen, maar ze waardeerden het enorm dat ik ze uitlegde.’
Lezers vinden Saul ook betrouwbaar omdat hij benaderbaar is, vermoedt hij. ‘Ik ben geen anonieme nieuwsorganisatie, ze weten wie ze voor zich hebben. Mensen waarderen dat en hebben het gevoel dat ze een band met me opbouwen. Ik denk dat dat belangrijk is.’
Op zo veel mogelijk mails probeert hij te reageren. ‘Maar dat duurt even. Soms heb ik vijftienhonderd ongelezen mails. Vannacht beantwoordde ik mails van twee maanden oud. Sorry, zeg ik dan, maar ik heb het druk en je stuurt me een tekst van tweeduizend woorden.’
Dat lezers een vertrouwensband hebben met Saul, wordt op termijn een probleem voor Tangle. ‘Ik werk nu twaalf uur per dag, maar dit kan ik niet veel langer volhouden’, zegt hij. ‘Langzaam maar zeker wil ik nieuwe stemmen introduceren. Lezers moeten Tangle gaan vertrouwen, niet alleen mij.’
Het merk blijft groeien. Dit jaar gaat Saul beginnen met het opnemen van livepodcasts. Over een aantal maanden treedt hij voor zevenhonderd toeschouwers op in een zaal in Los Angeles.
Tot de genodigden behoren Dick en Emily. Bij de afgelopen verkiezingen heeft Dick opnieuw op Trump gestemd, al gelooft hij niet meer dat Biden de verkiezingen van 2020 heeft gestolen. Dat hij, tot grote opluchting van Emily, van gedachten is veranderd, ‘komt alleen maar doordat ik Isaac en zijn team zo vertrouw’, zei hij in de podcast.
‘Ik kijk ernaar uit om Dick en Emily in Los Angeles voor het eerst te zien’, zegt Saul. ‘Ik heb ook veel aan hen te danken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant