Het Israëlische leger onderschatte het gevaar van Hamas en negeerde waarschuwingen, concludeert de krijgsmacht in een onderzoek naar 7 oktober. De belangrijkste bevindingen op een rij.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
1. Het leger geloofde niet dat Hamas militair een groot gevaar vormde voor Israël
Om lessen te trekken uit de aanval van 7 oktober, analyseerden onderzoekers hoe de krijgsmacht aankeek tegen het gevaar dat Hamas vormde. Een van de pijnlijke conclusies is dat het leger in slaap was gesust door de voorgaande oorlogen met Hamas.
Na de strijd die Israël in 2014 en 2021 met de beweging voerde, was de perceptie dat het leger Hamas militair onder controle had. Het leger geloofde dat het uitgebreide tunnelnetwerk in Gaza na de laatste confrontatie, die elf dagen duurde, flink was gehavend.
Ook zou de Hamas-top niet geïnteresseerd zijn in een grootschalig conflict, zo geloofde de Israëlische legertop. Hamas-leider Yahya Sinwar werd in de analyses zelfs gezien als een ‘pragmatische’ man.
Daarnaast zou het hek waarmee Gaza was afgeschermd en de inlichtingen die werden verzameld over wat er in het gebied gebeurde, Hamas afschrikken om een inval in Israël te plegen. Alle aandacht van de Israëliërs ging uit naar het Palestijnse raketarsenaal, maar het geloof was groot dat de beweging in bedwang kon worden gehouden.
Volgens de onderzoekers was Israël zo overtuigd van zijn eigen model van conflictbeheersing, dat het zich niet meer kon voorstellen dat Hamas toch een grote aanval zou uitvoeren.
2. Inlichtingen over een grote Hamas-inval werden terzijde geschoven.
De militaire inlichtingendienst Aman beschikte al in 2022 over informatie dat Hamas een grootschalige inval in Zuid-Israël plande. De spionagedienst deed het af als niet realistisch. Ook de legercommandanten in het zuiden namen het niet serieus. De onderzoekers concluderen nu dat de Hamas-top in dat jaar het besluit voor een inval nam en in mei 2023 de datum prikte: 7 oktober, een Joodse feestdag.
De inlichtingendienst ontdekte de voorbereidingen ook niet in de dagen voor de aanval. Als Hamas al een terreuroperatie plande in Israël, aldus de analyse van de dienst, dan was het met hoogstens zeventig strijders.
Tegelijkertijd kreeg de inlichtingendienst al maanden voordat Hamas toesloeg informatie dat strijders trainden voor een aanval. Sommige Aman-medewerkers geloofden dat Hamas echt iets plande, maar hun analyse bereikte de hoge legerbazen nooit.
Vernietigend voor de dienst is dat die niet beschikte over genoeg informatie van informanten in Gaza. Het leger luisterde ook niet meer live naar de radio’s van Hamas-strijders. De opgenomen gesprekken werden pas later beluisterd.
3. Uren voor de inval waren er aanwijzingen dat iets op handen was.
In de avond en nacht voor Hamas toesloeg, had het leger zeker vijf aanwijzingen voor ongewone Hamas-activiteiten in Gaza. Zo ontdekte de Shin Beth, de binnenlandse veiligheidsdienst, dat Hamas-strijders Israëlische sim-kaarten activeerden. De andere vier waarschuwingen worden door de onderzoekers geheimgehouden, waarschijnlijk om Hamas niet wijzer te maken.
Deze signalen leidden niet tot de interpretatie dat Hamas met iets groots bezig was, zoals een inval. Even na drie uur in de ochtend, uren voordat Hamas Israël binnenviel, overlegde legerleider Herzi Halevi telefonisch vanuit huis met de hoogste commandant in het zuiden.
‘We moeten onszelf niet wijsmaken dat dit niets is’, schreef Halevi op een papier, terwijl hij in de wacht stond. Maar daarna werd iedereen het erover eens dat er niet iets groots gaande was.
4. De legertop wist na de Hamas-aanval urenlang niet hoe erg de situatie was
Om 06.29 uur trokken zo’n vijfduizend Hamas-strijders de grens met Israël over. Ze overrompelden de Gaza-divisie van het Israëlische leger, die het zuidelijk deel van Israël moest beschermen. Er waren amper 800 soldaten paraat.
Legerleider Halevi en zijn generaals wisten door de verwarring en chaos urenlang niet hoe ernstig de situatie was en dat de divisie niet meer functioneerde. Hierdoor konden ze geen maatregelen nemen om de tegenaanval te openen.
In alles liet het leger zich verrassen: in de massaliteit van de aanval, de snelheid waarin de Hamas-strijders opereerden en in hoe hard ze toesloegen. Op maar liefst 114 plekken drongen strijders door het hek.
‘Het duurde lang om weer controle over de situatie te krijgen’, concludeert het leger. ‘In die tijd werden veel mensen vermoord en ontvoerd. Het leger faalde in het beschermen van Israëlische burgers. Het was niet voorbereid op een grootschalige verrassingsaanval.’ Halevi trok in januari het boetekleed aan en besloot stapte op.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant