De Groenen zijn in Duitsland drie jaar lang de kop van Jut geweest voor links en rechts en zelfs voor de eigen coalitie. Welke rol moeten ze nu, na de verkiezingsnederlaag, spelen in de oppositie?
Het was ongewoon gedrag voor Robert Habeck, die ondanks zijn positie als vicekanselier en economieminister toch altijd toegankelijk was gebleven. Tijdens de campagne sprak hij de kiezer toe vanachter een keukentafel. Op verkiezingsposters prijkte zijn gezicht boven één woord: Zuversicht, betrouwbaarheid.
Maar toen journalisten hem dinsdag aanspraken over de verkiezingsnederlaag van zijn partij De Groenen, ‘mompelde hij wat onverstaanbaars en verdween met zijn bodyguards richting de lift’, volgens weekblad Der Spiegel.
Annalena Baerbock, Groenen-buitenlandminister in de uitgaande regering, lanceerde een rede over de staat van de wereld toen ze werd gevraagd naar het partijleiderschap.
Wat moeten ze ook zeggen? De Groenen verkeren in chaos, sinds de verkiezingen van zondag. Ze zakten 3 procent, zagen 700 duizend kiezers overlopen naar Die Linke, en verloren het vertrouwen van veel jongeren die zich vier jaar geleden bekeerden tot De Groenen. De partij zal een rol moeten gaan spelen in de oppositie, maar welke?
De Groenen zijn drie jaar lang de kop van Jut geweest voor links en rechts, en zelfs voor de eigen coalitie. De kleine liberale FDP hekelde constant de klimaatplannen van haar regeringspartner.
CDU-leider Friedrich Merz liet geen kans voorbijgaan om De Groenen alles te verwijten, van verstikkende bureaucratie tot hoge energieprijzen en industriële leegloop. AfD schilderde de partij af als anti-Duits. Die Linke klaagde dat De Groenen net als andere mainstreampartijen ‘ons afnemen wat we door hard werk hebben verdiend’.
In eigen gelederen ontstond een opstand die culmineerde in het vertrek van het voltallige bestuur van de jeugdafdeling. ‘De Groenen wordt een partij zoals alle andere’, gaf ze de moederpartij een trap na. Toen volgde de verkiezingsuitslag, en bleek de toch al kleine kans op hernieuwde regeringsdeelname verkeken.
De Groenen traden drie jaar geleden aan in een driepartijencoalitie. Die beloofde een totale maatschappelijke en economische omwenteling naar klimaatneutraliteit in 2045, vijf jaar eerder dan de rest van Europa. Maar toen kwamen oorlog, energietekorten, inflatie, en sociale onrust.
De Groenen pasten zich razendsnel aan en toonden zich een verantwoordelijk en compromisbereid regeringspartner. Ze hielden vast aan enkele niet onderhandelbare zaken. Zo sloot economieminister Habeck de laatste drie Duitse kerncentrales. Anderzijds stellen De Groenen zich ‘rechtser’ op in het Duitse migratiedebat.
Het eerste werd een gigantische stok waarmee CDU/CSU De Groenen sindsdien constant slaan (‘midden in de grootste energiecrisis die ons land ooit heeft gekend!’) en het tweede een hoeksteen van de interne opstand. Onder leiding van Robert Habeck wonnen de ‘realos’, de vleugel die vindt dat regeringsdeelname compromisbereidheid vereist. Nauwelijks was verkiezingsdag voorbij of de linkervleugel van de partij verweet Habeck een mislukte campagne, een verloochening van progressieve principes, en een verschuiving naar rechts die kiezers massaal deed overlopen naar Die Linke.
Aan het woord nu is de linkervleugel van De Groenen. Die belooft, bij monde van ex-partijvoorzitter Ricarda Lang, dat De Groenen een nieuwe rol in de oppositie zullen vinden. ‘Als tegenpool van Friedrich Merz, en als het centrum van het progressieve deel van de maatschappij.’
Klein lichtpuntje: blijkens de resultaten kunnen De Groenen rekenen op een rotsvast reservoir aan Stammwähler. Ja, ze zakten 3 procent. Maar bijna 12 procent van de kiezers bleef de partij trouw.
Woensdag had ook Habeck alweer reden voor wat optimisme. Halverwege de middag hadden 290 duizend mensen een petitie ondertekend die hem vraagt politiek leider te blijven – hij wil terugkeren als regulier parlementariër.
‘We begrijpen dat de afgelopen weken veel van je hebben gevraagd,’ aldus de bijbehorende open brief. ‘Maar je bent voor velen een Hoffnungsträger, een brenger van hoop. En Hoffnungsträger mogen niet vertrekken wanneer ze het hardst nodig zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant