Het aantal campers en caravans in Nederland is gestegen tot ruim 623 duizend, een record. Dat eist zijn tol. Stallingen zijn volgeboekt, terwijl gemeenten een rem zetten op vergunningen voor nieuwe.
In de stalling van de zussen Bonita van Ingen (44) en Marsha van Kester (43) is geen enkele lege plek te zien. Campers en caravans van Westfalia, Bürstner, Knaus en andere merken staan netjes in lange rijen geparkeerd. ‘De stalling is vol, tientallen mensen staan op de wachtlijst’, zegt Van Ingen. ‘Eerst een stalling zoeken, dan pas een camper kopen’, is haar advies. ‘Dat is de volgorde vandaag.’
De zussen runnen sinds vorig jaar een caravan- en camperstalling in Poeldijk, een deelgemeente van Westland (Zuid-Holland). In maart namen ze het bedrijf over, inclusief alle klanten. De kas is al veertig jaar een stalling voor caravans en campers. Het is een opmerkelijke carrièreswitch: Van Ingen werkte tot vorig jaar bij een verpakkingsbedrijf, Van Kester was leerkracht op de basisschool.
Het aantal caravans en campers in Nederland groeit razendsnel, zodanig dat het in sommige regio’s een uitdaging is geworden om een staplaats te vinden. Het aantal stallingen stijgt, maar onvoldoende om aan de vraag te kunnen voldoen. Ondanks het tekort willen sommige gemeenten geen nieuwe stallingen meer.
Agrarische bedrijven krijgen niet altijd meer een vergunning om een caravan- of camperstalling te beginnen. ‘Gemeenten willen verkeersoverlast op kleine, landelijke wegen vermijden en eerder meer groene ruimte dan een nieuwe stalling’, zegt Lars Sessink, oprichter van 1stalling.nl, een online platform voor caravan- en camperstallingen.
De zussen Van Ingen en Van Kester hadden geen probleem om een vergunning te krijgen, omdat de kas al een vergunde stalling was. De bestemming van de grond hoefde dus niet te worden gewijzigd. Het is een vertrouwde omgeving voor de zussen, die opgroeiden in de kassen van Poeldijk. ‘Onze vader kweekte potplanten’, vertelt Van Ingen, in een klein kantoor aan de ingang van de stalling. ‘Araucarias’, zegt Van Kester, terwijl ze wijst naar een kleine, groene plant in de hoek van de ruimte.
De campers en caravans zijn wel nieuw. ‘We zochten een nieuwe uitdaging’, vertelt Van Kester. ‘Toen we zagen dat de stalling hier te koop was, was de beslissing snel genomen. Een stalling is fijn werk, klanten zijn altijd blij om op vakantie te gaan én de markt is goed’, zegt ze.
De afgelopen vijf jaar is het aantal caravans en campers in Nederland met meer dan tien procent gestegen, volgens cijfers van de Kampeer- en Caravanindustrie (KCI). Op dit moment zijn er meer dan 623.468 geregistreerd, een record. Volgens campingspecialist ACSY was 2024 het beste kampeerjaar ooit. De organisatie noteerde bijna 40 procent meer boekingen voor campings in Europa dan in 2023.
Caravan- en camperstallingen profiteren daarvan. ‘Veel stallingen zijn vol, nieuwe stallingen zijn meestal binnen het jaar uitverkocht’, zegt Sessink. Van Ingen en Van Kester hebben ook een wachtlijst, jaarlijks roteert ongeveer acht procent van de klanten.
Hoeveel stallingen Nederland precies telt, is niet bekend. Volgens de Kamer van Koophandel zijn er 495 stallen geregistreerd, tegenover 446 stallen vijf jaar geleden. Het werkelijke aantal is waarschijnlijk hoger. Niet alle stallingen zijn ingeschreven onder de juiste bedrijfscategorie, andere zijn gewoon niet ingeschreven.
De prijzen van caravan- en camperstallingen zijn de laatste jaren significant gestegen. De prijs voor een stalplaats wordt gewoonlijk uitgedrukt in het aantal lengtemeters van een caravan of camper. ‘Vijf jaar geleden was de gemiddelde jaarprijs per lengtemeter ongeveer 50 euro’, zegt Sessink. ‘Op dit moment schommelt de jaarprijs per meter tussen de 85 en 100 euro. In populaire gebieden, bijvoorbeeld in de Randstad, is het nog meer’, zegt hij.
Het jaartarief van Van Ingen en Van Kester bedraagt ongeveer 100 euro per lengtemeter voor een caravan en 150 euro per meter voor een camper. Het stallen van een gemiddelde camper kost jaarlijks dus ongeveer 1.000 euro. Ophalen en droppen van caravans is gratis. Een camper kun je zes keer per jaar gratis ophalen, daarna is het 27,50 euro per keer.
De zussen rangeren de voertuigen niet zelf, dat doet Vincent Verbeek (50), die al meer dan tien jaar in de stalling werkt. Het is een ingewikkelde puzzel, waarbij hij rekening houdt met wanneer een caravan of camper wordt opgehaald, zodat hij elke keer zo weinig mogelijk voertuigen hoeft te verplaatsen.
‘Hij weet alle caravans en campers zo te vinden’, vertelt Van Kester. ‘Wanneer een klant zijn caravan of camper komt ophalen, vindt hij die meteen terug, zonder te moeten zoeken in het computersysteem.’ Het bedrijf heeft verder nog één werknemer in dienst die samen met Vincent Verbeek het onderhoud van de voertuigen verzorgt.
Als de vraag het aanbod zo overstemt, waarom stappen dan niet meer ondernemers in de markt? ‘Ondanks de hoge prijzen is het niet rendabel om een stalling te bouwen om er caravans en campers te stallen’, zegt Sessink. ‘Het zijn dus hoofdzakelijk boeren die noodgedwongen stoppen en een nieuwe bestemming zoeken voor een oude kas of loods’, zegt hij.
Het opstarten van een stalling vergt ook aanzienlijk wat investeringen, duidt Tom Huyskens, woordvoerder van de KCI. ‘Caravans en campers stijgen in waarde en een nieuwe camper kost al gauw zo’n 100 duizend euro. Die wil je in een brandveilige en verzekerde stalling zetten, voor zover je eigen verzekeraar dat al niet eist.’
‘Ondernemers die een nieuwe stalling willen beginnen, moeten dus aan de eisen van de brandweer en de gemeente voldoen. Dat kunnen wij enkel toejuichen, hoewel we van autoriteiten op dat vlak meer flexibiliteit wensen’, zegt Huyskens.
Op 1 januari dit jaar sloot Van Vliet Caravans, een gigantische stalling in Wateringen, de deuren omdat die in 2023 was afgekeurd door de brandweer en de gemeente. ‘Een flinke tegenvaller, juist omdat we vrij recent nog behoorlijk hadden geïnvesteerd om ons bedrijf te moderniseren’, zei Brenda Zwinkels destijds, mede-eigenaar van het bedrijf. Op het terrein van Van Vliet Caravans stonden zo’n 1.300 caravans en campers.
Niet alleen de veiligheidseisen zijn streng; een vergunning krijgen om een caravan- of camperstalling te openen is ook geen sinecure. In de gemeente Almere leidde het vorig jaar tot een conflict. De gemeente legde een voormalig rozenkweker een dwangsom van 5.000 euro op, omdat die zonder vergunning een stalling was begonnen. De rozenkweker stapte naar de rechter, maar verloor de zaak.
De gemeente Almere heeft een maximum oppervlakte voor caravan- en camperstallingen vastgesteld. In 2013 hebben een aantal boeren éénmalig de kans gekregen het bestemmingsplan van de grond te wijzigen en een stalling te beginnen. ‘De stallingen die er nu legaal zijn, mogen blijven, maar er mogen geen nieuwe bijkomen’, zei een woordvoerder van de gemeente vorig jaar tegen Omroep Flevoland.
De stallingskwestie is onderdeel van een groter vraagstuk: ruimte in Nederland wordt schaarser. Er is meer plek nodig voor woningbouw, het opwekken van groene energie en het aanpassen van ruimte aan klimaatverandering. Gemeenten moeten beslissen of ze de kostbare ruimte willen gebruiken voor het stallen van caravans en campers, een economisch laagwaardige activiteit. Een eenvoudige berekening toont aan dat het recordaantal caravans en campers inmiddels aanzienlijk wat ruimte in beslag neemt.
Een gemiddelde caravan of camper is 7 meter lang en 2,30 meter breed, volgens het KCI. Op basis van die cijfers bedraagt de oppervlakte van het totaal aantal caravans en campers in Nederland op dit moment ongeveer 1.000 hectare. Dat is meer dan de helft van de oppervlakte van de gemeente Gouda, en meer dan anderhalve keer de beschikbare woningruimte in die gemeente.
Uiteraard staan niet alle caravans en campers in een stalling, maar de ruimte van een stalling is ook altijd aanzienlijk groter dan de som van de oppervlakte van de voertuigen. Het is een beperkte benadering, maar schetst een beeld.
De verhuur van campers is mogelijk een oplossing voor het stallings- en ruimtetekort. Caravans en campers efficiënter gebruiken en delen, kan de groei van het aantal voertuigen remmen of op termijn misschien zelfs terugdringen.
Meer en meer caravans en campers worden ook effectief verhuurd, volgens de KCI. ‘Sommigen voeren de berekening uit, wat is de total cost of ownership van een camper?’, zegt Huyskens. ‘In de tijd dat je camper normaal stilstaat, kun je met de verhuur ook geld verdienen én tegelijkertijd stallingskosten besparen.’
Volgens Goboony, een onlineverhuurplatform voor campers, staat een camper gemiddeld 48 weken per jaar stil. Op het Nederlandse platform, dat de laatste jaren sterk is gegroeid, kunnen particulieren een camper te huur aanbieden. In 2023 groeide het aantal Nederlandse verhuurders er met 30 procent tot een totaal van 3.500 campers.
Sinds de fusie met zusterbedrijf Yescapa in datzelfde jaar is Goboony het grootste verhuurplatform in Europa. Internationaal bieden ze vandaag zo’n 33 duizend voertuigen aan. Ook investeerders zijn overtuigd van het potentieel. In 2021 investeerde de Nederlandse venture capital No Such Ventures al 6 miljoen euro in het deelplatform.
Vooralsnog staat de stalling van Van Ingen en Van Kester tijdens de wintermaanden afgeladen vol, de caravans en campers wachten geduldig op de lente om er weer op uit te trekken. De twee zussen kijken tevreden terug op hun carrièreswitch. ‘Een oud-collega vroeg mij onlangs of ik niet terug wilde komen’, lacht Van Ingen. ‘Nee, ik denk er niet aan.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant