Het doel om 90 procent van de gebruikte flesjes en blikjes in te zamelen is vorig jaar opnieuw niet gehaald. Meer verkopers van flesjes en blikjes moeten verplicht worden deze in te nemen, vindt de stichting achter het statiegeldsysteem.
is economieredacteur. Hij is specialist duurzaamheid en circulaire economie.
Vorig jaar stegen de inzamelpercentages tot 77 procent voor plastic flessen en 84 procent bij blikjes. Daarmee overtreedt het verpakkende bedrijfsleven, dat verantwoordelijk is voor het statiegeldsysteem, voor het derde jaar op rij de wet. Vorig jaar greep de Inspectie Leefomgeving en Transport in. Zo moeten er voor 2027 meer dan vijfduizend nieuwe inleverpunten zijn bijgekomen. Anders volgt een dwangsom van maximaal 135 miljoen euro.
De druk loopt op bij Verpact. Dit is de stichting die het statiegeldsysteem beheert namens de verpakkende bedrijven, zoals supermarkten en frisdrankproducenten, en waar de dwangsommen aan zijn opgelegd.
Vorig jaar kwamen er in Nederland een kleine negenhonderd nieuwe inzamelpunten voor flessen en blikjes met statiegeld bij. Verpact moet het tempo de komende twee jaar opvoeren om genoeg nieuwe punten te regelen. Alleen heeft de stichting naar eigen zeggen moeite om voldoende plekken te vinden.
Zo zijn stadions, concertzalen en OV-bedrijven niet happig om ruimte voor statiegeldmachines vrij te maken, volgens Hester Klein Lankhorst, directeur van Verpact. Dat valt haar tegen. ‘Ik had toch wat meer verwacht van andere partijen. Heel veel bedrijven hebben hun mond vol van duurzaamheid.’
Het is een klacht die vorig jaar al klonk, maar die prangender is geworden nu staatssecretaris Chris Jansen (Mobiliteit en Milieu) het statiegeldsysteem onder de loep neemt. Zijn evaluatie wordt binnen een paar maanden verwacht.
Klein Lankhorst dringt er bij hem op aan om, naast supermarkten, ook andere bedrijven wettelijk te verplichten om statiegeldverpakkingen in te nemen. ‘Wat ons betreft hoeft dat echt niet te gelden voor de snackbar om de hoek’, zegt ze erbij. Maar grotere locaties waar flesjes en blikjes over de toonbank gaan, zouden best verplicht kunnen worden om ze leeg weer terug te nemen, vindt ze.
Staatssecretaris Jansen heeft vorig jaar al gezegd zo’n innameplicht te overwegen. Uit een rondgang van NOS onder bioscopen, kiosken en pretparken bleek al dat zij hier weinig voor voelen. Zo vrezen bioscopen op piekmomenten voor wachtrijen en opstoppingen.
In geval van flesjes is het halen van de 90-procentnorm op dit moment overigens sowieso onmogelijk, erkent Verpact. Dit komt doordat verpakkende bedrijven voor sap- en zuivelflessen geen statiegeld hoeven te vragen, terwijl deze flesjes wel meetellen voor het inzamelpercentage. Het gevolg is dat zelfs als consumenten alle flessen met statiegeld zouden inleveren, het inzamelpercentage onder de 90 procent blijft steken.
Een mogelijke oplossing is statiegeld verplicht stellen voor zuivel- als sapflessen. De ILT overwoog dit vorig jaar als eis op te leggen aan de verpakkende bedrijven, maar schrok hier uiteindelijk voor terug.
In geval van sapflessen ziet Verpact een dergelijke plicht wel zitten, zegt Klein Lankhorst. Maar ze verzet zich tegen statiegeld op zuivelflessen. Klein Lankhorst zou het liefst zien dat zuivelflessen helemaal niet meer meetellen voor het inzamelpercentage, wat het voor haar stichting natuurlijk zou vergemakkelijken om de doelstelling te halen.
Verpact vreest vervuiling en stank door rottend zuivel. Bovendien bevatten zuivelflessen andere soorten plastic dan de pet-flessen die nu al in het statiegeldsysteem zitten. Dit kan het recycleproces compliceren. In Duitsland zit sinds vorig jaar wel verplicht statiegeld op plastic zuivelflessen. Hier klaagt de brancheorganisatie van recyclers over het vermengen van plastictypes omdat supermarkten de verschillende soorten flessen niet apart houden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant