Boris Pistorius pakt zijn moment, nu zijn partij zondag het grootste verlies leed sinds de Tweede Wereldoorlog. Die nederlaag betekent het abrupte politieke einde van bondskanselier Olaf Scholz. Maar voor zijn partijgenoot Pistorius, de populairste politicus van Duitsland, is het een nieuw begin.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Friedrich Merz heeft het in de campagne meermaals herhaald: zijn voorkeurscoalitie is er een van CDU en SPD. Na het teleurstellende verkiezingsresultaat van zondag is het niet kanselier Olaf Scholz maar de huidige defensieminister Boris Pistorius die zijn hand heeft opgestoken. Hij is ‘gesprächsbereit’: klaar om te praten.
Zijn partij is sinds zondag helemaal opgeschud. Bondskanselier Scholz is vertrokken en vice-voorzitter Lars Klingbeil heeft volgens de Beiserse nieuwssite Merkur ‘een coup’ gepleegd en zichzelf tot voorzitter van de SPD gebombardeerd. Pistorius komt uit die ‘coup’ tevoorschijn als de man die de coalitiegesprekken met de CDU ingaat als gespreksleider: ‘in der Führungsrolle der Partei’.
Hij doet dat overigens in nauwe samenwerking met zijn Nedersaksische deelstaatgenoot Klingbeil. Der Spiegel portretteerde het tweetal in januari niet voor niets gezamenlijk. De twee weten dan uit de peilingen allang dat kanselier Scholz de grote verliezer van de verkiezingen gaat worden. Terwijl ze voor Scholz campagnevoeren zijn ze in gedachten al bij maandag 24 februari, de dag na de verkiezingen. Details weet Der Spiegel dan nog niet, maar na de verkiezingen worden die onmiddellijk duidelijk: Klingbeil en Pistorius stappen in het vacuüm dat is ontstaan.
Haast lijkt Boris Pistorius nooit te hebben gehad. Hij wordt binnenkort 65, en is al sinds zijn 16de lid van de SPD. Na zijn rechtenstudie ging hij er ook werken, als beleidsmedewerker van de minister van Binnenlandse Zaken van zijn geboortedeelstaat Nedersaksen. Hij schopt het tot plaatsvervangend bureauchef van de minister en wordt in 1996 (hij is dan 36) lid van de Osnabrückse gemeenteraad.
Na de gemeenteraad gaat het alleen maar bergopwaarts: hij wordt tweede en vervolgens eerste burgemeester en gaat daarna aan de slag als minister van Binnenlandse Zaken en Sport van Nedersaksen. Hij is dan 53, en wordt baas van het kantoor waarop hij als medewerker begon. De stap naar het landsbestuur is daarna klein: hij wordt lid van het landelijk SPD-bestuur. Een poging om duo-voorzitter te worden, samen met Petra Klöpping mislukt, maar in 2023 krijgt hij een ministerspost in het zieltogende kabinet van Scholz: die van minister van Defensie.
Pistorius erfde een gehavend ministerie van zijn voorganger Christine Lambrecht, die vervroegd moest vertrekken na een reeks schandalen. Deutschlandfunk noemde die benoeming destijds ‘verrassend’ en critici vonden het ‘rijkelijk laat’ (hij was destijds 63). Analisten mopperen dat ze in de coalitie blij moesten zijn dat überhaupt iemand de functie wilde hebben. Zelfs de Groenen hadden niet geprotesteerd toen Scholz er de zwaar onderhandelde gelijkheid van de seksen in zijn kabinet aan opofferde: de man Pistorius verving met Lambrecht immers een vrouw.
Op Defensie geldt Pistorius als een aan Scholz loyale minister. Een die met de tijd bovendien razend populair werd. Zijn dossierkennis en vakmanschap werden geprezen en over ‘de mens Pistorius’ viel geen onvertogen woord – een schril contrast met zijn voorganger. Het opmerkelijkste feit dat tijdens de verkiezingen over hem werd opgemerkt was dat hij als twee druppels water leek op CDU-kopstuk Armin Laschet. Een journalist had hem zelfs ooit ‘meneer Laschet’ genoemd, waar hij gniffelend in meespeelde. Veel meer was er over hem niet te melden. Of het moet zijn dat hij al zijn hele leven fan is van voetbalclub VfL Osnabrück, waar hij als jongen speelde en de bijnaam ‘Kamikaze’ verwierf, en dat hij houdt van de tv-serie Raumschiff Enterprise.
Zijn onbesproken gedrag en daadkrachtige optreden als minister van Defensie maakte dat hij in 2024 in een peiling naar bovenkwam als de populairste politicus van Duitsland – dit terwijl de waardering voor zijn partij en zijn collega Scholz met de week verder wegzakte. Binnen de SPD klonk in de aanloop naar de verkiezingen de roep om lijsttrekker Scholz te vervangen voor Pistorius. De minister bedankte. Hij was tevreden bij Defensie, zei hij, en zag zijn ministerschap niet als ‘een carrière-springplank’. Hij zal ook gezien hebben dat hij als lijsttrekker leiding had moeten geven aan een nederlaag, die hem daarna ongetwijfeld persoonlijk zou zijn aangewreven.
Maandag blijkt dat in de SPD, die onder Scholz zo bleekjes zag, ineens veel daadkracht zit. Warmgelopen grijpt Klingbeil meteen het voorzitterschap en Pistorius staat vóór de start al te trappelen om aan de slag te gaan met de coalitiebesprekingen. Gesprächsbereit, en klaar om een regering te vormen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant