In Rome en andere steden in de wereld komen gelovigen dagelijks bijeen om te bidden voor paus Franciscus. De katholieke leider ligt al bijna twee weken in het ziekenhuis met een dubbele longontsteking. Correspondent Rosa van Gool merkt hoe in Rome al uitgebreid over zijn opvolging wordt gesproken.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Hallo Rosa. Het zag er aanvankelijk slecht uit voor de paus. Hoe is zijn situatie nu?
‘Er is sprake van een lichte verbetering. Twee keer per dag meldt het Vaticaan hoe het met de paus gaat. Afgelopen nacht heeft hij goed geslapen. Zaterdag had hij nog veel moeite met zijn ademhaling. Hij kreeg toen veel extra zuurstof en had een bloedtransfusie nodig. Nu gaat het wat beter. Dat is dus positief nieuws. Maar hij blijft een 88-jarige man met gezondheidsproblemen die al vaker is opgenomen in het ziekenhuis. Hij heeft onder andere last van astma. En hij loopt slecht. Hij zit vaak in een rolstoel.’
Hoe wordt er in Italië over zijn gezondheidssituatie gesproken?
‘Het houdt veel mensen bezig. Hier in Italië is het een groot onderwerp, zeker in Rome. Ik was gisteravond bij een gebed op het Sint-Pietersplein waar honderden gelovigen, van gewone burgers tot kardinalen, bijeen waren gekomen om voor de paus te bidden – onder andere de rechterhand van Franciscus was aanwezig. Ik sprak een kunststudent die na afloop van zijn college naar het plein was gekomen; hij benadrukte de rol van de paus als progressieve wereldleider. Er was ook een katholiek, conservatief stel dat bij het Vaticaan samen met anderen voor de paus wilde bidden. Je merkt dat sommigen daar behoefte aan hebben.’
Wordt er al rekening gehouden met een overlijden van Franciscus?
‘Zeker. Er wordt ook rekening gehouden met de mogelijkheid dat hij aftreedt vanwege zijn gezondheidssituatie, net als zijn voorganger paus Benedictus XVI deed. Dat is vrij bijzonder; toen Benedictus hiertoe besloot, was het voor eerst in zeshonderd jaar dat een paus aftrad. In 2022 heeft paus Franciscus bekendgemaakt dat hij zijn ontslagbrief reeds meteen bij zijn aantreden had geschreven, voor het geval zijn gezondheidssituatie hem zou beletten om goed te functioneren. Dus die brief ligt al klaar. Maar ik denk dat hij het liefst in het harnas wil sterven.’
Wat gebeurt er als de paus overlijdt?
‘Het Vaticaan kondigt dan een rouwperiode aan van negen dagen. Zijn lichaam zal naar het Vaticaan worden overgebracht, waar zijn dood officieel moet worden vastgesteld. Het verhaal gaat dat de pauselijke kamerheer dan drie keer op het hoofd van de paus moet slaan met een hamertje om vast te stellen dat hij inderdaad dood is. Daarna wordt zijn lichaam opgebaard.
‘Paus Franciscus wil, in tegenstelling tot de meeste van zijn voorgangers, niet in de Sint Pieterskerk worden begraven maar in de Santa Maria Maggiore. Dat is een andere kerk in Rome. Het is zijn favoriete kerk. Hij gaat er altijd naartoe, na terugkeer van een reis. Franciscus heeft het draaiboek voor zijn overlijden gewijzigd. Hij wil een sobere uitvaart. Zo wil hij dat zijn kist van hout is, in plaats van dat hij zoals zijn voorgangers wordt begraven in drie verschillende soorten materiaal – cipressenhout, lood en eikenhout.’
Wie gaat Franciscus opvolgen na zijn overlijden of eventuele aftreden?
‘Een nieuwe paus wordt gekozen door het College van Kardinalen, en alleen kardinalen tot 80 jaar mogen stemmen. Namen van mogelijke opvolgers van de zittende paus gaan altijd rond. Deels zijn het de bekende namen; in Italië worden veel Italiaanse namen genoemd, onder wie die van kardinaal Matteo Zuppi, een geestverwant van Franciscus die op één lijn met hem zit. Ook de naam van Franciscus’ rechterhand Pietro Parolin wordt genoemd, evenals die van kardinaal Pierbattista Pizzaballa, patriarch van Jeruzalem.
‘Verder wordt er gesproken over de mogelijkheid van een Aziatische of Afrikaanse paus. Dat zou aansluiten bij de pogingen van Franciscus om de katholieke kerk minder Europees te maken. In de vijfde eeuw is er al eens een Afrikaanse paus geweest, maar daarna niet meer. En een paus uit het Verre Oosten is er nog nooit geweest. Beide opties zijn mogelijk, maar ik acht de kans op een Afrikaanse of Aziatische paus klein.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant