Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.
schrijft voor de Volkskrant over grote en kleine levensvragen.
‘Mijn 11-jarige dochter wordt volledig opgeëist door een vriendinnetje uit de klas’, mailt een moeder. ‘Het klasgenootje kocht een dure best friend-ketting en ze wordt boos als mijn dochter met iemand anders afspreekt.’ Wat kun je doen wanneer je kind wordt geclaimd door een vriendje?
Op de lagere school leggen kinderen de basis voor hun latere sociale leven. Op jonge leeftijd kiezen vriendjes elkaar uit omdat ze gedeelde interesses hebben, zoals voetbal, Pokémon of tekenen. Pas later, vanaf een jaar of 10, worden vriendschappen hechter en krijgen ze een emotionele betekenis, waarbij ook vertrouwen en het delen van geheimen een grotere rol gaan spelen.
Het is de vraag of alleen het claimgedrag een probleem is of ook de vriendschap zélf. Uit onderzoek blijkt namelijk dat vriendschappen soms niet goed voor iemand kunnen zijn, zegt orthopedagoog Lydia Laninga-Wijnen, die onderzoek doet naar vriendschap, populariteit en pestgedrag aan de Universiteit van Turku in Finland. Kinderen die bevriend raken met klasgenoten die ongewenst gedrag vertonen, zoals gemeen doen tegen anderen of niet opletten tijdens de les, hebben een grote kans dat ze dit gedrag zelf ook gaan vertonen. ‘Met wie je omgaat, daar word je mee besmet.’
Ook kan het in een vriendschap niet helemaal kloppen wat betreft de onderlinge relatie. ‘Sommige jongeren ervaren zelfs dat ze ’gepest’ worden door iemand die ze ook als hun vriend zien’, aldus Laninga-Wijnen. ‘Claimgedrag kan er ook voor zorgen dat een kind ongelukkig wordt in een vriendschap.’
Moeten ouders zich er dan mee bemoeien? Een beetje inmenging kan geen kwaad. ‘Kinderen die leren om met veel verschillende kinderen te spelen, omdat hun ouders dat regelen, worden over de tijd heen socialer’, zegt de orthopedagoog.
Hoe ouder het kind, hoe meer ouders toeschouwers worden. ‘Op de middelbare school heb je als ouder veel minder zicht op met wie je kind allemaal omgaat. Dan sta je als ouder echt wat meer aan de zijlijn.’ De moeder uit het voorbeeld zit nét op die lastige overgang.
Bemoeienis luistert nauw. ‘Het werkt averechts als je een vriend afkeurt of een vriendschap verbiedt’, zegt Laninga-Wijnen. Als ouders niet blij zijn met een vriendschap die hun kind aangaat, laten ze dan eerst bij zichzelf te rade gaan. ‘Is er daadwerkelijk reden tot zorg of is het simpelweg dat de ouder zelf dat vriendje niet zou hebben uitgezocht? Het is belangrijk om rekening te houden met de eigenheid van je kind.’
Ga geen scheidsrechter spelen, maar stel je op als adviseur. ‘Praat met je kind over sociale interacties, bijvoorbeeld als je samen in de auto zit.’ In deze gesprekken kun je bespreken hoe vriendschappen ontstaan, hoe je conflicten oplost en relaties onderhoudt. ‘Stel open vragen: wat vinden ze fijn in een vriendschap? En bij wie ervaren ze dat? Hoe vinden ze het als hun vriend boos wordt als ze met iemand anders willen afspreken? Hoe kun je daarop reageren? Dit moedigt kinderen aan om zélf te ontdekken welke relaties ze waarderen en waarom, in plaats van dat ouders deze inzichten aanreiken.’
Uit onderzoek blijkt dat dit soort onderonsjes de sociale competenties van kinderen bevordert.
‘Soms ben je de expert die advies geeft, soms een klankbord door vooral te luisteren’, zegt Laninga-Wijnen. ‘Het is cruciaal dat ouders tips geven op een niet-veroordelende manier. Kinderen zien vriendschappen als hun privédomein en een te sturende benadering kan al snel als bemoeizuchtig of dwingend worden opgevat.’
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant