In Nederland zijn er dit jaar voor het eerst minder bierbrouwerijen dan in voorgaande jaren, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. En dat is een trendbreuk, want de afgelopen vijftien jaar nam het aantal brouwerijen telkens toe.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Volgens het CBS zit de grootste krimp in de eenpersoonsbrouwerijen: het aantal daarvan nam ten opzichte van vorig jaar met bijna 6 procent af. Desondanks wordt nog steeds verreweg het grootste deel van de bierbrouwerijen in Nederland door één persoon bestierd: 420 van de 735 in totaal. Hun marktaandeel valt echter in het niet bij de grote brouwerijen, die ruim 95 procent van de totale bierproductie voor hun rekening nemen.
Jan Ausems, voorzitter van de stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur, is niet verrast door de CBS-cijfers. Hij zag al langer brouwerijen omvallen. Ausems onderschrijft dat vooral de eenpersoonsbrouwers het moeilijk hebben.
Bierliefhebbers die in hun eigen keuken een recept hebben ontwikkeld en dat bij een brouwerij lieten produceren, geven er de brui aan. Toch kampen volgens Ausems ook de grotere bedrijven met problemen. ‘Wat wij de ‘warme brouwers’ noemen, de bedrijven met een eigen ketel, stoppen er ook mee.’
De voornaamste oorzaak voor de krimp is simpelweg een verzadigde markt, zegt Ausems. ‘Wij hebben in Nederland de meeste bierbrouwerijen per hoofd van de bevolking ter wereld. Dat aantal moest natuurlijk een keer dalen.’ Andere factoren die meespelen, zijn volgens hem de hogere accijnzen op bier en het stijgen van de productiekosten.
Sinds 1 januari 2024 betalen consumenten ruim 8 procent meer belasting over alcoholhoudende dranken. Bovendien besloot de Nederlandse overheid het accijnstarief voortaan te laten afhangen van het alcoholpercentage: over zwaardere bieren betaalt de consument meer belasting.
Of die laatste regeling vooral nadelig is voor de kleinere brouwers, is volgens Ausems lastig te zeggen. ‘Kleine brouwers produceren als gevolg van de nieuwe accijnsregeling ook steeds vaker bieren met een lager alcoholpercentage, maar er zijn ook grote brouwers die leven van zwaarder bier.’
De nieuwe belastingtarieven waren vorig jaar meteen zichtbaar in de Nederlandse bierconsumptie. Stichting Dranken Nederland meldde dat de bierverkoop in 2024 met 3,4 procent daalde ten opzichte van 2023.
Grondstoffen zijn duurder geworden; dit is deels te wijten aan inflatie, maar ook klimaatverandering speelt hierbij een rol. Hogere temperaturen en minder regenval bedreigen de oogst van hop, de plantensoort die bier zijn kenmerkende smaak geeft. Ook de kwaliteit van de hopplanten schommelt hevig door klimaatverandering, waardoor bierfabrikanten hun receptuur geregeld moeten aanpassen.
De afgelopen jaren groeide het aantal bierbrouwerijen gestaag naar het hoogtepunt van 780 in 2024. Volgens het CBS is dat aantal bijna tien keer zo hoog als in 2010, toen ons land 75 brouwerijen telde. De grootste toename zag het statistiekbureau tussen 2016 en 2022. Dat zat hem voornamelijk in één- en tweepersoonsbedrijven, concludeert het CBS, want het aantal mensen dat in die tijd als bierbrouwer werkte, groeide minder hard mee.
Ook in de totale bedrijfsopbrengsten van bierbrouwers in ons land is de groei van het aantal brouwerijen niet in dezelfde mate terug te zien. Hoewel de bedrijfskosten stegen met 26 procent, groeiden de opbrengsten slechts met 8 procent, aldus het CBS.
Noord-Brabant is als provincie met 160 brouwerijen koploper in Nederland. Daarna volgen Noord-Holland (145 brouwerijen), Zuid-Holland (110) en Gelderland (95). Nederland is bovendien de grootste bierexporteur van de Europese Unie. In 2023 leverde dat zo’n 2 miljard euro op.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant