Europese landen moeten wat de Verenigde Staten betreft een bijdrage leveren aan een veiligheidsgarantie voor Oekraïne. NU.nl-lezers vragen zich af hoe sterk de Europese legers zijn. Stellen we, als we alles bij elkaar optellen, heel wat voor? Of zijn we een papieren tijger?
Naar aanleiding van het Amerikaanse verzoek organiseert de Franse president Emmanuel Macron gespreksrondes. Maandag waren de leiders van Spanje, Italië, Polen, Denemarken en Verenigd Koninkrijk aanwezig. Namens Nederland zat premier Dick Schoof aan tafel.
Voor het overleg van woensdag zijn uitnodigingen verstuurd aan onder andere de Baltische staten, Canada, Finland, Roemenië en Griekenland. Ook België zou aansluiten, maar dan digitaal.
Een van de vraagstukken op de agenda was het opzetten van een Europese vredesmacht. Zo ver is het nog niet. En het is bovendien nog niet duidelijk of een veiligheidsgarantie voor Oekraïne ook de inzet van Europese (grond)troepen betekent.
Maar we hebben het hier wel over zeker vijftien landen, elk met hun eigen leger. Als die landen troepen en materieel samenbrengen, kom je dan niet tot een geduchte krijgsmacht qua aantallen? Of is het geen kwestie van een optelsom maken?
"Europa heeft als collectief veel militaire capaciteiten", zegt Frans Osinga, hoogleraar Oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden. "Zeker als het aankomt op artillerie en luchtverdediging kan Europa snel een vuist maken."
Maar de hoogleraar zegt dat er veel haken en ogen zitten aan een poging om gezamenlijk op te treden. En je kunt daarom ook niet zomaar een optelsom maken van het aantal militairen.
Zoals uit het onderstaande overzicht van het ministerie van Defensie blijkt, moet je allereerst rekening houden dat er onder het totale aantal beroepsmilitairen ook reservisten zijn.
Daarnaast zijn niet alle beroepsmilitairen van het ene op het andere moment inzetbaar. Sommige strijdkrachten zijn bijvoorbeeld al voor een andere missies ingezet.
Zo levert het ministerie van Defensie een bijdrage aan de NAVO-macht in onder meer Roemenië en Litouwen. Daar zijn respectievelijk zo'n 200 en 270 Nederlandse militairen actief. En andere Europese landen hebben ook zo hun verplichtingen.
"Je kunt niet zomaar militairen en materieel naar Oekraïne sturen. Dat hebben we namelijk ook nodig voor onze eigen verdediging. Zeker aan de grens met Rusland", gaat Osinga verder.
Bovendien is er volgens Osinga in Oekraïne niet zomaar een troepenmacht nodig, maar één waar een afschrikkende werking vanuit gaat. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky liet al eens weten dat hij voor afschrikking rekent op zo'n 150.000 troepen.
Dat aantal is waarschijnlijk te ambitieus, stelt Osinga. Maar de hoogleraar sluit niet uit dat een troepenmacht van zo'n 20.000 tot 50.000 man ook voldoende kan zijn. En haalbaar, als de verschillende landen meedoen.
Maar, zo waarschuwt Osinga, daar is wel onderlinge eenheid voor nodig. En daar schort het in Europa nog weleens aan. "Dat zou in de ogen van de Russische president Vladimir Poetin de afschrikwekkende werking van zo'n troepenmacht kunnen ondermijnen."
Maar zelfs als er op termijn een Europees leger op de been staat, ben je er nog niet, zegt brigade-generaal Han Bouwmeester. Hij is hoogleraar Militaire en Operationele Wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie.
"Je kunt wel veel eenheden hebben, maar daarmee heb je nog geen effectief leger. Je hebt ook een commandostructuur nodig", legt Bouwmeester uit. "Zeker als er allerlei verschillende landen bij een troepenmacht betrokken zijn, is het belangrijk dat men bekend is met elkaars manier van optreden."
Daarnaast valt of staat de effectiviteit van een leger met de juiste combinatie van eenheden. "Je moet niet alleen op land kunnen optreden, maar ook in het luchtruim en op zee. En bovendien heb je tegenwoordig ook nog zoiets als een informatieoorlog", gaat Bouwmeester verder.
Ook binnen de onderdelen van de krijgsmacht moeten de puzzelstukjes in elkaar vallen. "Je kan niet alleen fregatten sturen; je hebt ook andere schepen nodig. Net zoals alleen grondtroepen niet genoeg zijn", vertelt Bouwmeester.
Volgens de brigade-generaal heeft een effectieve krijgsmacht drie hoofdingrediënten: de militaire component, de conceptuele component en de mentale component. Dat wil zeggen dat je de juiste combinatie van mensen en materieel hebt. Dat iedereen volgens dezelfde doctrine (een manier van werken) opereert. En ten slotte, dat er goed leiderschap is en dat iedereen gemotiveerd is.
Kortom, er kan veel. Maar niet op stel en sprong. En ook niet zonder goede voorbereiding en afstemming. En voorlopig weten we ook niet of een Europese troepenmacht nodig is in Oekraïne.
Source: Nu.nl algemeen