Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.
schrijft voor de Volkskrant over grote en kleine levensvragen.
Het is een handig middel dat ouders altijd kunnen inzetten om hun jonge kind te kalmeren of te enthousiasmeren: zingen. En dat niet alleen: liedjes zijn ook goed voor de taalontwikkeling. Hoe werkt dat precies? En maakt het nog wat uit of je als ouder een beetje toon kunt houden?
Overal ter wereld zingen ouders voor hun baby’s. Dit universele gedrag ontstaat vaak spontaan, ook bij niet-muzikale types, vanuit de behoefte (of wanhoop?) het kind te troosten of in slaap te laten vallen. Uit onderzoek blijkt dat zingen inderdaad emotieregulerend werkt én dat moeders het wat vaker doen dan vaders.
Zingen is ook goed voor de taalverwerving van jonge kinderen. ‘Baby’s die zelf enkel brabbelen, leren al indrukwekkend veel over hun moedertaal door te luisteren’, zegt Tineke Snijders (universiteit Tilburg), die onderzoek doet naar taalontwikkeling in de hersenen. ‘Ze leren welke klanken veel voorkomen en wanneer een woord begint en eindigt.’
Meerdere studies wijzen uit dat baby’s woorden makkelijker oppikken als ze worden aangeboden in liedjes in plaats van via ‘gewone’ spraak. Onderzoekers testen dit door baby’s naar liedjes te laten luisteren en met een eeg de hersenactiviteit te meten. Bij het later opnieuw horen van bepaalde woorden nam de activiteit toe: een teken dat ze het woord herkennen.
‘Hoe dat precies werkt, weten we nog niet’, zegt Paula Fikkert, hoogleraar eerste taalverwerving aan de Radboud Universiteit Nijmegen. ‘Liedjes hebben een uitgesproken melodie en zijn voorspelbaar. Dezelfde elementen keren terug en dat geeft houvast.’
Bij liedjes met rijm is het effect nog sterker. ‘Kinderen kunnen voorspellen wat er gaat komen en die kennis is nuttig bij het verwerken van taal’, zegt Snijders. ‘Volwassenen passen dit continu toe in het dagelijks leven: je luistert en bedenkt alvast welke woorden er kunnen volgen.’
‘Het allerbelangrijkste bij taalverwerving is de interactie tussen ouder en kind’, zegt Fikkert. Bij het live zingen kunnen ouders inspelen op hoe hun kind reageert en bijvoorbeeld de snelheid en het volume aanpassen. ‘Dat is dus wat anders dan je kind achter de televisie zetten om op YouTube liedjes van Cocomelon te kijken’, zegt Snijders.
Liedjes of rijmpjes met een spelelement zijn perfect voor dit soort interacties. Denk bijvoorbeeld aan ‘Een damespaard gaat zo’, waarbij het kind op schoot zit en uiteindelijk door de benen ‘valt’ wanneer de ouder zegt ‘gat in de weg!’. Bij De wielen van de bus en Ik zag twee beren broodjes smeren kun je bij elk nieuw couplet de tekst verder uitbreiden.
Voor ouders vergt het wat afstofwerk om zich de kinderliedjes van vroeger eigen te maken. Vraag ook eens bij het kinderdagverblijf wat ze daar zingen.
Ouders hoeven zich natuurlijk niet te beperken tot de standaardkinderliedjes. Denk aan Rachel uit Friends die ontdekt dat haar dochtertje Emma moet schaterlachen als ze I Like Big Butts van Sir Mix-A-Lot hoort. Platenlabel TopNotch lanceerde het platform Lil Ones waar ‘de wel erg brave’ kinderliedjes muzikaal een nieuw jasje krijgen. Op Spotify bestaat een playlist ‘lullabies when 90s kids have babies’ met de slaapliedjesvariant van bekende hits zoals Blue (Da Ba Dee) van Eiffel 65 en MMMBop van Hanson.
‘Zing met je kind omdat je het leuk vindt, niet omdat het leerzaam is’, adviseert Snijders. Niet iedere ouder lijkt qua stem en muzikaal vermogen op gouvernante Maria uit The Sound of Music. Is dat erg? ‘Nee, het maakt een kind niet uit als het vals is’, zegt Snijders. ‘Zolang je maar lol hebt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant