Duizenden dorpen in Roemenië en Moldavië worden vooral bewoond door ouderen en kinderen, omdat nagenoeg alle overige inwoners in het buitenland werken. In haar fotoserie Left Behind legt fotograaf Marijn Fidder de zogenoemde EU-wezen vast.
Door Olaf Tempelman
Fotografie Marijn Fidder
Veel speelfilms hebben de vorm van documentaires. Een iconische documentaire waarvan kijkers bleven denken dat het een speelfilm was, gedraaide met acteurs, is Waiting for August van de Vlaams-Roemeense regisseur Teodora Mihai. In die film volgt Mihai zeven kinderen in de Roemeense provinciestad Bacau van wie de moeder in Italië als schoonmaker werkt. Het oudste kind, de 15-jarige Georgiana, bestiert het gezin op wonderbaarlijk volwassen wijze. Pas als zij de jongste kinderen naar bed heeft gebracht, begint ze aan haar huiswerk. Alle kinderen leven toe naar de maand augustus, want dan komt hun moeder voor een paar weken naar huis.
Hoeveel kinderen in Roemenië en in de aangrenzende republiek Moldavië (de facto een door Stalin geamputeerd stuk van Roemenië) hun ouders alleen in de zomervakantie zien, is niet met betrouwbare statistieken te achterhalen, maar het gaat om enorme aantallen. In Moldavië vertrok naar schatting een miljoen mensen voor werk naar EU-landen, ongeveer de helft van de beroepsbevolking. In Roemenië gaat het om vele miljoenen volwassenen. In landen als Spanje en Italië is Roemeens op straat al jaren de tweede taal.
Documentair fotograaf Marijn Fidder kwam voor het eerst in Moldavië toen ze als 14-jarige scholier vrijwilligerswerk deed voor de stichting Living Stone. In het dorpje Valeni in het zuiden van Moldavië, op twee kilometer van de Roemeense grens, hielp ze mee aan de bouw van een dagopvang voor kinderen. Ze bleef er terugkomen en raakte zich bewust van het groot aantal kinderen van wie de ouders in het buitenland werkten. De meesten van die kinderen waren door hun ouders achtergelaten bij grootouders of andere familieleden. Zoals Valeni zijn er duizenden dorpen in Roemenië en Moldavië, dorpen die voornamelijk worden bewoond door ouderen en kinderen, omdat nagenoeg alle inwoners tussen de twintig en vijftig in het buitenland zitten.
Fidder verbaasde zich over het onderbelichte verschijnsel in West-Europa. Voor haar fotoserie Left Behind – tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en winnaar documentair internationaal bij Zilveren Camera – legde zij op diverse plekken op het platteland van Roemenië en Moldavië kinderen vast die vaak ‘EU-wezen’ worden genoemd. ‘Veel van deze kinderen, zelfs al worden ze meestal goed verzorgd, worstelen met gevoelens van verlatenheid en onzekerheid’, is haar conclusie.
Sneeuw is een steeds schaarser product, ook op de Westelijke Balkan. Fotograaf Marcel van den Bergh ontdekte het ene na het andere uitgestorven skigebied en legde de vergankelijkheid van het sneeuwtoerisme vast.
Onzichtbare arbeidsmigranten zichtbaar maken. Dat is de opdracht die fotograaf Stan van der Sluis zichzelf gaf. Aan het eind van de zomer volgde hij een Roemeense familie van fruitplukkers in de Betuwe.
Concentratie is van het allergrootste belang in een wereld vol afleiding, zegt monnik Efimei. ‘De geest moet focus hebben.’ Fotograaf Aurélie Geurts, gefascineerd door mens en mystiek, legde diens kloosterleven in een rotswand in het Moldavische plaatsje Orheiul Vechi vast.
Source: Volkskrant