Hoe vaak koppels ruziën, zegt niets over de kwaliteit van de relatie. Wel hóé ze elkaar behandelen tijdens een conflict. Waar moet je op letten? ‘Geef elkaar de ruimte te geven om af te koelen.’
schrijft voor de Volkskrant over grote en kleine levensvragen.
Maakt ze zelf weleens ruzie met haar partner? Tijdens een optreden, te zien op YouTube, liet de bekende Canadese relatietherapeut Sue Johnson er geen misverstand over bestaan: ‘Natuurlijk!’ En gebruikt ze dan de vaardigheden die ze anderen aanraadt? ‘Natuurlijk niet! Wanneer ik ruzie heb met mijn man, dan wil ik hem laten zien dat hij het helemaal verkeerd heeft. De therapeut in me zegt: zeg dat nou niet. Maar ik zeg het wel, want ik ben ook maar een mens.’
Ruzie binnen een liefdesrelatie is normaal, zegt Laura Sels, die onderzoek doet naar partnerrelaties bij het Family Lab aan de Universiteit Gent. ‘Je hebt als partners niet altijd dezelfde mening of voorkeuren en dan botst het.’ De meeste ruzies hebben te maken met verwachtingen waar niet aan wordt voldaan. ‘Dat kan gaan over het huishouden, hoeveel tijd je met elkaar doorbrengt of hoeveel intimiteit je van elkaar verlangt.’
Hoe vaak een koppel kibbelt, verschilt enorm en hangt samen met zaken als temperament en communicatiestijlen. ‘De ene persoon is nou eenmaal expressiever en gooit sneller alles op tafel’, zegt Sels. Studies wijzen uit dat een hoge frequentie van conflict niet per se samenhangt met minder tevredenheid over de relatie. ‘Het gaat er niet om hoe vaak er ruzie is, maar hóé partners met die conflicten omgaan.’ Waar moet je op letten?
‘Een ruzie heeft een duidelijke functie’, zegt relatiepsycholoog Jean-Pierre van de Ven, wiens boek Relatietherapie thuis binnenkort verschijnt. ‘Het is een manier om de relatie te herijken en nieuwe afspraken te maken over hoe je met elkaar wil omgaan.’ Volgens Van de Ven moeten stellen niet te bang zijn voor ruzie. ‘Wees niet te voorzichtig met elkaar, anders ga je dingen opkroppen.’
Hoe een ruzie begint, bepaalt het verloop en het einde. De eerste drie minuten zijn cruciaal. Tot die conclusie kwam de Amerikaanse psycholoog John Gottman tijdens zijn onderzoek onder duizenden koppels. Vaak begint men met kritiek en irritaties uit het verleden, waardoor de ander direct in de verdediging schiet.
Begin mild, adviseert Gottman in het boek Goed Ruziemaken (2024) dat hij samen met zijn vrouw Julie Schwartz Gottman schreef: vertel wat je voelt, beschrijf het probleem zonder je partner de schuld te geven en zeg wat je nodig hebt. In plaats van te beginnen met ‘je hebt weer te veel geld uitgegeven!’ kun je zeggen: ‘Ik voel me gestrest over ons budget deze maand; het ziet ernaar uit dat we weer krap komen te zitten. Kunnen we er samen naar kijken hoe we onze uitgaven kunnen verminderen?’
In haar bestseller Hou me vast (2008) beschrijft de vorig jaar overleden relatietherapeut Sue Johnson drie negatieve conflictpatronen waar koppels in verstrikt raken. Ten eerste is er de protestpolka. Een partner valt aan, waardoor de ander terugdeinst en defensief wordt. Ten tweede is er de ‘zoek de boef’-dans. ‘Hierbij vallen de partners elkaar aan en uiten ze voortdurend kritiek. Het gaat alleen nog om wie er schuldig is’, aldus Van de Ven. De derde stijl is de ‘verstijf-en-vlucht’-dans. ‘Beide partners trekken zich terug omdat ze geen zin meer hebben in heisa en niet meer gekrenkt willen worden.’ Volgens de relatietherapeut is dit de ergste variant, want de spanning loopt op en vroeg of laat barst de bom.
Ruzies beginnen vaak over praktische zaken, zoals het huishouden. ‘Daar zit een behoefte onder’, zegt Sels. ‘Iemand die steeds opdraait voor alle klusjes voelt zich misschien niet gezien en gerespecteerd door de ander.’ Achter ogenschijnlijk triviale zaken als dopjes op tandpastatubes en vieze kopjes op het aanrecht gaat dus vaak iets anders schuil. ‘Mensen zeggen het één, maar bedoelen iets anders’, aldus Van de Ven. ‘Het is fijn als partners die ondertiteling kunnen lezen.’ Dat vergt soms wel wat puzzelwerk.
Alles van Beter Leven vindt u hier.
Het geheim van een succesvolle conflictstijl zijn de positieve interacties tijdens de ruzie, zo valt te lezen in Goed Ruziemaken. Tegenover een negatieve uiting (het rollen met de ogen, een spottende opmerking of stemverheffing) moeten genoeg positieve interacties staan. Dat kan een glimlach zijn, een verontschuldiging, een knikje, iets beamen wat je partner zegt of verantwoordelijkheid nemen voor jouw aandeel in het probleem.
Het is een bekend advies: ga nooit slapen zonder eerst een ruzie uit te praten. Dat klinkt mooi, maar het is onhaalbaar, menen experts. ‘Als je veel fysieke opwinding ervaart tijdens een ruzie, dan zie je de dingen niet helder en heeft praten eigenlijk ook geen zin’, zegt Sels. ‘Een time-out is dan een goed idee.’
Sowieso is het een mythe dat conflicten altijd opgelost kunnen worden. Uit onderzoek blijkt dat 69 procent van de ruzies permanent zijn en steeds terugkeren. Ze ontstaan door een verschil in persoonlijkheid, prioriteiten, leefstijlvoorkeuren en overtuigingen ‘hoe de dingen horen’. Zo’n terugkerende ruzie kan bijvoorbeeld gaan over hoe vaak een koppel afspreekt met vrienden of juist thuisblijft.
‘Wanneer je merkt dat een ruzie escaleert en je niet verder komt, stop dan het gesprek’, adviseert ook Van de Ven. ‘Maak het een goed gedeelde gewoonte om elkaar de ruimte te geven om af te koelen.’ Een nachtje slapen kan soms wonderen doen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant