Nu het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah aafloopt, is het de vraag hoe Zuid-Libanon stabiliseert. De regering-Netanyahu heeft al aangekondigd in zeker vijf dorpen militair aanwezig te zullen blijven, en dreigementen van Hezbollah hebben niet langer het gewicht dat ze ooit hadden.
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Amman.
Voor de dorpen in zuidelijk Libanon is het uur van de waarheid aangebroken. Na ruim tweeënhalve maand loopt het staakt-het-vuren tussen Israël en de Libanese militante beweging Hezbollah vandaag af. Normaliter zou dat betekenen dat Israël zijn legertroepen terugtrekt uit de Zuid-Libanese grensdorpen, waarna het Libanese leger daar als neutrale partij positie moet innemen.
Maar maandag verklaarde een Israëlische legerwoordvoerder dat de troepen op vijf plekken aanwezig zullen blijven – grotendeels op strategische locaties (circa 800 à 900 meter boven zeeniveau) op Libanese heuveltoppen. Vorige week wist de Israëlische tv te melden dat de Amerikanen daar toestemming voor zouden hebben gegeven, al hebben de VS dat niet bevestigd.
Voor de Libanese inwoners van de betreffende dorpen is het een hard gelag. Hun huizen liggen in puin, en hoewel de omstandigheden nauwelijks leefbaar zijn (er is elektriciteit noch stromend water), willen ze graag terug naar hun geboortegrond om te beginnen met de wederopbouw. Toen een aantal dorpelingen uit Houla zondag probeerde terug te keren naar hun bezette huizen, openden Israëlische militairen het vuur. Eén Libanese vrouw kwam daarbij om het leven. Zes andere dorpelingen werden urenlang vastgehouden. Houla is een van de vijf plekken die Israël blijvend wil bezetten.
‘De Israëlische vijand is niet te vertrouwen’, waarschuwde de Libanese president Joseph Aoun maandag. ‘We vrezen dat een volledige terugtrekking morgen niet zal worden bereikt.’ Zijn regering is er – net als Hezbollah – op tegen dat Israël zijn bezetting handhaaft, maar kan daar weinig tegen uitrichten. Het lot van Zuid-Libanon ligt sinds eind november, het begin van het staakt-het-vuren , in handen van een speciaal ‘implementatiecomité’ onder leiding van de Verenigde Staten en Frankrijk. ‘Het land staat de facto onder internationale curatele’, schampert de Libanees-Amerikaanse commentator Michael Young, columnist bij de Emiraatse krant The National.
Majoor-generaal Jasper Jeffers, het Amerikaanse hoofd van het comité, zei afgelopen weekend er nog op te ‘vertrouwen’ dat het Libanese leger wel degelijk het stokje zal overnemen van de Israëliërs. Amerikaanse en Franse overbruggingsvoorstellen om de vijf plekken desnoods tijdelijk te laten bezetten door Amerikaanse dan wel Franse militairen, sneuvelden eerder aan de onderhandelingstafel.
De elf maanden durende oorlog (2023-2024) tussen Israël en Hezbollah eindigde afgelopen november in een nederlaag die zich aftekende voor de pro-Iraanse strijdgroep. De krachtsverhoudingen in het Midden-Oosten zijn daardoor behoorlijk opgeschud, wat nog versterkt werd door de val van Hezbollahs bondgenoot, Bashar al-Assad, in buurland Syrië. Als gevolg van dit alles heeft het duo Israël-Amerika momenteel vrij spel. ‘Er tekent zich een nieuwe modus operandi af, niet alleen in Libanon, maar ook in Syrië, de bezette Westoever en Gaza’, zegt de gepensioneerde Libanese generaal Elias Hanna. ‘Die modus houdt in dat Israël ongestraft en met Amerikaanse steun kan toeslaan waar het dreigingen ziet.’
De cijfers onderschrijven dat. Volgens een telling van de Libanese non-profitorganisatie Legal Agenda, daterend van begin deze maand, heeft Israël het bestand 855 keer geschonden. Je zou kunnen zeggen dat die schendingen in de bestandstekst zaten ingebakken. Onder de voorwaarden kreeg Israël namelijk een vrijbrief van de Amerikanen om (‘binnen de grenzen van het internationaal recht’) tegen Hezbollah op te blijven treden. Dat gebeurt volop: afgelopen zondag bombardeerde Israël driemaal de Bekaavallei, naar eigen zeggen omdat Hezbollah daar wapens zou hebben opgeslagen.
Dreigementen van Hezbollah hebben niet langer het gewicht dat ze vroeger hadden. Secretaris-generaal Naim Qassem ontbeert het charisma van voorganger Hassan Nasrallah. Die laatste werd in september gedood. Een nieuwe oorlog met Israël zal de groepering niet willen riskeren. ‘En waar dient zijn wapenarsenaal dan nog voor?’, zo zegt columnist Young aan de telefoon. ‘Hezbollah zal zich moeten bezinnen op een nieuwe strategie.’
Daar staat tegenover dat ook de Israëlische strategie niet zonder risico’s is. Voor Hezbollah, veertig jaar geleden opgericht als strijdgroep tegen Israëls bezetting, zou een blijvende bezetting pr-technisch een cadeautje zijn. Op basis daarvan kan het gemakkelijk nieuwe strijders rekruteren. De nieuwe Libanese regering onder leiding van premier Nawaf Salam, verkozen om Hezbollah juist in te dammen, krijgt er dan een hoofdpijndossier bij. En dat terwijl de internationale gemeenschap er veel aan gelegen is dat de regering-Salam slaagt. De keuze is aan Israël.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant