De vier grootste Duitse partijen kruisten zondagavond de degens in een live-debat op televisie. Volgende week kiest Duitsland een nieuwe regering, rechts en radicaal-rechts liggen op kop. ‘Ik zal er álles aan doen om te voorkomen dat u aan de macht komt.’
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Verraad is een term die men niet vaak hoort in de Duitse politiek, maar CDU-leider Friedrich Merz – koploper in de Duitse peilingen – slingert hem live op televisie naar het hoofd van Alice Weidel. Zij leidt de Alternative für Deutschland (AfD), een partij op het randje van extreemrechts en de nummer twee in de peilingen.
‘U hebt zojuist een zeer verraderlijke zin gezegd, mevrouw Weidel’, zegt Merz. ‘Wij worden door Rusland niet meer als neutraal gezien.’ Nee, mevrouw Weidel, wij zíjn ook niet neutraal. Wij staan aan de kant van Oekraïne. En wij verdedigen mét Oekraïne de politieke orde die wij hier hebben. De woorden die ú zojuist hebt gezegd zijn voor mij reden er álles aan te doen om te voorkomen dat u ooit politieke verantwoordelijkheid voor dit land in handen krijgt.’
Zondagavond debatteren de leiders van de vier grootste Duitse partijen voor het eerst op televisie, en is CDU-leider Merz er alles aan gelegen om afstand te nemen van de AfD.
Twee weken geleden omarmde de rechts-conservatieve CDU nog de steun van de AfD, een partij op het randje van extreemrechts, om een uiterst strenge motie over migratie door het Duitse parlement te loodsen. Honderdduizenden Duitse betogers gingen daarna de straat op tegen de CDU-breuk van het Duitse cordon sanitaire rondom radicaal-rechts.
Maar zondag herhaalt Merz zijn boodschap zo vaak als hij kan. Vlak nadat zittend bondskanselier en SPD-leider Olaf Scholz een deel van de AfD vergelijkt met nationaal-socialisten en fascisten, zegt Merz: wij willen niets met deze partij ‘und mit diesen Leuten’ te maken hebben. ‘Ja, er zijn punten waarop overeenstemming bestaat, maar er zijn er zoveel meer waarbij dat niet zo is.’
Het debat knetterde – zeker voor Duitse begrippen – geregeld. Op zeker moment gaat zittend bondskanselier Olaf Scholz, die vaak een gebrek aan emotie wordt verweten, zowaar naast zijn spreekgestoelte staan.
Dat doet hij nadat Merz tegen hem en Groenen-leider Robert Habeck, de uitgaande Economieminister, zegt: ‘Dit wordt me toch te gek. Hier staan de twee mannen die verantwoordelijk zijn voor de grootste economische crisis in naoorlogs Duitsland.’
‘En Poetin!’, zegt Scholz. Het gaat op dat moment over de gestegen energieprijzen, inflatie, achterblijvende economische groei en worsteling van de Duitse industrie. Scholz: we hebben een crisis van jewelste voor onze kiezen gekregen en daar de afgelopen jaren het beste van gemaakt. Merz: de rabiate vergroeningsplannen en regeldruk van deze regering zijn de oorzaak van alle problemen.
Dat is fris, eigenlijk, want bij het debat vorige week tussen Scholz en Merz viel de eerste dertig minuten het woord ‘economie’ überhaupt niet – het ging alleen over migratie.
Dit keer is het gesprek inhoudelijker, wellicht geholpen door de live feitencheck die weekblad Stern online bijhoudt (‘Merz: wij geven jaarlijks 300 miljoen euro aan Afghanistan, daarmee kunnen we het land onder druk zetten om afgewezen asielzoekers terug te nemen. Stern: sinds de machtsovername van de Taliban twee jaar geleden was het 371 miljoen).
Pijnlijk was dat de Amerikaanse vicepresident, JD Vance, dit weekend op de internationale Veiligheidsconferentie in München niet sprak met bondskanselier Scholz, maar wel met oppositieleider Merz én met Weidel. En dat hij vervolgens zei, net als eerder Trumps rechterhand Elon Musk, dat Duitse politici hun cordon sanitaire rondom de AfD moeten afbreken.
Een schandalige inmenging in de Duitse politiek, zegt uitgaand bondskanselier Scholz. ‘Ik laat me door een Amerikaanse president niet dicteren met wie ik praten moet’, zegt vermoedelijk inkomend bondskanselier Merz.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant