Als minderheid hangt je bestaansrecht af van hoe de meerderheid je ‘gedoogt’. Je hebt de bescherming nodig van de grote groep. Dan helpt het niet als Instagram en Facebook je als homo vogelvrij verklaren, betoogt Paul van den Berg.
Toen ik 12 was ging ik van een dorp in Limburg naar de middelbare school in een stadje in Brabant. Ik begon dit avontuur vol enthousiasme en zelfvertrouwen. Ik ging samen met mijn beste vriend Victor* en een groep vrienden. Ik was gewend dat ik ‘anders’ was. Ik hield niet van voetbal en ik had veel vriendinnen. Maar mensen mochten mij en ik werd geaccepteerd.
Dit sloeg na een paar weken om. Een groep jongens had het op mij voorzien, mijn ‘anders’ zijn beviel hen niet. Ik werd ‘homo’ genoemd, ‘Pauline’, ‘lesbo’, ik werd bedreigd, uitgescholden en getreiterd. Mijn rugzak werd in de vuilnisbak gegooid, dat soort werk. Al mijn vrienden inclusief Victor, al vijf jaar mijn beste vriend, wilden van de ene op de andere dag niets meer met mij te maken hebben. Er werd niet meer met mij gepraat. Sindsdien heb ik geen woord meer met ze gewisseld.
Twee jaar lang heb ik de meeste pauzes op de wc doorgebracht, uit angst voor wat er zou gebeuren als ik me in de aula van de school zou vertonen. Het naar huis fietsen, in mijn eentje uiteraard, voelde heel bedreigend. Eenmaal thuis durfde ik niet meer de straat op. Hoe eng ik dit allemaal vond, één gedachte was nog angstaanjagender: de angst om echt ‘ontmaskerd’ te worden.
Als ik ook maar met iemand zou bespreken wat er allemaal met mij gebeurde, dan zou ik volgens mijn gedachtegang toegeven dat ik homo was. En als dat bekend zou worden, zou dat mijn ondergang worden. Dus hield ik alles geheim. Ik ontwikkelde anorexia. Het was gitzwart in mijn hoofd. Het ergste vond ik dat ik niet mee mocht doen. Dat ik buitenspel was gezet.
Over de auteur
Paul van den Berg is gezondheidszorgpsycholoog. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Er was één gedachte die me op de been hield: ‘van binnen weet ik dat ik oké ben’. Dat kwam mede doordat ik me gesteund voelde door de samenleving als geheel. Ik wist dat discriminatie op basis van gender, geaardheid, geloof en ras per wet verboden is. Dat is verankerd in onze maatschappij en wetten. Deze wetten bieden cruciale bescherming. Ze vormen een legitimatie voor mijn bestaan en dat van alle minderheden. (Al stond in het handboek voor therapeuten, de DSM, homoseksualiteit tot 1973 nog geclassificeerd als ‘psychiatrische stoornis’).
Stel dat ik de dingen die ik meemaakte zou meemaken in een samenleving waarin deze wetten er niet waren. Zoals op zo veel plekken in de wereld. Stel dat het ‘grote systeem’ zou toelaten wat er gebeurde. Dan was de afloop waarschijnlijk totaal anders geweest. Ik denk dat ik er niet meer zou zijn.
Dan was ik niet op mijn 16de uit de kast gekomen. Dan had ik er in moeten blijven, zoals zovelen, en mezelf moeten verloochenen. Of een leven als ‘derderangsburger’ moeten accepteren, met alle onveiligheid die dit met zich meebrengt.
Ik pas voor zo’n leven. Ik wil mogen meedoen, net als de rest, gelijkwaardig. Als kleine minderheid hangt je bestaansrecht af van hoe de meerderheid je ‘gedoogt’. Je hebt de bescherming nodig van de grote groep.
Meta had eind 2023 meer dan 3 miljard gebruikers op WhatsApp, Facebook en Instagram. Vlak voor de inauguratie van Trump als president van de Verenigde Staten besloot Meta om beschermingsmaatregelen gericht op gender en geaardheid los te laten. Zo is het sinds januari toegestaan homoseksualiteit en transseksualiteit als een ‘geestesziekte’ te bestempelen. Volgens Meta-baas Mark Zuckerberg is dit meer in lijn met het nu geldende ‘mainstream discourse’.
Alle jonge mensen, onze kinderen, gebruiken deze platforms. Vanwege hun schaal hebben regels die Meta verandert al snel meer impact dan welke nationale wetgeving dan ook. Meta is in staat de cultuur van miljarden mensen te beïnvloeden.
Mijn interne alarm ging dan ook af toen Zuckerberg zijn koerswijziging bekendmaakte. Hierdoor werd ik me er pas van bewust hoeveel invloed wij deze mensen jarenlang hebben gegeven. Invloed die ze nu politiek inzetten door het gedachtegoed van Trump uit te dragen richting hun miljarden gebruikers.
Als iedereen die dit een zorgelijke ontwikkeling vindt de platforms van Meta verlaat, heeft dit grote invloed op het succes van het bedrijf. Bovendien vormt het een krachtig signaal dat veel mensen dit niet pikken. Ik hoop dat iedereen meedoet.
*Victor heeft in het echt een andere voornaam: het is niet mijn doel om een pestkop te beschuldigen, maar de aandacht te vestigen op de effecten van het ontbreken van bescherming vanuit het grote systeem - en in dit geval op de verantwoordelijkheid van Meta.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant