Praten ze daar weleens met elkaar? Dat was mijn eerste vraag toen ik deze week de krant zat te lezen. En de tweede: is er soms een verbod uitgevaardigd op het oplossen van problemen? De vragen betreffen de Tweede Kamer die deze week het toneel was van meerdere clowneske bijeenkomsten, die grappig zouden zijn geweest als de onderwerpen niet zo serieus waren. Laten we op deze plek vooral blijven nadenken over oplossingen, en de Kamerleden die deze week zo vruchteloos bijeenkwamen over respectievelijk huren en de btw-verhoging, helpen om komende week zaken te doen tot nut van het algemeen.
Wat is de casus? Eerst lazen we deze week in de krant over het woondebat dat woensdag plaatsvond. De linkse oppositie had de overhand in het debat over huurverhogingen. PVV (beloofde 20 procent huurverlaging) en NSC (maakte een verkiezingsthema van bestaanszekerheid) laten de huurder in de kou staan met hun weigering iets te doen aan de stevige huurverhogingen die dit jaar op de rol staan. Daar wisten linkse partijen politiek en retorisch wel raad mee – zonder dat huurders er overigens materieel iets aan hebben.
Donderdag vond een overleg plaats over de btw-verhoging die niet mag doorgaan. Coalitie, constructieve oppositie en kabinet houden elkaar gevangen. Afgesproken is dat er een alternatief gevonden wordt voor de 1,3 miljard euro die de aangekondigde btw-verhoging zou opleveren op commerciële sport, boeken, media en culturele instellingen. Maar geen van de betrokkenen wil een serieus voorstel doen.
Wat te doen? Twee vliegen in één klap slaan. Huren met 20 procent verlagen, zoals de PVV zegt te willen is mataglap. Maar veel partijen maken zich terecht zorgen over grote huurverhogingen en het effect ervan op de koopkracht van huishoudens en dus hun bestaanszekerheid. Laten we hierbij dan niet vergeten te preciseren dat de zorgen betrekking hebben op de lagere inkomensgroepen.
Wat heeft dat met de btw te maken? Nou, het lage btw-tarief van 9 procent is sterk denivellerend. Oftewel: huishoudens met hoge inkomens profiteren er meer van dan huishoudens met lage inkomens. Ik citeer een ambtelijk stuk dat geschreven werd naar aanleiding van de evaluatie van dat verlaagde tarief, dat in september 2023 aan de Kamer is gestuurd. ‘De 50 procent meest draagkrachtige huishoudens profiteren twee keer zoveel van de verlaagde btw als de 50 procent minst draagkrachtige huishoudens.’
En, nog stuitender: ‘Om 1 euro bij de 10 procent minst draagkrachtige huishoudens te krijgen, moet in totaal bijna 20 euro worden uitgegeven.’ In tegenstelling tot wat veel mensen denken, en in tegenstelling vooral tot wat belanghebbende branches ons willen doen geloven, is het verlaagde tarief rampzalig fiscaal beleid.
Dus? Verhoog het lage btw-tarief van 9 naar 10 procent en de dekking van de begroting is gevonden. Zo’n verhoging is op zichzelf dus ook nivellerend én draagt bij aan een sterkere economie. Verhoog dat lage btw-tarief nóg een procentpunt, naar 11 procent dus, en er ontstaat extra financiële ruimte om lage inkomensgroepen te ondersteunen. Dat kan via de huursubsidie, of, algemener, via de inkomstenbelasting.
Begrotingsprobleem opgelost, het structurele probleem met dat lage btw-tarief kleiner gemaakt, bestaanszekerheid van de lage inkomensgroepen verbeterd – tot uw dienst.
Kunnen partijen in de Kamer dat komende week langs deze lijnen samen afspreken? Graag!
Frank Kalshoven is econoom en publicist. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant. Reageren? E-mail: frank@frankkalshoven.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns