Het kabinet wil een rem op het toenemend aantal arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie dat via een omweg naar Nederland komt. Onder aanvoering van Nederland hebben zeven EU-lidstaten vrijdag bij de Europese Commissie aangedrongen op duidelijke regels.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over pensioenen en sociale zekerheid.
Al langer is er bezorgdheid over het groeiend aantal arbeidsmigranten dat van buiten de EU in Nederland komt en hier veelal slechtbetaald werk verzet. Vaak gaat het om mensen die in een EU-land een werkvergunning krijgen bij een uitzendbureau, om vervolgens in een ander EU-land aan het werk te gaan. Zo komt het voor dat migranten aankomen in Warschau, daar een contract tekenen en direct op de bus naar Nederland worden gezet om hier te gaan werken.
Voor Nederland gaat het om aanzienlijke aantallen zogeheten derdelanders: in 2023 waren er ruim 23.500 migranten van buiten de EU aan het werk via dergelijke constructies. Het gaat dan vooral om Oekraïners, Belarussen en Azerbeidzjanen. Het grootste deel komt via Polen, Litouwen en Duitsland naar Nederland.
Die constructies zijn Nederland al langer een doorn in het oog. De Adviesraad Migratie concludeerde een jaar geleden dat het risico op uitbuiting voor deze groep groot is. Uitzendbureaus maken gebruik van de verschillende regels tussen landen waardoor migranten niet weten wat hun rechten zijn.
Daar komt bij dat migranten voor hun verblijfsvergunning en vaak ook voor hun huisvesting afhankelijk zijn van hun werkgever. Wanneer het misgaat, zijn de gevolgen voor de samenleving: kwetsbare migranten die zich niet kunnen redden komen vaak op straat terecht.
Het liefst zou minister Eddy van Hijum van Sociale Zaken (NSC) misbruik van zulke routes dan ook een halt toeroepen, maar dat mag niet zomaar. Binnen de Europese Unie is uitzendwerk tussen verschillende landen immers toegestaan. Wie het uitwisselen van arbeidskrachten aan banden legt, raakt daarmee aan een van de belangrijkste pijlers van de Unie: het vrije verkeer van diensten. Gooit een EU-land de deur dicht voor uitzendkrachten, dan kan dat een tik op de vingers vanuit Brussel opleveren.
In een brief aan de Kamer wees de minister er onlangs al op dat het niet mag betekenen dat ‘oneerlijke concurrentie op arbeidsvoorwaarden, gebrekkige bescherming van werknemers en omzeiling van nationaal toelatingsbeleid’ is toegestaan. Van Hijum denkt dan ook dat er manieren zijn om de constructies aan te pakken binnen de grenzen van het Europees recht.
Daarvoor heeft hij de EU dus wel nodig. Afgelopen maanden heeft Van Hijum daarom bij EU-lidstaten steun vergaard om in Brussel aan te dringen op meer mogelijkheden om arbeidsmigratie van buiten de EU te reguleren. Duitsland, Italië, Denemarken, Letland, België en Luxemburg sloten zich uiteindelijk aan.
In een brief aan Eurocommissaris Roxana Minzatu, verantwoordelijk voor arbeidsbeleid, vragen de lidstaten om een heldere richtlijn. Die moet ‘juridische duidelijkheid’ scheppen over de vraag of de inzet van arbeidsmigranten uit landen van buiten de EU al dan niet legaal is. In de brief doen de lidstaten ook een voorzet. Een uitzendbureau dat alleen als ‘brievenbusfirma’ in een land is gevestigd en enkel mensen naar andere landen detacheert, is bijvoorbeeld een indicatie van een illegale constructie.
De commissie is niet verplicht gevolg te geven aan de oproep van de lidstaten, maar Van Hijum is optimistisch. Een woordvoerder wijst erop dat commissaris Minzatu in haar hoorzitting zelf ‘de deur op een kier zette’ door het probleem te erkennen. Ook ziet Nederland zich gesterkt door de Europese Arbeidsautoriteit ELA die eerder al een Europese richtlijn adviseerde.
De vraag is wel of een richtlijn voor Nederland zoden aan de dijk zet. Dat er zoveel arbeidsmigranten naar Nederland komen, komt immers in de eerste plaats doordat sommige bedrijven sterk afhankelijk zijn van goedkope arbeidskrachten. Van Hijum erkende eerder al dat bedrijven af moeten van dat verdienmodel. Daarvoor wil hij ook nationaal beleid doorvoeren, maar een belangrijke wet om strengere voorwaarden te stellen aan uitzendbureaus liep al voor de tweede keer vertraging op.
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant