In de ‘Week van de Liefde’ besteden veel scholen aandacht aan seksuele oriëntatie. Zo ook op het Lucent College in Hilversum. Maar of de lessen aansluiten op de behoeften van leerlingen? Die halen immers allerlei informatie van internet. ‘Wij weten alles al.’
is binnenlandverslaggever van de Volkskrant. Verslag vanuit Hilversum.
Overal zijn piemels, donderdagmiddag in het kunstlokaal van het Hilversumse Lucent College. En niet omdat leerlingen ze stiekem en slordig op de tafel, het bord of hun schriften hebben getekend. Nee, die puberale oerdrang voelen ze niet meer, zegt docent Melvin van der Woude, sinds de tweedeklassers de opdracht kregen om een seksbordspel te maken.
‘Vindt u ze aantrekkelijk, meneer?’, vraagt Timo (14) als zijn docent – ze zijn allebei homo – een paar vrolijk gekleurde, penisvormige pionnen bekijkt. ‘Ontzettend’, grapt Van der Woude. ‘Die zou ik thuis ook wel willen.’ Naast hen werkt Fie (13) op haar laptop aan roze kaarten bij haar spel. ‘Oeps, je hebt een soa gekregen’, typt ze daarop. ‘Sla één beurt over.’
Het is de ‘Week van de Liefde’, een initiatief van de GGD, kenniscentrum voor seksualiteit Rutgers en stichting Soa Aids Nederland. Daarvoor meldden 240 van de 1.450 middelbare scholen in Nederland zich aan – het hoogste aantal in het achtjarige bestaan van de themaweek. Deze scholen ontvingen lesmaterialen, een doos waarin leerlingen anoniem vragen kunnen stoppen, een boekje met 99 vragen en antwoorden over seks, tips om met leerlingen over het onderwerp te praten, én condooms.
Op het Lucent College is daarnaast de politie aanwezig met een ‘escape-bus’, waarin de hele dag groepjes leerlingen puzzels oplossen om te voorkomen dat de naaktfoto’s van de fictieve Marije online worden gezet. Als dat na een kwartier is gelukt – of niet – gaat een jeugdboa met hen in gesprek over sextortion: afpersing met bijvoorbeeld naaktfoto’s.
‘De week is bedoeld om scholen te activeren’, zegt seksuoloog Evelien Spek van Soa Aids Nederland. ‘Door seksuele oriëntatie bij hen onder de aandacht te brengen, hopen we dat ze zien hoe leuk en belangrijk het onderwerp is, zodat ze er structureel meer aandacht aan gaan besteden.’
Alleen dan is seksuele voorlichting effectief, zegt Spek. ‘Leerlingen van 12 hebben andere vragen dan leerlingen van 16. Bovendien pikken ze alleen op wat ze op dat moment nodig hebben, dus is het goed om dingen elk jaar te herhalen.’ De lessenreeks ‘seksspel maken’ is op het Lucent College sinds twee jaar onderdeel van het curriculum.
Dat er ruimte is voor verbetering van seksonderwijs in Nederland, blijkt wel uit onderzoek dat Rutgers begin vorig jaar publiceerde. Gemiddeld geven jongeren de seksuele voorlichting op school een 5,6. Ook is het condoomgebruik onder jongeren flink gedaald, groeit de groep die geen hormonale anticonceptie gebruikt en stijgt het aantal jongeren dat positief test op soa’s.
Al sinds in 2011 de overheidscampagnes voor condoomgebruik stopten, laten jongeren de rubbertjes vaker links liggen. Het verminderde gebruik van hormonale anticonceptie zoals de pil is vooral te wijten aan sociale media, zegt Spek. ‘Natuurlijke anticonceptie kán betrouwbaar zijn, als je heel regelmatig leeft en meerdere methoden met elkaar combineert, zoals het meten van je temperatuur en het bijhouden van je cyclus. Maar er zijn partijen die er financieel belang bij hebben om het simpel te doen lijken, zoals ontwikkelaars van apps die de cyclus in kaart brengen.’
Bovendien lijken individuele slechte ervaringen van influencers met hormonale anticonceptie op sociale media al snel algemene waarheden, zegt Spek. ‘Wij moedigen jongeren daarom aan om de informatie die ze online vinden aan te vullen met informatie van andere bronnen. Zoals de huisarts, school of betrouwbare websites.’
Wat Nisrine (14) weet over seks, leerde ze vooral online, en van ‘volwassen’ muziek, zegt ze terwijl ze een piemel op de doos van haar seksspel tekent. ‘In het liedje Or Nah (van Ty Dolla $ign, red.) worden bijvoorbeeld allemaal vieze dingen gezegd. Dan ga je toch even opzoeken wat dat betekent, op Google of TikTok.’ Vaak blijkt het om een seksstandje te gaan. Fie: ‘Dan krijg je daar dus een foto van te zien, en denk je: wat heb ik nou weer gegoogeld?!’
Op TikTok zien ze ook filmpjes voorbijkomen van sekstherapeuten die voorlichting geven over hoe je bijvoorbeeld een condoom omdoet. Controleren waar informatie vandaan komt of wat de expertise van zo iemand is, doet ze meestal niet, zegt Nisrine. ‘Vaak ziet iets er gewoon logisch of aannemelijk uit.’
Mocht ze het wel willen checken, dan kan dat op school: praten over seks is hier geen probleem, zegt Sanne (14). ‘Aan één docent vraag ik altijd: Heeft u nog seks gehad, meneer?’ Nisrine doet voor hoe de leraar in kwestie dan moedeloos zijn hoofd in zijn handen legt, of met zijn ogen rolt. ‘Er zijn ook veel jongens die stoere praatjes hebben’, vult zij aan. ‘Maar volgens mij hebben die geen idee hoe je een meisje moet laten klaarkomen.’
Daarmee noemt ze een belangrijk verbeterpunt voor onderwijs over seks, blijkt uit het onderzoek van Rutgers: jongeren vinden dat er te weinig wordt gesproken over seksueel plezier en genot. ‘We hebben het wel over seks, maar niet over seks hébben’, zegt Nisrine.
Wat ze wel leren van de lessenreeks? ‘Niks eigenlijk’, zegt Sanne. ‘Wij weten alles al – de docenten leren meer van ons dan andersom.’ Voordat ze de bordspellen maakten, schreven de leerlingen alles wat ze wisten over seks op een groot vel papier. Daarop staan pornosterren, standjes en afkortingen als BWC: big white cock. ‘De leraar kende heel veel dingen niet’, zegt Sanne. ‘Zoals motorboating (je gezicht met trillende lippen in iemands decolleté schudden, red.).’
Maar door de lessen praten ze nu een stuk makkelijker over seks dan een jaar geleden, geeft Nisrine toe. ‘En uiteindelijk leer je denk ik vooral over seks door het te doen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant