Cultuur
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Wolfgang Amadeus Mozart begon met pianolessen toen hij vier jaar oud was. Ook Ludwig van Beethoven ontving rond deze leeftijd zijn eerste muziekonderricht. Beide wonderkinderen kregen les van hun vader, van wie de pedagogische methodes naar huidige maatstaven nogal wat te wensen overlieten. Daarom is het goed dat er tegenwoordig muziekscholen zijn, waar kinderen die een instrument willen leren spelen terecht kunnen bij gekwalificeerde docenten.
Helaas heeft er de afgelopen jaren in Nederland een kaalslag plaatsgevonden onder gesubsidieerde muziekscholen. Nadat eerst de landelijke overheid zich had teruggetrokken uit de financiering van het kunstonderwijs, bleek al snel dat veel gemeentes hun schaarse middelen voor iets anders nodig hadden dan het subsidiëren van muzikanten. Cultuurconnectie, de branchevereniging voor cultuureducatie en amateurkunst zocht in 2021 uit dat er van de 108 nog bestaande vrijgevestigde muziekscholen in 2007 nog maar twaalf over waren.
Gelukkig zijn niet alle ontslagen docenten bij de pakken neer gaan zitten, bleek deze week uit een rondgang van NRC. In veel steden ontstonden particuliere initiatieven om het muziekonderwijs in stand te houden. In Den Haag bijvoorbeeld lijkt er sprake te zijn van een heus succesverhaal. Nadat in 2013 de subsidie voor alle muziekscholen was geschrapt, maakte een groep docenten een doorstart en inmiddels is de Muziekacademie Den Haag een volwaardig draaiende muziekschool waar 1.200 mensen lessen volgen.
Dit succes is echter behaald ten koste van de arbeidsvoorwaarden van de docenten. Zij werken nu als zzp’er of worden betaald via payroll. Dat betekent: geen geld in de vakantie, geen pensioen. De leraren die hiervoor kiezen, doen dat uit de liefde voor de muziek. Nu is de roep van Euterpe, de Griekse muze van de muziek, enorm aanlokkelijk, maar lang niet iedereen kan het zich veroorloven om onder deze voorwaarden een beroep uit te oefenen. Veel goede docenten hebben daarom de afgelopen jaren afscheid moeten nemen van het vak, en dat is betreurenswaardig.
In Rotterdam bestaat nog wel een door de gemeente gesubsidieerde muziekschool, maar de Stichting Kunstzinnige Vorming Rotterdam (SKVR) maakte vorige maand bekend te stoppen met individuele lessen omdat die te duur zijn geworden. Groepslessen en lessen op basisscholen blijven gelukkig wel bestaan. In andere gemeentes is daarentegen alleen nog maar sprake van een-op-een lessen, waardoor leerlingen niet de kans krijgen gezamenlijk te musiceren – en dat is toch het ultieme plezier voor iedereen die een instrument speelt. Daarnaast zijn dit soort privé-lessen voor veel ouders niet te betalen.
Het muziekonderwijs in Nederland staat dus onder druk, maar de branche houdt stand door de inzet van gepassioneerde docenten en de bereidheid van ouders te betalen. Het is niet onbegrijpelijk dat de gemeentes die almaar meer taken moeten uitvoeren met minder geld, besluiten te bezuinigen op kunstonderricht. Zorgwekkend is het wel, want er komt een moment dat zowel de ontwikkeling van talent in de breedte als aan de top in gevaar komt. Dat zou zonde zijn. Want of ze nou een wonderkind zijn of niet, of ze viool willen spelen of liever drums – voor de Nederlandse jeugd zou betaalbare, goede muziekles beschikbaar moeten blijven.
Source: NRC