Zie de film Babygirl, zie de tv-serie Oogappels en nu weer Bridget Jones: Mad About the Boy: waarom is de combinatie oudere vrouw/jonge man opeens alom aanwezig? En, belangrijker: is de toyboytrend wel zo bevrijdend als-ie lijkt? Volkskrant-redacteur Lotte Krakers vraagt het zich af.
Een paar jaar geleden belandde ik met wat vrienden op een borrel van mijn voormalige studentenvereniging, waar ik aan de praat raakte met een van de nieuwere leden. Ons leeftijdsverschil: een jaar of acht. Het gesprek vlotte aardig, tot de knul in kwestie zo vaak en snel met zijn ogen knipperde dat ik een toeval vermoedde. Ging het wel goed, vroeg ik, had hij last van het licht, een vuiltje in het oog?
‘Ik probeer met je te flirten, maar weet niet goed hoe dat moet.’
Met zo’n onbeholpen jongen mee naar huis, het schiet toch even door je hoofd, maar al snel volgde daarop de gedachte aan de dingen die ik zonder al te veel moeite in mijn studententijd had achtergelaten: zo’n bedompte jongenskamer met een vochtig matras zonder hoeslaken, de ruimte gevuld met een zweem Axe-deodorant om de geuren uit datzelfde matras te maskeren, een kartonnen doos bij wijze van wasmand, ontbijten met een restje maaltijdsalade en een bapao uit de magnetron. Jongens, gatverdamme eigenlijk.
Hoewel: dat anti-jongenssentiment lijkt steeds minder weerklank te vinden, want niet voor niets bombardeerde The Guardian de zomer van 2024 tot ‘the summer of age gap movies’. En dan niet het geijkte leeftijdsverschil tussen een jongere vrouw en een oudere man, maar omgekeerd: die tussen de cougar, een succesvolle en seksueel aantrekkelijke vrouw, en haar toyboy, jaren jonger dan zijn vriendin.
Voorheen werd de cougar gereduceerd tot een viezerik, aldus The New York Times, het archetype van de manipulatieve nymfomane die geen man van haar eigen leeftijd kon behouden. Jennifer Coolidge als ‘Stifler’s mom’ in de American Pie-reeks bijvoorbeeld, de milf die de schmutzige klasgenoot van haar zoon verleidt – ‘aged 18 years, the way I like it’, of Mrs. Robinson (Anne Bancroft) uit The Graduate, zo verveeld in haar huwelijk dat ze zich opdringt aan de recent afgestudeerde Benjamin.
Maar kijk haar nu: de oudere vrouw floreert, is begerenswaardig, júíst voor de jongere man, die niet meer geïntimideerd is door haar levenskennis en zelfvertrouwen, maar die als pre ziet. Zelfs in Hollywood verandert de kijk op de cougar langzaam maar zeker: waar vrouwen van een zekere leeftijd voorheen naar de marge werden verdreven om plaats te maken voor het jongere spul, staan ze nu centraal, klaar om begeerd te worden, al dan niet door een jongeman.
Die jongeman, we zagen hem voorbijkomen in Halina Reijns veelbesproken film Babygirl, waarin CEO Romy (Nicole Kidman) haar carrière op het spel zet als ze in een affaire verwikkeld raakt met Samuel, haar dertig jaar jongere stagiair. Meer Hollywood-toyboys uit het afgelopen jaar: opnieuw Nicole Kidman in de romantische komedie A Family Affair, waarin ze zo’n twintig jaar scheelt met haar tegenspeler Zac Efron, en The Idea of You, waarin Anne Hathaway een 40-jarige alleenstaande moeder speelt die verliefd wordt op de zestien jaar jongere zanger van een boyband. Recent kondigde regisseur Lena Dunham aan te werken aan een romantische komedie met Nathalie Portman, Good Sex, over, jawel, een veertiger die valt voor een ‘20-something guy’.
En vanaf deze week mag romcomkoningin Bridget Jones zich in dat cougarrijtje voegen, met Bridget Jones: Mad About the Boy, een film naar het gelijknamige boek van Helen Fielding uit 2013. Vier jaar na de dood van haar eeuwige knipperlicht Mr. Darcy (Colin Firth) besluiten de vriendinnen van Bridget (Renée Zellweger) dat het tijd is voor een verzetje, want de tragische weduwe, moeder van twee, moet nodig weer eens aan de seks – pyjama uit, corrigerende slip aan, dat is het devies.
Dat pleziertje dient zich via Tinder aan in de vorm van Roxster (Leo Woodall), een 29-jarige student biochemie, en ja, wat verder eigenlijk? Hij valt op oudere vrouwen, vertelt hij haar aan de bar op hun eerste date, ‘zij staan wijzer in het leven’, Bridgets knieën al snel tussen de zijne geklemd. Hij is charmant, een guitige twinkel in zijn ogen, een scène later zien we ze samen in haar slaapkamer, Bridget heeft zich meteen het datingtempo van de jongere generatie aangemeten. Een shot van zijn sixpack, dát heeft Bridge goed geregeld, en als hij haar vervolgens verzekert dat zij óók prachtig is, weet ze genoeg: hij wil haar, geheel naar de wetten van het Bridget Jones-universum, ‘just as she is’.
Hij laat haar weer lachen, in Roxsters gezelschap is het leven licht. En terecht, wat betekent anders de ‘toy’ in toyboy, als je ook nog eens werk aan zo’n joch hebt: Roxster heeft geen slechte kanten, of we krijgen ze simpelweg niet te zien. Bijna lijkt het of Bridget hem bedacht heeft, zo volmaakt is hij. Als Roxster op een feest in een vijver springt, bijvoorbeeld, om een chihuahua van de verdrinkingsdood te redden, en Bridgets vrienden verlekkerd toekijken als hij haar in zijn doorweekte, witte hemd in zijn armen sluit voor een puberale tongzoen, een geestige verwijzing naar de originele Mr. Darcy van Jane Austen, uit Pride and Prejudice, die zijn Elisabeth in hetzelfde, zeiknatte tenue tegen het lijf liep.
Roxsters en Bridgets samenzijn is een montage die enkel uit hoogtepunten bestaat: samen naar een openluchtbioscoop, zijn arm losjes om haar schouder, een shot van een diner bij kaarslicht, hij schuift aan bij het gezinsontbijt en dolt wat met haar kinderen, het dochtertje verzekert Roxster dat hij Bridget ook wel ‘mommy’ mag noemen.
Lees ook onze recensie van Bridget Jones: Mad about the Boy
Met het klimmen van de jaren is Bridget Jones blijkbaar ook haar humor kwijtgeraakt
Nee, een bijzonder gelaagd personage is Roxster niet, maar misschien deert dat niet eens zo veel. Interessanter is hoe Bridget zichzelf via Roxster het plezier weer toestaat na een periode van rouw, en een leeftijdsloos tweede leven leeft; in onbezorgd genieten is hij haar meerdere, zij laat zich graag meevoeren, vindt gaandeweg de Bridget van vroeger weer terug – Roxster fungeert als een hulpmiddel. Deze dynamiek doet denken aan Babygirl, waarin directeur Romy via haar stagiair in het reine komt met haar seksuele verlangens. Nog zo’n man als katalysator zien we in All Fours van Miranda July, literaire zomerhit van 2024, waarin een kunstenares in de menopauze het aanknoopt met een veel jongere benzinepompmedewerker, met een krachtige, nieuwe seksualiteit als resultaat.
En, weer zo’n bezorger van jeugdig optimisme: in het vijfde en zesde seizoen (2023 - 2024) van de Nederlandse dramaserie Oogappels valt veertiger Fabie (Bracha van Doesburgh) voor de achttien jaar jongere Laszlo (Minne Koole), die deze alleenstaande moeder ontzorgt en haar het kind in zichzelf laat terugvinden.
Jongens zijn het, maar ideale jongens, die precies bieden wat de fictievrouw in kwestie nodig heeft. Zo’n vriendje als hulpstuk, het heeft iets heerlijk bevrijdends, alsof vrouwen durven zeggen: hé, dat objectiveren en verlekkeren wat jullie mannen jarenlang hebben gedaan, dat kunnen wij ook. Via de man vindt de vrouw een nieuwe versie van haarzelf, vaak in de toch al ontwrichtende menopauze.
Of schuilt er meer achter deze dynamiek, een krachtenspel dat juist eerder terugvoert op een traditionele man-vrouwrelatie, waarin het niet de (oudere) vrouw is die wijsheid en nieuwe inzichten brengt, maar toch de jongen, die haar aan de hand neemt en opnieuw leert te leven? Vindt de vrouw niet via, maar aangemoedigd dóór de jongeman een nieuwe versie van zichzelf, verleid door het idee van een nieuw, en lichter leven?
Interessant aan deze toyboyrelaties: ze zijn vrijwel allemaal geïnitieerd door de man, waarna niet hij, maar de vrouw nog altijd wordt veroordeeld om het feit dat ze met zo’n jong ding het bed is ingedoken. In Oogappels komt haar steeds serieuzer wordende relatie met Laszlo Fabie duur te staan; uiteindelijk verbreekt ze omwille van hem het contact met haar ouders, die oordelen over het leeftijdsverschil.
Of, een uitstapje naar de werkelijkheid, voormalig presidentsvrouw Brigitte Macron (die 25 jaar scheelt met haar Emmanuel) en Bridget Maasland, twintig jaar ouder dan haar ex André Hazes Jr., beiden slachtoffer van smaad en laster voor hun romantische keuzes.
Leeftijd is maar een getal, lijkt de toyboytrend optimistisch en emanciperend te willen zeggen, terwijl dat eigenlijk alleen voor de man in kwestie geldt. In Intermezzo, de vierde roman van Sally Rooney die afgelopen oktober verscheen, is het de 36-jarige Margareth die om haar relatie met de veertien jaar jongere Ivan wordt beschimpt, niet hij: ‘Weten dat ze het onderwerp van afkeuring en lasterpraat was, niet alleen in haar eigen fantasie, maar in het echt, en niet alleen voor haar eigen familie, maar ook voor die van Ivan. Zichzelf zien zoals Ivans broer haar moest zien, een vrouw van middelbare leeftijd die misbruik maakt van een naïeve rouwende jongen, en dat alleen maar voor haar eigen bevrediging, haar eigen plezier.’
Kleeft er dan toch nog altijd iets schandaligs, iets scabreus aan de cougar? In De jongeman (2023) beschrijft Nobelprijswinnaar Annie Ernaux hoe ze met dit stigma speelt, het naar believen oprekt en inzet. Het essay verhaalt over hoe een onbeholpen nacht met een dertig jaar jongere student uitmondt in een vijf jaar durende verhouding. Hij, A., een wat boers figuur, bemint Ernaux met ‘meer passie dan [haar] op haar 54ste ooit door een geliefde was betuigd’.
Hij rukt haar los uit haar eigen generatie, via hem herleeft ze haar eigen leven, en in zijn gezelschap waant Ernaux zich jong: ‘Mijn lichaam was leeftijdsloos geworden. Dat besefte ik pas echt door de hevig afkeurende blik van klanten naast ons in een restaurant. Een blik waar ik allerminst schaamte bij voelde, maar die me integendeel alleen maar sterkte in mijn voornemen om niet besmuikt te doen over mijn affaire met een man ‘die mijn zoon had kunnen zijn’, terwijl elke willekeurige vent van 50 zich kon vertonen met een meisje dat overduidelijk zijn dochter niet was zonder enige afkeuring te wekken.’
Ernaux is eind jaren negentig vastbesloten tegen de conventies aan te schoppen, ze op te rekken, net als de toyboytrend dat poogt te doen. Toch is zelfs anno 2025 het leeftijdsverschil tussen de oudere vrouw en jonge man nog geen vanzelfsprekendheid, maar iets wat geproblematiseerd moet worden, waar we met z’n allen iets van moeten vinden; en dat terwijl de toyboys uit recente leeftijdskloofverhalen eigenlijk al meer mannen dan jongens zijn, met hun levens behoorlijk op orde – frisse hoeslakens, degelijke wasmanden, vezelrijke ontbijtjes incluis. De toyboy is de pukkelige Valerio Zeno uit Alles is liefde (2007) , dolenthousiast bij het zien van de spelcomputer van Wendy van Dijks zoon, voorbij.
Uitzonderingen daargelaten natuurlijk, het duistere L’Été dernier (2023) bijvoorbeeld, waarin een jeugdadvocate zich laat verleiden door haar recalcitrante en minderjarige stiefzoon, of May/December uit datzelfde jaar, over een lerares (Julianne Moore) die zwanger wordt van een van haar leerlingen, op dat moment 13 jaar oud – iets wat voortkwam uit consent, ware liefde zelfs, beweert Moores personage. De brugklasser in kwestie, inmiddels haar timide echtgenoot, wil niet veel over de geschiedenis kwijt.
Het zijn films als deze die de toyboy en de leeftijdskloofrelatie boven de fantasie uittillen, een realitycheck geven waaraan ook Bridget Jones uiteindelijk moet geloven, wanneer toch-niet-zo-ideale Roxster haar écht laat kennismaken met het moderne daten door haar glashard te ghosten. Lesje geleerd: jonge jongens, het blijven gewoon mannen, maar dan enkel in een strakkere verpakking.
In gesprek met regisseur en hoofdrolspelers van Bridget Jones: Mad About the Boy. Actrice Renée Zellweger: ‘Het leeftijdsverschil tussen haar en Roxster is niet per se iets waar Bridget Jones onzeker over is.’
Geheel in de onhandige stijl van Bridget Jones is het wel: 5 minuten voor aanvang van wat een groepsgesprek met de cast en crew zou moeten zijn, krijgen de journalisten te horen dat de interviews individuele gesprekken zullen zijn – ‘fuuuuuuuuck’, zoals Bridge dat zelf zou zeggen. Er ontstaat consternatie in de lobby van het Amsterdamse hotel waar de persbijeenkomst van Bridget Jones: Mad About The Boy plaatsvindt. De zes schamele minuten die de aanwezige journalisten krijgen om de acteurs Renée Zellweger (als Bridget Jones), Leo Woodall (Bridgets potentiële geliefde nummer 1), Chiwetel Ejiofor (potentiële geliefde nummer 2) en regisseur Michael Morris te spreken, schijnen plots een eeuwigheid. Oké, daar gaan we dan.
Ik vraag regisseur Morris naar het meest in het oog springende element van de film: het leeftijdsverschil tussen Bridget en Roxster. Wat is er voor Bridget te halen bij deze 29-jarige student? ‘Hij is een echte stuiterbal: enorm levendig, fysiek, zelfverzekerd. Het is een heel easy going personage – dat maakt hem precies wat Bridget nodig heeft.’
Want Bridget Jones heeft nogal wat voor haar kiezen gehad. In 2001 struikelt de chaotische doch charmante vrijgezelle journalist Bridget Jones, een rol van de Amerikaanse Renée Zellweger, met de romantische komedie Bridget Jones’s Diary de bioscopen binnen. Zij, een Londense dertiger, is in de drie films die volgen, alle gebaseerd op de gelijknamige romans van Helen Fielding – Bridget Jones: The Edge of Reason (2004), Bridget Jones’s Baby (2016) en het recente Bridget Jones: Mad About the Boy – op zoek naar de ware liefde, die ze afwisselend vindt bij de nukkige maar betrouwbare Mark Darcy (Colin Firth) en de charmante charlatan Daniel Cleaver, gespeeld door Hugh Grant.
In de nieuwste film komt daar, enigszins onverhoopt, want door het sterven en aftakelen van de eerdergenoemde mannen, een potentiële lover bij: de veel jongere student Roxster (Leo Woodall). ‘Als er iemand is die in deze film wordt geobjectiveerd, is hij het’, bekent regisseur Michael Morris, wanneer gevraagd naar het leeftijdsverschil tussen de twee. Is er sprake van een echte connectie, of is Roxster meer een lustobject voor Bridget?
‘Beweren dat de relatie enkel gebaseerd is op seksuele aantrekkingskracht, zou hun connectie tekortdoen. Ze begrijpen elkaar. Hij zou het zomaar wél kunnen zijn voor haar, ondanks het leeftijdsverschil. Als maatschappij zouden we hun liefde moeten vieren, niet moeten veroordelen. Waarom houden we vast aan het idee dat liefde niet is weggelegd voor een oudere vrouw?’
Ook Bridget-vertolker Renée Zellweger is ervan overtuigd dat er sprake is van een ‘real connection’ tussen haar personage en haar jongere man. Waarom we zo weinig van Roxsters persoonlijke leven zien, en hij een beetje op de vlakte blijft? ‘Dat is een goede vraag’, antwoordt Zellweger, ‘misschien om budgettaire redenen?’
‘Ik blijf inderdaad een beetje mysterieus’, beaamt Leo Woodall, de toyboy in kwestie. ‘Maar misschien komt dat ook omdat we alles zien vanuit Bridgets perspectief, en Roxster het voor gezien houdt als het serieus wordt.’
De nieuwe film is voor hen beiden niet zozeer een film over leeftijdsverschil, maar vooral een mogelijkheid weer bij te praten met wat voor veel kijkers voelt als een goede vriendin. ‘We zien Bridget haar leven vormgeven na een periode van rouw’, zegt Zellweger, ‘en dat doet ze door zichzelf kwetsbaar op te stellen, optimistisch te zijn, zelfspot te hebben. Het leeftijdsverschil tussen haar en Roxster is niet per se iets waar ze onzeker over is – haar zorg ligt vooral bij haar kinderen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant