De Europese Commissie ontkent stellig dat er plannen zijn voor een nieuw tijdelijk prijsplafond voor aardgas, nu de prijzen zijn gestegen tot het hoogste niveau in twee jaar.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
De Britse zakenkrant Financial Times meldde woensdag dat Brussel mogelijk weer een prijsplafond wil invoeren, om te voorkomen dat de almaar stijgende gasprijs komende zomer door het dak zou gaan. Maar later op de dag werd het bericht tegenover de website Politico vanuit de Commissie tegengesproken.
Diverse landen, waaronder Nederland, zijn fel tegenstander van zo’n prijsplafond, omdat het niet zou werken en het de markt verstoort. Ook diverse Europese energiebeurzen waren in het verweer gekomen tegen de mogelijke terugkeer van het prijsplafond.
Het vorige prijsplafond was ingevoerd tijdens de energiecrisis in 2022. Maar de lat was (mede vanwege het verzet vanuit een aantal lidstaten) destijds zo hoog gelegd dat het systeem nooit in werking hoefde te treden. Dat zou pas gebeuren als de gasprijs drie werkdagen boven de 180 euro per megawattuur zou uitkomen. Eind vorige maand werd het prijsplafond opgeheven.
Hoewel de huidige gasprijs met 55 euro lang niet het crisisniveau van enkele jaren geleden heeft bereikt, baart het kostbare aardgas Brussel zorgen. In Europa wordt vooral de komende zomer gevreesd, als extra veel gas moet worden ingeslagen. Dat is noodzakelijk omdat door de huidige, relatief koude en windstille winter veel aardgas is verstookt. Hierdoor zijn de gasvoorraden veel leger dan in voorgaande jaren.
Als het koude weer aanhoudt, bestaat de kans dat Nederland het voorjaar ingaat met voorraden die minder dan 20 procent zijn gevuld, terwijl ze de afgelopen twee jaar nog voor meer dan de helft waren gevuld.
Omdat Europese lidstaten verplicht zijn hun opslaglocaties voor gas tot 90 procent aan te vullen, stijgen de gasprijzen en blijven die naar verwachting ook komende zomer hoog, waardoor het extra lastig is genoeg aardgas in te slaan voor de winter van 2025 en 2026.
Europa kampt sinds het wegvallen van de Russische leveringen met relatieve schaarste. Rusland leverde tot de grootschalige inval in Oekraïne ongeveer 45 procent van de totale Europese vraag naar gas. Nu komt het gas vooral uit Noorwegen en in vloeibare vorm (lng) uit de Verenigde Staten. Met name voor lng concurreert Europa met Azië, waar de vraag naar lng groeit. Doordat het lng-aanbod momenteel beperkt is, leidt ook dit tot hogere prijzen.
Dat aardgas met 55 euro per megawattuur nu zo duur is, komt verder door het relatief koude weer. Hierdoor wordt meer gas verbruikt voor de verwarming van gebouwen. Ook is er weinig wind, waardoor windparken minder elektriciteit produceren.
De Nederlandse gasvoorraden zijn nu nog maar voor een derde gevuld, terwijl ze aan het eind van de voorgaande twee winters ruim boven de 50 procent bleven. De Europese gasvoorraden zijn gemiddeld nog 49 procent gevuld, tegen 67 procent een jaar geleden.
Minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei wil af van de Europese vulverplichting van 90 procent. Afgelopen najaar stelde ze in een Kamerbrief dat 80 procent volstaat, omdat Nederland structureel minder gas verbruikt, terwijl het aanbod groeit. ‘De gascrisis is voorbij’, stelde ze. Vooralsnog blijft overigens de Europese vulnorm geldig.
Hoewel de prijzen ver onder de piek van 350 euro in 2022 liggen, is aardgas met 55 euro per megawattuur nu twee keer zo duur als een jaar geleden. De gasprijzen liggen in Europa drie tot vier keer zo hoog als in de VS, waardoor de Europese zware industrie in de problemen is geraakt.
De industrie – die mogelijk ook nog wordt geconfronteerd met heffingen van president Trump – merkt het effect van de hoge gasprijzen al. En ook burgers voelen de prijsstijgingen in hun portemonnee.
Zo rekent energieleverancier Pure Energie sinds woensdag voor nieuwe klanten 1,49 euro voor een kuub gas, meldt prijsvergelijkingssite Keuze.nl. Dit bedrag ligt hoger dan het prijsplafond van 1,45 euro dat het kabinet tijdens de energiecrisis had ingesteld om huishoudens enigszins te beschermen tegen de toen ook al torenhoge gasprijzen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant