‘Plaatsvervangende pijn’ voelt Eric van ’t Zelfde, rector in het tv-programma Dream School (NTR), voor zijn gemankeerde leerlingen. ‘Je wilt er voor ze zijn.’
Dinsdagavond begon het zevende seizoen van Dream School, het bewierookte tv-programma waarin lastige tieners die het niet volhielden op school alsnog een kans krijgen om hun leven en schoolcarrière op de rit te krijgen.
Over de auteur
Hassan Bahara is tv-recensent voor de Volkskrant.
Ook dit seizoen belooft aangrijpend te zijn, met indringende inkijkjes in de levens van tieners die we normaal alleen kennen als een amorf groepje ‘probleemgevallen’.
Dit is ‘geen goedkoop entertainment’, vertelde Van ’t Zelfde afgelopen week in een interview met het Algemeen Dagblad, maar een programma dat inzicht wil geven in het gebrek aan kansengelijkheid aan de onderkant van de samenleving.
Kritiek was er ook wel. In 2019 klaagden oud-deelnemers van Dream School over het gebrek aan nazorg. In het AD wuifde Van ’t Zelfde die kritiek weg: hij voelde zich niet aangesproken, het programma had ‘altijd gedeugd’ en er werd gewerkt met een psycholoog ‘die iedereen nog maandenlang begeleidt’.
Mooi, zou je denken, de kinderen in dit programma worden niet als louter kijkvoer gezien. Toch werd het een taaie kijkervaring, want hebben wij tv-kijkers wel recht op zo veel intimiteit en kwetsbaarheid van jongeren? In de vooruitblik van het programma wordt de kijker lekker gemaakt met woede-uitbarstingen van de kinderen, hun nukkige gedrag, hun geklier en hun trauma’s – tienerproblemen die nu voor eeuwig zijn vastgelegd en een zwervend bestaan kunnen gaan leiden op sociale media.
Hetzelfde soort ongemak bekroop deze kijker bij de laatste aflevering van actualiteitenrubriek Dit is de kwestie. Het programma dook in de wereld van pubers die veel tijd in de sportschool doorbrengen om zo gespierd mogelijk te worden.
Presentator Joram Kaat trok op met de tieners Rayan en Stijn – beiden nog met de baard in de keel – die onder invloed van sportschoolfiguren op sociale media ook zo veel mogelijk spiermassa willen opbouwen. Het tweetal is al helemaal op de hoogte van de verschillende soorten voedingssupplementen en poseert eindeloos voor de camera om te zien of hun kinderlijven al een beetje zijn uitgedijd.
Bigorexia is de naam voor de obsessieve behoefte om alsmaar groter en gespierder te worden. Jongeren schijnen er in toenemende mate aan te lijden, allemaal streven ze naar hetzelfde lichaam als hun favoriete fitfluencer (sportschooljongens met een populair socialemedia-account).
Sidney, een andere tiener, gaat nog een paar stappen verder dan Rayan en Stijn en overweegt zelfs het gebruik van anabolen. ‘Breed is nooit breed genoeg.’ Zijn bezorgde stiefvader zit er machteloos bij; de jongen is te diep in de rabbithole van fitfluencers gevallen.
Tieners zijn het nog maar, met een nog niet volledig volgroeide prefrontale cortex. Wellicht laten ze over een paar jaar, als het verstand eenmaal is ontwikkeld, deze malligheid achter zich. Maar de beelden van hun ijdele gedrag – ingegeven door tieneronzekerheid en socialemediadruk – zullen er altijd zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns