Milieudefensie stapt naar de Hoge Raad om de uitspraak in de klimaatzaak tegen Shell aan te vechten. De hoogste rechtbank van het land zal moeten oordelen of het oliebedrijf inderdaad niet gedwongen kan worden om de uitstoot met een bepaald percentage terug te dringen.
Het kwam in november nog als een grote schok voor Milieudefensie toen het gerechtshof Den Haag een streep haalde door de eerdere overwinning tegen Shell. In 2021 had de rechtbank in een historische uitspraak nog geoordeeld dat Shell zijn uitstoot verplicht met 45 procent moest terugdringen
Volgens het hof was dat percentage onvoldoende onderbouwd. In hoger beroep besloten de rechters dat Shell wél een 'klimaatzorgplicht' heeft, en dus moet verduurzamen. Maar de rechters zeiden niet tot een objectief CO2-reductiepercentage te kunnen komen om op het bedrijf te 'plakken'.
Milieudefensie vindt dat het hof met die argumentatie steken heeft laten vallen. De bescherming tegen de gevaren van klimaatverandering is volgens de rechters een mensenrecht. Door het ontbreken van een hard CO2-doel voor Shell wordt die bescherming niet geboden, vindt de milieuorganisatie. Als het klimaatdoel van 45 procent minder CO2-uitstoot vervalt, moet volgens de groep desnoods een ander percentage worden gevonden.
Het gerechtshof wilde Shell ook geen verplichte CO2-reductie opleggen, omdat dit voor het klimaat mogelijk niet effectief zou zijn. Het oliebedrijf zou aan het CO2-doel kunnen voldoen door sommige activiteiten simpelweg door te verkopen. Als een ander bedrijf dezelfde tankstations en olieputten blijft uitbaten, schiet het klimaat daar niets mee op.
Maar wat Milieudefensie betreft hadden de rechters juist moeten kijken naar wat verplichte CO2-reductie wél kan opleveren. Volgens de organisatie is het bijvoorbeeld aannemelijk dat ten minste een deel van de olie- en gasvelden van Shell permanent zou sluiten, en dat het klimaat er dus wel degelijk op vooruit zou gaan.
Milieudefensie-directeur Donald Pols zegt optimistisch te zijn over de juridische strijd, nadat hij in november nog sprak van een pijnlijk verlies. "Kijkend naar de inhoud van de uitspraak is het glas eigenlijk niet halfvol, maar drie kwart vol", zegt hij woensdag.
Volgens het hof moeten bedrijven als Shell hun steentje bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering, zelfs als overheidsbeleid ze daar niet toe dwingt. Ook dat bescherming tegen klimaatverandering een mensenrecht is, ziet de groep als belangrijke erkenning.
"Dat zijn allemaal dingen waar wij op kunnen doorbouwen, net als een hele hoop andere groepen die wereldwijd rechtszaken voeren", zegt Milieudefensie-onderzoeker Sjoukje van Oosterhout tegen NU.nl. "Dat is heel mooi, maar we willen nu ook dat laatste stapje hebben: een concreet reductiepercentage."
Het is nog niet bekend wanneer de Hoge Raad de zaak zal behandelen. Een uitspraak volgt vermoedelijk pas in 2026. Daartegen is dan geen beroep meer mogelijk.
Source: Nu.nl algemeen