Sneeuw is een steeds schaarser product, ook op de Westelijke Balkan. Fotograaf Marcel van den Bergh ontdekte het ene na het andere uitgestorven skigebied en legde de vergankelijkheid van het sneeuwtoerisme vast.
Door Dylan van Bekkum
Fotografie Marcel van den Bergh
Het was maart, wintersportmaand, maar in Noord-Macedonië was het al heel zonnig weer, erg warm voor de tijd van het jaar ook. Fotograaf Marcel van den Bergh reed er rond – op vakantie wandelt hij graag door de bergen op de Westelijke Balkan, die volgens hem nog niet zijn verpest door toerisme.
In de bergen bij Tetovo was geen sneeuw te bekennen, het landschap was dor. Het skigebied bij de stad in het noordwesten van Noord-Macedonië bleek gesloten. Dat kwam niet alleen door gebrek aan besneeuwde pistes. Eerder die maand was er een Deense skiër aangevallen door een bruine beer, die vanwege het relatief warme weer eerder uit zijn winterslaap was ontwaakt.
Skigebieden Tetovo, Orehovo en Nizepole in Noord-Macedonië. De skigebieden zijn steeds korter open of blijven helemaal dicht omdat het steeds warmer wordt en er te weinig sneeuw is.
Het verhaal bleef hangen bij Van den Bergh, die voor de Volkskrant vaker de gevolgen van klimaatverandering had vastgelegd. In dezelfde vakantie was hij al tegen een uitgestorven skipiste in Albanië aan gewandeld. Een fascinatie was geboren.
Ook in Korce in Albanië is het skiseizoen veel korter dan vroeger.
Nizepole in Noord-Macedonië.
Bled, in Slovenië.
Door klimaatverandering stijgt de sneeuwgrens in heel Europa. De sneeuw die valt, komt later in het jaar dan voorheen en blijft minder lang liggen. Sinds 1951 slinkt het Europese sneeuwdek elke tien jaar gemiddeld met zo’n 12 centimeter, becijferde de Wageningen Universiteit in 2018.
Op de Westelijke Balkan zijn lagergelegen skigebieden soms nog maar een paar dagen per jaar open, of blijven helemaal dicht. Van den Bergh vond bij het Kroatische Vrelo een enorm skicomplex dat al sinds 2011 niet meer wordt gebruikt. ‘De deur was dichtgedaan, de boel achtergelaten. Het is er prachtig, er zijn genoeg skiliften, maar niemand geniet er meer van.’
In het Kroatische Vrelo wordt sinds 2011 niet meer geskied. De lift is buiten gebruik.
Nizepole in Noord-Macedonië.
Een muurtekening in Nizepole in Noord-Macedonië.
Alleen de hekken herinneren nog aan de groepen skiërs die hier in het Kroatische Zagreb in de winter omhoog gingen.
De desolate vergankelijkheid van de gebieden trekt hem het meest, als ‘de tijd het heeft overgenomen’. ‘In Noord-Macedonië ben ik ergens gewoon door een slagboom heen gelopen, dat bleek een heel groot skihotel te zijn, met verweerde graffiti van sleeënde kinderen. Ik keek door een raampje en zag dat de ski’s gewoon nog klaarstonden. Alsof de mensen die ze achterlieten hebben gedacht: morgen gaan we gewoon weer skiën.’
Door klimaatverandering valt er in de Alpen steeds minder sneeuw, waardoor laaggelegen skigebieden het economisch zwaar hebben. Het Italiaanse Frais zoekt een nieuwe identiteit, met kaaswinkels, wandelpaden en fietsroutes. ‘Skitoerisme kun je hier vergeten.’
De opwarming van de aarde kan wintersport terugbrengen van een massa-activiteit tot een exclusieve sport. Niet alleen in Europa, ook in de VS, Japan en op het zuidelijk halfrond zullen wintersporters het straks hogerop moeten zoeken, in meer afgelegen gebieden.
Source: Volkskrant