Een toegangspoort aan de oude rijksweg door Heemstede, ‘Ipen’ op de linker kolom, ‘Rode’ rechts. Daarachter een achttiende-eeuws huis, dat in de eeuw erna witgepleisterd is. Een parkbos met slingerpaden en een vijver. Het is vaak op de schop geweest, maar je herkent nog de Engelse landschapsstijl.
Op Ipenrode, een van de buitens achter de Waterleidingduinen, kun je op woensdagen Jan Terwel vinden, oud-biologieleraar uit Amsterdam-West. Nu is hij 74 en noemen ze hem ‘de bomenmakelaar’. Vandaag haalt hij met een groepje vrijwilligers ribes-struiken uit de grond en legt de kale staken in bosjes langs het pad. Hier vormen ze een te uitbundige ondergroei, maar in Groenendaal, iets verderop, zijn ze er juist blij mee.
Terwel werkt voor MeerBomenNu, een initiatief van Urgenda en twee andere groene stichtingen. Ipenrode is ook een van de achthonderd ‘oogstlocaties’ voor zaailingen: jonge boompjes en struiken die massaal uit gevallen eikels, beukenootjes en andere zaden groeien. Als ze niet in de maaimachine verdwijnen, beconcurreren ze wel elkaar en andere bomen. Daarom graven vrijwilligers zaailingen uit en herplanten ze op een ‘bomenhub’, waar belangstellenden ze na een tijdje gratis kunnen afhalen voor hun tuin, park of bos. Zo hebben twee miljoen bomen een tweede leven gekregen.
Trage groeiers als de eik leggen het af tegen opschietende beuken of Europese vogelkers. De eiken van Ipenrode hebben het extra zwaar door het hoge grondwaterpeil. In het kwelwater, uit de duinen, rotten eikenwortels. Meer dan één wankele reus is zo al gesneuveld. Terwel wijst op een paar eiken. „Ik hou mijn hart vast bij de volgende storm”, zegt hij.
Tegenover Ipenrode komt de Van Merlenlaan uit op de oude rijksweg. Langs die laan met een mooie bocht staan óók eiken, onder meer tussen de rijbaan en het vrijliggende fietspad. Als het aan de gemeente ligt, wacht negen eiken de zaag. Voor „duurzame en veilige herinrichting”, waarbij fietspad en rijbaan worden samengevoegd tot één 30 km-fietsstraat. Bovendien, zegt Heemstede, zijn de bomen in slechte conditie.
Veel inwoners zijn boos en hebben duizenden handtekeningen opgehaald tegen het plan. Voor de verkeersveiligheid is het onnodig, zeggen ze, en volgens twee onafhankelijke bomenexperts kunnen de eiken nog decennia mee. Burgers willen behouden, de gemeente wil kappen – zelden is het andersom. „Behalve als het een boom in je eigen tuin is”, zegt een oudere bewoner van de laan. „Zie dan maar een vergunning te krijgen.”
Deze woensdag is er een protestmars, daags voor een gemeenteraadsvergadering. Voorstanders van kap kunnen er wapperen met een door de raad bestelde ‘externe verkeerstoets’. Die concludeert dat de bomen, alles afwegende, inderdaad in de weg staan als je een veilig fietspad wilt, ook met snelle elektrische fietsen. Op Ipenrode wordt gevochten voor elke eik. Aan de overkant moeten ze, kort gezegd, wijken voor fatbikes.
Hans Steketee doet elke maandag ergens vanuit Nederland verslag.
Source: NRC