is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
Kennelijk was het gebruikelijk om schapen te castreren met een elastiek.
In onze cursus ‘Bizarre berichten’ deze week: ‘Het is niet langer toegestaan om schapen of kalveren te castreren of staartcouperen met een elastiek. Uit nieuw wetenschappelijk onderzoek blijkt dat couperen of castreren met een elastiek, zelfs met pijnbestrijding, zorgt voor wekenlange pijn.’
Aldus een persbericht van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Mogelijk wist ook u niet van deze praktijk. Schapenhouders laten rammen castreren om dominant gedrag tegen te gaan, melden sites voor schapenhouders. Dat kan operatief, keurig en verdoofd bij een dierenarts, maar kennelijk was het gebruikelijk zelf de schapen hun ballen af te binden. Want dat is wat het is: een strak elastiek klemt de bloedtoevoer naar de balzak af, waardoor die met inhoud en al afsterft. Dat duurt drie tot zes weken, daarna volgen vele weken van pijn en ongemak. Zo lang, dat ook de NVWA het niet meer kan aanzien.
Arme schapen. Sommige worden gehouden om hun melk, hun wol, of voor de lol, maar de meeste eindigen in het slachthuis: volgens het CBS meer dan 50 duizend per maand. Daar wordt het grootste deel ‘halal’ met een mes de keel doorgesneden om daarna dood te bloeden.
Hoe vaak de arme dieren bij leven ook nog de ballen werden afgebonden, is onbekend. Op internet bieden tientallen verkopers voor luttele tientjes een tang met honderd elastiekjes aan. Zo ruim was de markt kennelijk.
Dat mag nu dus niet meer en dat is vooruitgang. Nog maar tweeduizend jaar geleden spijkerden we mensen levend aan het kruis, straks grijpen we de schapen niet eens meer bij hun ballen.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
Voor dit voortschrijdend inzicht had de NVWA drie wetenschappelijke onderzoeken nodig. Die hebben we opgevraagd, mede uit verwondering dat er dus wetenschappers bestaan die dieren kwellen om te meten hoe gekweld ze worden. (Goh: met elastiek gecastreerde schapen waren minder beweeglijk en likten langer hun wonden dan operatief gecastreerde dieren – waar zouden we zijn zonder de wetenschap?)
Opvallend: niet een van de drie onderzoeken gaat over schapen. Twee gaan over kalveren, het derde over ‘opgesloten vee’. Verder: wat de NVWA ‘nieuw wetenschappelijk onderzoek’ noemt, lag al even in de la. Het oudste geraadpleegde onderzoek is uit 2014. Pas elf jaar later drong tot beslissers door wat elke boerenkinkel op z’n klompen kan navoelen: het is geen pretje om je ballen af te knellen tot ze eraf vallen. Zag die boerenkinkel dat dan niet? Ach, C. Buddingh’ dichtte het al: ‘De zon komt op/ de zon gaat onder/ Langzaam telt de oude boer zijn kloten.’
De nu verboden praktijk werpt een apart licht op de (op zichzelf invoelbare) tranen van schapenhouders die ’s ochtends in de weide hun levenloze have verscheurd door een wolf en met de ingewanden naar buiten aantreffen (waar de meesten onvoldoende wolfwerende hekken plaatsen, want dat kost maar geld). Hun tranen om schapen blijken krokodillentranen.
Het huiswerk voor komende week: trap zelf een open deur in. Bijvoorbeeld: ‘Cavia’s zijn gelukkiger met vier hele pootjes dan wanneer je er onverdoofd twee uittrekt’ – gefeliciteerd: u bent wetenschapper. Mogelijk dat tegen sint-juttemis iemand er iets mee doet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns