De Nederlandse gasvoorraad was begin februari kleiner dan de Europees afgesproken ondergrens. Door hoge gasprijzen staan handelaren niet te popelen om de opslag aan te vullen. Toch komt er genoeg gas binnen om het land warm te houden.
De Nederlandse opslagplekken zijn afgelopen vrijdag voor 34,6 procent gevuld met gas. Er gelden Europese afspraken voor het op peil houden van de gasvoorraad. Daar zat Nederland een week eerder net onder en de voorraad slinkt verder, zie je op onderstaande grafiek.
De energiemarkt is een vrije markt. Voordat gas een cv-ketel instroomt, is het vaak al tientallen keren verhandeld. Eerdere jaren kochten handelaren in de zomer goedkoop gas in voor de opslag, om het in de winter met winst te verkopen. Maar die vlieger gaat dit jaar niet op.
De gasprijs ligt deze maand ongeveer gelijk aan de verkoopprijs van komende zomer. Daarna zakt de prijs volgens huidige voorspellingen pas in op de Amsterdamse gasbeurs. Handelaren zouden dus verlies maken als ze komend half jaar gas inkopen om in het najaar of de winter te verkopen.
We zijn niet alleen maar aangewezen op de voorraden van Norg en Bergermeer. De Europese Unie zit wat ruimer in het gas en heeft de opslag gemiddeld voor de helft gevuld. "Dat gas mogen we ook gebruiken", zegt energie-expert Jilles van den Beukel.
Verder hebben we een groeiende invoer van vloeibaar gas (lng) in de terminals van Rotterdam en Eemshaven. "Je kunt klanten ook bedienen door gas rechtstreeks in te kopen en niet te bergen", zegt een woordvoerder van Gasterra, dat zelf in gas handelt. Zo wordt er veel uit Noorwegen geïmporteerd. "Levering uit een berging is maar één van de manieren."
"Leveringszekerheid is niet het probleem", zegt Van den Beukel. "Betaalbaarheid wel." De gasprijs is inmiddels meer dan 55 euro per megawattuur en blijft de komende maanden boven de 54 euro schommelen. De gasprijs is sinds oktober 2023 niet zo hoog geweest. Dat komt onder meer doordat er veel vraag is naar lng, waarover je meer leest in onderstaand artikel.
Iedereen kan zien hoeveel gas Europese landen moeten inkopen om aan de eigen vulnormen te voldoen. Nederland moet de opslag in november tot bijna driekwart gevuld hebben, anders kan er een Europees gascomité op ons afgestuurd worden.
Met zoveel vraag naar gas kunnen marktpartijen veel geld blijven vragen voor de brandstof. Maar die vuldoelen zijn niet meer zo nodig, vindt het kabinet. "We zitten in een andere tijd met voldoende gas op de markt", zegt een woordvoerder van minister Sophie Hermans (Klimaat en Groene Groei). Haar ministerie is er verantwoordelijk voor dat er altijd gas uit de kraan komt en pleit ervoor de doelen om te zetten in lossere ambities.
"De vuldoelen lijken marktverstorend te werken", zegt de woordvoerder. "Ook ontstaat het risico dat er vormen van speculatie ontstaan."
De Europese afspraken zijn ontstaan vanwege het dreigende energietekort in 2022 en 2023, toen de aanvoer vanuit Rusland minder werd. "Ook in extreme tijden loste de markt het wel op", zegt de Gasterra-woordvoerder.
Het bedrijf ziet dat er voor komend gasjaar (van oktober 2025 tot oktober 2026) genoeg gas richting Nederland stroomt. "Er is weer wat rust", zegt de woordvoerder van Hermans.
"De Europese Unie heeft wel een probleem", zegt Van den Beukel. Gashandelaren hebben geen zin om de voorraden te vullen, maar landen hebben zich nog wel aan die vuldoelen te houden. "Hoe gaan ze dat doen? Je kunt een gashandelaar moeilijk verplichten."
Lidstaten kunnen partijen subsidiëren om nu duur gas in te kopen. Een andere optie die Van den Beukel ziet, is afwachten tot na de zomer. Dan openen naar verwachting meerdere nieuwe lng-fabrieken, waardoor de prijzen zullen zakken. "Dat is wel een gok, met de winter voor de deur."
Source: Nu.nl algemeen