Woensdag vertrok de eerste nachttrein vanuit Brussel via Breda en Eindhoven naar Venetië. Vol goede moed stapten bijna vierhonderd reizigers in. De reis had echter wat teleurstellingen in petto. ‘Waarom heeft niemand me dit verteld?’
Door Ashwant Nandram
Fotografie Veerle Haan
Eszter Albrecht (21) en haar vriend Gergely Hermányi (23) wrijven nog de slaap uit hun ogen als het bericht binnenkomt dat hun ochtend ruw zal verstoren. Het is donderdagochtend 10 uur en de twee Hongaarse studenten zitten in de nachttrein naar Venetië. Soezig kijken ze naar het voorbijtrekkende Oostenrijkse landschap, in de veronderstelling dat het nog uren duurt voor ze zullen arriveren.
Maar dan steekt een medereiziger zijn hoofd om de hoek van de coupé met een onaangename mededeling: de trein rijdt niet verder.
Eerst is er verwarring, dan lichte paniek. Albrecht en Hermányi gooien haastig al hun spullen in hun rolkoffertje en schieten hun jas aan. Minuten later staan ze buiten, verwilderd en met ongepoetste tanden, op het perron van Innsbruck, honderden kilometers verwijderd van hun eindbestemming. Wat is er gebeurd?
Albrecht en Hermányi zijn samen met bijna vierhonderd andere passagiers op de nieuwste trein van European Sleeper gestapt. Het Nederlands-Belgische spoorbedrijf werd in 2022 opgericht en heeft maar één doel: ’s nachts treinen door Europa rijden. Het aanbod nachttreinen was sinds de opkomst van de goedkope vliegmaatschappijen in de jaren negentig bijna helemaal opgedroogd.
Dat plan zou hopeloos mislukken, voorspelden experts, want je kunt amper winst maken. Maar European Sleeper timmert aardig aan de weg. Dankzij trouwe geldschieters – allen particulieren – rijdt het bedrijf nu drie keer per week een nachttrein naar Berlijn en Praag. Sinds deze week is daar de bestemming Venetië bij gekomen. De trein rijdt voorlopig tot eind maart, volgens het bedrijf omdat er daarna geen rijtuigen te huur zijn.
De trein vertrekt woensdagavond om 18.51 uur na drie kwartier vertraging vanuit Brussel richting Breda en Eindhoven, om vervolgens koers te zetten richting de Alpen. Aan boord heerst een uitgelaten sfeer; de helft van de reizigers is op weg naar de wintersport.
De passagiers voor de sneeuw komen donderdagochtend rond 10 uur aan in Innsbruck. Maar ook de reizigers naar Venetië moeten daar plots de trein verlaten. Op het perron kijken Albrecht en Hermányi vragend om zich heen. Andere reizigers vertellen dat de trein Italië niet mag binnenrijden. De ruim honderdvijftig overgebleven passagiers moeten daarom verder met een trein van de Oostenrijkse spoorwegmaatschappij ÖBB.
Gergely Hermányi en Eszter Albrecht. ‘Voor dit geld hadden we naar een mooie spa gekund.'
Albrecht rolt met haar ogen. Deze treinreis was überhaupt niet haar idee, maar een Valentijnscadeau van haar vriendje Hermányi, die zelf gek is op treinen. En dit is nu de tweede domper in korte tijd. Het spoorbedrijf meldde enkele dagen voor vertrek al dat de trein vanwege ‘logistieke problemen’ Venetië niet zou halen. Albrecht was ingesteld op één overstap, in Verona, daar komt nu een tweede bij.
Al dat gezeul met bagage wordt haar inmiddels een beetje te gortig. ‘Voor dit geld hadden we naar een mooie spa gekund, met een luxe hotel en lekkere cocktails.’ Haar vriend probeert de schade te beperken en kust haar voorhoofd. ‘Ik ga thuis voor je koken’, zegt hij met zijn zoetste stem. ‘En je verdient een mooie bos bloemen.’
Wie: vrienden Edwin Bodenstaff en Robert Stout (beiden 55) met dochters Zoe (18) en Sun (19). Uit Brielle. Op weg naar wintersport in Kirchberg.
Bestemming: Innsbruck
Betaalden: 459 euro voor vier personen in een gedeelde couchette (retourreis)
Om het leed te verzachten delen medewerkers van European Sleeper broodjes uit. Dat kan niet voorkomen dat de reizigers directeur Chris Engelsman op het perron bestoken met kritiek. Het bedrijf wist al 48 uur voor vertrek dat de nachttrein zou stranden in Oostenrijk. ‘Waarom mailden jullie daar niet over?’, vraagt Mary Drury (57) aan de spoorwegdirecteur. ‘Waarom heeft niemand me dit verteld?’
Directeur Engelsman (50) staat er verslagen bij. Met zijn collega’s heeft hij tot half 3 ’s nachts aan de bar gehangen. Nu moet hij zich verontschuldigen. Ze hadden de klanten inderdaad moeten informeren, geeft hij toe. ‘Maar we waren vooral bezig om het probleem op te lossen.’
Chris Engelsman, directeur van European Sleeper, op het perron van Verona.
Wie: collega’s Marjan van Diepen (63), Anne de Bruyn (45), Saskia Roelofs (54), Anne Marie Boon (45)
Bestemming: Innsbruck
Betaalden: werkgever betaalt
Het is hem ‘nog altijd een raadsel’ waarom de trein niet kon doorrijden, zegt de ondernemer. European Sleeper heeft geen eigen treinen of vergunningen om op het spoor te rijden: het bedrijf is daarom altijd afhankelijk van onderaannemers. De Italiaanse partner liet het op het laatste moment afweten, zegt Engelsman. Of de volgende trein, die op 14 februari vertrekt, wel naar Venetië rijdt, is daarom ook nog niet zeker.
Drury heeft naar de spoorwegdirecteur geluisterd en concludeert: ‘Dit bedrijf wordt gerund door treinfanaten, niet door ervaren ondernemers.’ Zonde, vindt ze, want ‘nachttreinen zelf zijn geweldig’. Ze verkiest daarom lange dure treinreizen boven snelle goedkope vluchten. ‘Ik laat ’s nachts de gordijntjes expres open, zodat ik naar buiten kan blijven kijken.’
Liza Boksha (rechts) met haar vier vriendinnen op weg naar een lang weekend Venetië. 'Ze hadden onze verwachtingen moeten managen, en de kans bieden om te annuleren.'
Maar niet alle reizigers zijn uit zulk idealistenhout gesneden. Omdat Liza Boksha woensdag 35 is geworden, heeft ze met vier vriendinnen een lang weekend Venetië geboekt. Ze wil minder vliegen en nam de groep daarom op sleeptouw in de nachttrein. De reis begon woensdagavond feestelijk, met een mocca-espressotaart uit een Franse patisseriewinkel en een fles champagne van 1,5 liter.
Maar de sfeer is omgeslagen, de nachttrein bij nader inzien een ‘verschrikkelijk keuze’. Boksha en haar vriendinnen zitten na de twee overstappen inmiddels in de derde trein, van Trenitalia dit keer, op kilometers afstand verwijderd van Venetië. Het vooruitzicht van een Aperol Spritz in de winterzon is het enige wat ze nu nog op de been houdt.
Donderdag om 16.50 uur rijdt de trein station Santa Lucia binnen, in het centrum van Venetië, bijna 24 uur na het vertrek uit Brussel. Enigszins geradbraakt stappen de passagiers uit.
Waar wordt gewerkt worden fouten gemaakt, dat weet marketingmanager Boksha best. ‘Maar het is belangrijk hoe je daarmee omgaat. Ze hadden onze verwachtingen moeten managen, en de kans bieden om te annuleren. Dan waren we misschien alsnog aan de tocht begonnen, maar dan was het onze eigen keuze.’ Mistroostig: ‘We gaan er na deze reis het beste van maken. En aan het eind van weekend pakken we fijn het vliegtuig naar huis.’
Wie: Nils (18) en vader Erik uit Roermond
Bestemming: Innsbruck
Betaalden: 578 euro voor twee personen in een privé-couchette (enkele reis)
Flixbus groeit en groeit. Het bedrijf wil busreizen ‘cool en sexy maken’ al geeft de topman ruiterlijk toe dat een lange busreis afzien is. De Volkskrant reist 38 uur mee naar Boekarest voor het verhaal achter de spotprijs: over kapotte wc’s, gebrek aan stops, misbruik door chauffeurs, en het hebben van ‘de juiste mindset’.
Eén op de zes bezoekers van festival Sziget in Boedapest komt uit Nederland – vandaar dat Eefje de Visser er optreedt, en Froukje, en rapper Cor. Wat bezielt al die Nederlanders om daar zo ver voor te reizen? De Volkskrant stapte aan boord van de Sziget Express en ging naar de eerste twee dagen van het festival.
Tegenover 1,5 miljoen jaarlijke vliegreizen naar Barcelona staan slechts tweeduizend treinkaartjes. Wat maakt het duurzame alternatief zo onaantrekkelijk? De Volkskrant ging op reis met drie experts en vergeleek de twee opties.
Source: Volkskrant