DEN HAAG - Omwonenden van de toekomstige mega-opvang aan de Sportlaan in Den Haag maken zich grote zorgen over hun veiligheid. Omroep West liet drie gerenommeerde experts kijken naar het veiligheidsplan dat de gemeente met de buurt heeft gedeeld. Die vinden dat de opvang nodig is, maar noemen het plan weinig concreet en de ambities misschien wel te groot. Ook is niet duidelijk of er straks wel genoeg politie is. Daarover wordt, net als over andere zaken in dit dossier, geheimzinnig gedaan.
De gemeente Den Haag wil 750 mensen, onder wie meer dan de helft asielzoekers, huisvesten in het voormalige HagaZiekenhuis aan de Sportlaan. De gemeente kocht het pand ruim een jaar geleden. Het plan was toen om er honderden woningen te bouwen. Er wonen nu al zo'n tachtig dak- en thuislozen in de winteropvang in hetzelfde pand.
Op dit moment wordt er druk verbouwd in het gebouw. Het gebouw wordt vijf tot zeven jaar als tijdelijke opvang- en woonruimte gebruikt. Deze periode start op de dag dat de eerste asielzoekers in het gebouw zitten, schrijft de gemeente op haar website.
Per november van dit jaar moeten daar nog zo'n 440 asielzoekers bijkomen, samen met 105 jonge starters zoals studenten, zo'n 45 statushouders, tientallen dakloze gezinnen (vooral alleenstaande moeders met kinderen, laat de gemeente ons weten) en tientallen jongeren afkomstig uit een beschermd wonen-situatie of uit de maatschappelijke opvang.
Bij buurtbewoners zijn er grote zorgen over hun veiligheid. Ze maken zich vooral bezorgd over de hoeveelheid kwetsbare bewoners en de samenstelling van de groepen.
De gemeente deelde onlangs een zogenoemd 'veiligheidsplan', waarin staat hoe de veiligheid van bewoners, ondernemers, bezoekers, medewerkers, vrijwilligers en omwonenden gewaarborgd zou moeten worden.
Omroep West legde het conceptplan van zo'n twintig kantjes voor aan een drietal deskundigen. Zij bestudeerden op ons verzoek dit plan.
In kort bestek blijkt dat ze alle drie kritisch zijn op het plan, maar tegelijkertijd ook erkennen dat de gemeente voor een moeilijke opgave staat en het principe om mensen op te vangen wel waarderen.
Alleen qua veiligheid snappen ze alle drie dat mensen op basis van dit plan zeker niet gerustgesteld zijn. Zo stelt Ira Helsloot, hoogleraar Besturen van Veiligheid aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, dat dit 'plan helemaal geen plan is'. Volgens hem is het 'alleen maar papier waarop de verantwoordelijkheden van de betrokken partijen worden genoemd'.
Helsloot: 'Dit veiligheidsplan is helemaal niet concreet, het beschrijft niet per situatie wat er moet gebeuren. Wetenschappers noemen dit een 'fantasy-planning', in plaats van een operationeel plan.' Het mengen van de verschillende doelgroepen noemt hij geen probleem. 'Praktijk en wetenschap laten zien dat het een goed idee is om doelgroepen met problemen samen te laten wonen met gewone mensen', zegt hij.
Desondanks moet volgens de professor bijvoorbeeld duidelijk zijn dat wanneer je de politie roept, die ook echt binnen een gegarandeerde termijn komt. Als Omroep West de politie vraagt hoeveel medewerkers er beschikbaar zijn op het bureau Segbroek, waar de locatie aan de Sportlaan onder valt, wil een woordvoerder daar geen antwoord op geven.
Ook hoeveel vacatures daar zijn, wil de politie niet prijsgeven. 'Een verdere specificatie van het aantal FTE of hoeveel vacatures er bezet of onbezet zijn is onderdeel van de interne bedrijfsvoering. Daar doen wij nooit uitspraken over.'
Wel zegt ze: 'Zoals algemeen bekend is, zijn er meerdere vacatures binnen Politie Nederland, zo ook in het basisteam Segbroek.' En de politie laat weten dat het bureau qua wijkagenten op sterkte is, al lijkt het wel de vraag of die altijd aan hun eigen werk toe komen, bleek een tijd geleden nog uit onderzoek van Omroep West.
Indien nodig kan er straks in de ochtend en in de avond een koppel agenten vrij worden gemaakt bij eventuele problemen rondom de opvang. Maar, zo erkent de woordvoerder, dat zal dan wel ten koste gaan van andere politiewerkzaamheden.
De gemeente heeft het over de inzet van Haagse hosts. Dat zijn medewerkers van een beveiligingsbedrijf die, zo zegt de gemeente, 'vanuit een oplettende en gastvrije houding de verbinding zoeken met mensen in de omgeving van de opvang'.
En, vervolgt de woordvoerder: 'Zij kennen de mensen in de opvang persoonlijk en spreken hen aan op ongewenst gedrag. Ze waken over de directe veiligheid van de omgeving en signaleren en rapporteren misstanden. Daarnaast bieden zij een luisterend oor aan zowel de mensen in de opvang als buurtbewoners en ondernemers.'
Zij zijn goed getraind, zegt de gemeente. 'Ze volgen een agressiereductietraining en een BHV-cursus, met extra aandacht voor alcohol- en drugsgerelateerde incidenten. Op dit moment werken er constant twee Haagse Hosts tussen 07.00 uur en 23.00 uur. Tussen 23.00 en 07.00 uur zijn de Haagse Hosts direct oproepbaar via het bereikbaarheidsnummer. Hoeveel dat er zijn als alle doelgroepen aan de Sportlaan zijn ingehuisd valt nu nog niet te zeggen', zegt de gemeente.
Maar, zou je kunnen zeggen, dat zijn natuurlijk geen agenten? Daarop heeft de politie een uitgebreid antwoord. 'Een beveiliger is inderdaad geen politiemedewerker en heeft niet de bevoegdheden die een politiemedewerker heeft. Een beveiligingsmedewerker heeft dezelfde bevoegdheden als iedere andere burger, en mag bijvoorbeeld op heterdaad iemand aanhouden.'
En, voegt de woordvoeder eraan toe: 'Ten opzichte van een burger is een beveiliger natuurlijk wel getraind in het observeren en optreden. De ervaring die de politie heeft in de samenwerking met de beveiligingsmedewerkers in de winteropvang (die nu al in het pand zit, red.) is positief.'
Marnix Eysink Smeets is emeritus lector Publiek Vertrouwen aan de Hogeschool InHolland in Rotterdam, en is onderzoeker op het gebied van veiligheidsbeleving en maatschappelijke onrust. Hij noemt de schaal van de opvang, met 750 bewoners, wel erg groot. 'Om in één klap zoveel mensen op te vangen, dat vind ik wel heel ambitieus. Laat dat langzaam groeien, in mijn ervaring is dat beter.'
Eysink Smeets spreekt van een 'sympathiek initiatief, maar wel eentje met de nodige risico's.' Hij vraagt zich af of de gemeente Den Haag op sommige van die risico’s een wat al te optimistische kijk hanteert. ‘In het plan lees ik bijvoorbeeld dat de menging van studenten, starters en statushouders probleemloos kan, maar lessen uit Amsterdam leren dat het niet altijd zo is. Daar moet je echt bovenop zitten.'
In Amsterdam waren eerdere meerdere incidenten bij een soortgelijk wooncomplex, onder andere rond aanranding en geweld. Hij zegt daarom ook heel goed de onrust onder een deel van de omwonenden van het complex aan de Sportlaan te begrijpen. 'Je hebt daar écht adequate begeleiding bij nodig.'
Hij noemt het goed dat er niet alleen in kwetsbare wijken dergelijke opvang wordt geboden, maar ook in wat meer welvarende wijken. 'Wellicht is men daar bij uitstek in staat en bereid om te zorgen dat het goed loopt, in de interactie. Maar dan moet je wel de startpositie kansrijk maken en daarvoor vind ik dit plan net even te veel gebakken lucht.'
Professor Michel Dückers is hoogleraar Crises, Veiligheid en Gezondheid aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij vindt het 'wel een groot experiment om zoveel mensen samen te brengen in één gebouw', en is het met Marnix Eysink Smeets eens dat de gemeente beter het aantal inwoners langzaam kan opbouwen in plaats van direct met 750 mensen te starten.
'Want dit zijn allemaal mensen met serieuze problemen. Daklozen, verslaafden, starters, jongeren, gezinnen in lastige posities. Dat zijn allemaal maatschappelijke vraagstukken over mensen, waarvoor je iets moet betekenen, die verdienen zorg en aandacht.'
Zou hij op basis van dit veiligheidsplan ernaast willen wonen? 'Dat is lastig te zeggen, niemand wil zoiets naast zijn huis. Maar deze mensen verdienen ook een plek in onze samenleving.' Ook Dückers noemt het wel erg optimistisch om al deze groepen bij elkaar te stoppen. 'Je neemt dan wel echt een grote gok dat het goed uitpakt.'
Volgens hem moet de gemeente met een beter plan komen om de band met de buurt goed te houden of te verbeteren. 'En ze moeten vooral goed blijven communiceren.' Dat onderschrijven ook Helsloot en Eysink Smeets. Eerder was er al veel gedoe over de gebrekkige communicatie rondom de plannen.
Dückers: 'De dialoog met de omgeving is zeker belangrijk als je een situatie hebt waar mensen niet per se op zitten te wachten, zoals hier. Die willen weten: wat betekent het voor mij en voor mijn kinderen die hier fietsen. Wie kan ik bellen als het misgaat? Daar geeft dit plan geen antwoorden op. Er is wel een escalatielijst opgenomen in het plan, maar is er ook iemand vlakbij die daadwerkelijk komt, vraag ik mij af.'
Komende donderdag praat de gemeenteraad achter gesloten deuren over de beoogde opvang aan de Sportlaan. De stand van zaken wordt dan besproken aan de hand van 'geheime bijlagen', zo valt te lezen in de agenda.
Een uitgebreide reactie van de gemeente, politici en omwonenden van het voormalige ziekenhuis is hierte lezen.
Source: Omroep West Den Haag