Een nieuwe linkse partij zou inderdaad de oplossing kunnen zijn voor de fusie-impasse tussen GroenLinks en de PvdA. Maar dan is er wel een overtuigend verhaal nodig.
Er is een interessante beweging gaande. Een nieuwe generatie probeert samen met vrienden alternatieve leef- en doe-vormen te creëren. Ze nemen het initiatief van onderop. Tegen vervuiling, eenzaamheid, uitsluiting en criminaliteit. Ze knappen oude huizen op, organiseren huiswerkklassen in achterstandsbuurten of benadrukken de samenhang tussen natuur, gebouwde omgeving en menselijkheid. Ze manifesteren zich als progressieve krachten die de status quo bevragen en uitdagen.
Tegelijkertijd is er ook een beweging van mensen die zich in hun sociale omgeving en perspectief (inkomen, baan, huis, kinderen) verweesd voelen, de overheid wantrouwen en zich zorgen maken over hoe ze moeten rondkomen. Ze ervaren de gevolgen van migratie als een bedreiging voor de kwaliteit van hun bestaan. Beide bewegingen hebben hetzelfde vertrekpunt, hoewel ze dat niet meteen zullen toegeven.
Over de auteurs
Lennart Booij is kunsthistoricus en strategisch adviseur; Hans Anker is politiek strateeg; Alisa-Jo Janson is student beta-wetenschappen; Reshma Roopram is kwartiermaker voor de Westwijk in Vlaardingen; Gerdi Verbeet is voormalig voorzitter van de Tweede Kamer.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
In de afgelopen 25 jaar zijn we van burgers, stap voor stap, veranderd in consumenten. Alles werd meer ‘markt’. Daarbinnen was ‘succes een keuze’. Jouw succes en dat van de markt zou alle problemen oplossen. Maar onze problemen zijn gróter, niet kleiner geworden. Huizen zijn duurder en schaarser, de zorgkosten gaan elk jaar omhoog, ons budget voor boodschappen blijft achter, de natuur holt achteruit, dorpskernen lopen leeg, buslijnen worden opgeheven, buurthuizen en bankfilialen verdwijnen en leraren, verzorgenden en huisartsen worden schaars.
Conclusie: de marktwerking is doorgeslagen. Ook de PvdA heeft zich daarin te meegaand getoond. Denk aan het verdwijnen van sociale werkplaatsen en volkshuisvesting door woningcorporaties. Individualisme regeert nu, het is ieder voor zich. ‘Gewoon harder werken’ is het devies. Maar mensen voelen zich miskend, onzeker en in de steek gelaten. Ergens knaagt het.
Na covid, economische stress en oorlogsdreiging groeit het besef: succes of pech in het leven is geen individuele keuze. Je kiest niet waar je geboren wordt of wat je overkomt. Anderen de schuld geven − migranten, asielzoekers, Joden, moslims of stadsbewoners − is de makkelijke, harde weg. Maar helpt dat?
De échte problemen liggen namelijk dieper, want:
− Accepteren we dat arme mensen gemiddeld zeven jaar korter leven dan rijke mensen?
− Berusten we erin dat kinderen van arme ouders op school minder presteren dan rijke kinderen?
− Vinden we het normaal dat welvaart vooral bij de rijksten terechtkomt, terwijl anderen worstelen met stijgende kosten?
− Aanvaarden we dat onze kinderen minder kansen hebben door klimaatverandering?
− Accepteren we het dat Big Tech onze levens overneemt en verdeeldheid zaait?
− Vinden we het normaal dat asielzoekers eindeloos wachten in plaats van meteen te mogen werken en te integreren?
− Accepteren we onveiligheid als vaststaand gegeven in onze buurten?
− Berusten we in een overheid die faalt vanwege complexiteit en regelzucht?
Willen we, kortom, echt de andere kant op blijven kijken? Of komen we in beweging, met oprechte aandacht en inzet voor elkaar en de wereld waarin we leven?
Wij nemen afstand van het idee dat succes een keuze is. We bouwen aan een robuuste gemeenschap die samen de schouders eronder zet. Dat kan alleen als we uit onze (digitale) bubbels stappen en stoppen elkaar de maat te nemen: interne verdeeldheid heeft links niet aantrekkelijker gemaakt.
Laten we de zachte krachten van dialoog en samenwerking benutten in plaats van harde verwijten te maken en uit te sluiten. Dat vraagt om eerlijk delen en verdelen, door degelijk financieel beleid met een evenwichtiger economisch model waarin meer ruimte is voor sociaal initiatief. Daar profiteert iedereen van, niet alleen de grote bedrijven of vermogenden. Daarbij gaan we ook de uitbuiting van arbeidsmigranten te lijf en mogen asielzoekers vanaf hun aankomst beginnen met werken en integreren.
Samenwerking vraagt ook om meer ruimte voor ondernemerschap, de creatieve maakindustrie, voor groen, lokaal, vernieuwend en duurzaam. Schoner vervoer, elektrisch en meer over water. Een nationaal programma voor evenwicht tussen woningbouw, bedrijventerreinen, waterveiligheid, landbouwgrond en natuur. Met betrokkenheid van burgers die goed worden gehoord.
Dit alles met een sociaal hechter fundament met duidelijke zekerheden voor alle Nederlanders. Met aandacht en empathie voor de mooie en moeilijke kanten van samenleven: wanneer integratie lastig is of wanneer er duidelijke grenzen nodig zijn. En ook aandacht en empathie voor de natuur, voor lokale ambachtelijkheid, voor echte winst en echte waarde. Dat is de Partij van de Aandacht!
1. Sta aan de kant van mensen en heb aandacht voor hun perspectief.
2. Sta voor vast werk en de kwaliteit ervan.
3. Iedereen is voor de wet gelijk, in gelijke situaties.
4. De minstvermogenden versterken, met een grotere bijdrage van de meestvermogenden.
5. Meer doen, minder beloven, minder regels.
6. Internationale- en EU-samenwerking is een noodzaak, Nederland is geen eiland.
7. Vermijd eenzijdige economische druk en daarmee onnodige sociale stress, pestgedrag en verwarde personen.
8. Bij haast vertragen, dus beter een goede dan een snelle oplossing.
9. Focus op goede integratie van nieuwkomers en verminder de instroom.
10. Investeer in veiligheid én in sociale samenhang van buurten.
11. Elkaar ontmoeten staat centraal: op school, door dienstplicht, in het OV en in de wijk.
12. Gemeenschapszin en burgerschap in onze dorpen en steden versterken met als kern goede gezondheid, ecologie en biodiversiteit.
Tot slot: we beginnen vandaag. We delen geen rozen uit, maar prikken papier. Geen rode hemdjes die flyeren, maar hulp bieden aan ouderen. En in plaats van lange speeches, bieden we een luisterend oor aan iedereen die eenzaam is. Want een samenleving bouw je samen. Niet door harder te schreeuwen, maar door beter te luisteren. Niet door te polariseren, maar door te verbinden.
De Partij van de Aandacht staat voor een aanpak waarin aandacht de basis is van beleid. Voor elkaar. Voor de wereld. Voor de toekomst.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant