Het persbericht van Rijkswaterstaat belooft noodmaatregelen vanaf maandag, maar hier gebeurt niets. Ook dinsdag en woensdag kolkt de rotonde als vanouds: geen zwaailichten, afzettingen of gele hesjes die de ernst van de situatie onderstrepen. De viaducten wankelen, maar vooralsnog houden ze de zesbaans snelweg kranig op hun schouders.
Misschien is de ernst van de situatie minder ernstig dan de persberichten willen, hoewel: die verkleuring in het beton, is dat geen roest in de bewapening?
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Negentig Nederlandse viaducten lopen instortingsgevaar. Zeventien staan op de prioriteitenlijst waaronder deze, dat was het nieuws. Hier is het begonnen: knooppunt Velperbroek, waar de snelweg over een brede rotonde scheert, midden in de wild stromende verkeersrivier.
Bouwjaar 1986, destijds met trots ‘fly-over’ genoemd. Nu rij ik almaar rondjes door gevaarlijk terrein en overal is graffiti – ook dat valt op. Zo kan een onopvallend betonnen bouwwerk dus z’n onschuld verliezen.
Weg- en waterbouw werden in dit land tot kunst verheven; niet voor niets zijn de snelwegen er van zwart fluweel en grappen Nederlanders graag over de staat van het asfalt in met name België. Maar wachtend voor een stoplicht zie ik watersporen langs het brugdek lopen, over de pijlers tot aan de grond; de tijd van argeloosheid is voorbij. Het water druipt zelfs naar beneden als in een grot, de ruitenwissers springen ervan aan.
De weg is verboden verklaard voor zeer zwaar vrachtverkeer (meer dan 45 ton), maar ik geloof niet dat iemand de omweg neemt. Er is geen controle, en de aangezegde ‘voorbereidende werkzaamheden’ voor het herstel zijn nergens te bekennen.
Hoe dat zit, is niet gemakkelijk te achterhalen. Rijkswaterstaat is omringd door een slotgracht met persvoorlichters die keurig vertellen wat ze mogen vertellen, graag zonder naam in de krant. Iemand die echt van viaducten weet, is helaas niet voorhanden. Voor verdere vragen is het advies contact te zoeken met de persvoorlichters van het ministerie.
Wat ze mogen vertellen: ontwerpfout, snellere slijtage dan gedacht. Het is de tand-nok-oplegging waarmee het wegdek op de betonnen pijlers steunt. Binnendringend water, vermengd met strooizout, laat de stalen wapening roesten. Een tijdelijke veiligheidsmaatregel moet brokken vallend wegdek opvangen, maar de ingenieurs zijn nog aan het rekenen, dat ontwerp is nog niet klaar. Ooit gaat Rijkswaterstaat alle viaducten renoveren, hoe en wanneer, en wat het kost is de vraag. Onder normale omstandigheden kan de constructie het aan. ‘Het is wat het is’.
Maar hoe was dat nieuws over instabiele viaducten eigenlijk nieuws geworden?
Het begon met een berichtje van Omroep Gelderland over het zeer zware vrachtverkeer. Dat leidde tot Kamervragen. In zijn antwoord verstopte de minister negentig wankele viaducten, De Telegraaf tikte het op en bij het volgende vragenuur bleken Kamerleden zich ‘rot geschrokken’, ook al is de tand-nok-problematiek al jaren bekend (2021), net als de algehele erbarmelijke staat van de infrastructuur (2018, 2014).
Maar Kamerlid Heutink (PVV) vroeg zich verbijsterd af: ‘Kunnen wij in Nederland geen bruggen meer ontwerpen?’ En Kamerlid Veltman (VVD) vroeg de staatssecretaris om ‘echt een diepgevoeld gevoel van urgentie’.
Opmerkelijk: twee weken eerder stonden de woorden ‘doorleefde urgentie’ ook al in De Telegraaf, in een interview met Doekle Terpstra over de alarmerende staat van bruggen en wegen. Terpstra is voorzitter (lobbyist) van onder meer de weg- en waterbouwbranche, en strooide met indrukwekkende bedragen: 50 miljard, 260 miljard. ‘We trekken als infrasector al een tijd aan de bel, maar er moet elke keer weer geknokt worden om geld.’
Rijkswaterstaat is weleens een staat in een staat genoemd, maar de ambtelijke leiding heeft – net als het serieuze bedrijfsleven – inmiddels een Chief Operational Officer die ruim een week geleden iets soortgelijks vertelde in Nieuwsuur. Dat ze nu ‘een aantal jaren’ aandacht vragen voor achterstallig onderhoud van ‘onze infra’, zonder duidelijk resultaat. De minister heeft al wel een ‘financiële schuif’ gedaan, maar nu ze het er toch over hebben, goed dat u het vraagt, er is toch snel zo’n 20 miljard extra nodig. Aldus een rapport ‘van de Rebel-groep’, adviesbureau en tevens ‘ontwikkelaar en investeerder’.
Miljarden graag, in tijden van aanstormende bezuinigingen. Het is wat het is, maar in dat licht zien die viaducten er ineens patent uit.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns