Mexico stuurt tienduizend militairen naar de grens met de VS, waardoor een handelsoorlog voorlopig is afgewend. Dat is eigenlijk maar een kleine concessie, zegt correspondent Joost de Vries. ‘Het gaat vooral om laten zien dat je sterk bent.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Joost, wat zouden de gevolgen van een handelsoorlog zijn geweest, en hoe werd gereageerd op die dreiging?
‘De impact zou enorm zijn geweest, als alle producten en diensten die Mexico verkoopt aan de Verenigde Staten 25 procent duurder waren geworden. Amerika en Mexico verhandelen voor ruim 800 miljard dollar per jaar aan goederen. Zeker 500 miljard betreft Mexicaanse producten die naar de VS gaan. Daarbij moet je denken aan auto’s, groenten, olie en industriële onderdelen. Veel Amerikaanse producten worden in Mexico in elkaar gezet vanwege de goedkopere arbeid, waarna ze naar de VS worden gestuurd.
‘Mexicanen, zowel in Mexico als in de VS, maakten zich dan ook grote zorgen. Er stond voor maandag een actie gepland door Mexicaanse migranten in de VS. Alle Mexicanen zouden het werk neerleggen, om te laten zien hoe belangrijk ze zijn.
‘Daarnaast waren er de afgelopen dagen vooral rondom de grensregio manifestaties. Ik hoor het ook in mijn eigen sociale kring. Mijn schoonvader zei bijvoorbeeld: ‘Ik ga niet meer naar Walmart.’ Dat is de grootste Amerikaanse supermarktketen in Mexico.’
De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum heeft concessies gedaan, waarna Trump de importheffingen met dertig dagen uitstelde. Hoe komt zij hieruit?
‘Er was grote opluchting toen de handelsoorlog werd uitgesteld. Sheinbaum geeft elke ochtend een persconferentie. Maandag begon die later, omdat ze met Trump aan het bellen was. Toen ze uiteindelijk de deal aankondigde klonk er luid applaus.
‘Bedenk daarbij wel dat een aanzienlijk deel van de journalisten in de zaal fan is van de regering-Sheinbaum. Ze stond het nieuws met een grote grijns te verkondigen.
‘Deze zaak zal haar populariteit nog een boost geven. Dit weekend gaf ze al een stoere toespraak. Ze zei onder meer dat ‘wat er ook gebeurt, of de kosten omhooggaan of dat je als Mexicaanse migrant de VS wordt uitgezet, hier staat jullie president en ik zal voor jullie zorgen’.
‘Op sociale media verschenen allerlei ludieke foto’s en filmpjes van Sheinbaum die tegenover Trump in de boksring stond en hem van jetje gaf. Ze was al populair. Haar waarderingscijfer schommelt tussen de 70 en 80 procent.’
Trump beschrijft de deal als een Mexicaanse knieval. Wie is nou de winnaar?
‘Als we kijken naar hoe beide presidenten het uitleggen, dan hebben ze allebei gewonnen. Trump zei in een reactie op de deal voor de zoveelste keer dat dreigen met hoge importheffingen werkt. Hij bracht het alsof Amerika het machtigste land is en alle andere landen uiteindelijk buigen. Hij zei expliciet: ‘Ik dreig met straffen en andere landen draaien wel bij.’
‘In zekere zin klopt dat ook, want zowel Mexico als Canada heeft concessies gedaan om de importheffingen te voorkomen.’
‘Tegelijkertijd is Sheinbaum in Mexico de held omdat ze de handelsoorlog op korte termijn wist te voorkomen. Niet onbelangrijk is dat ze feitelijk vrij weinig concessies heeft moeten doen. Dat sturen van tienduizend militairen lijkt heel indrukwekkend, maar er zijn al Mexicaanse militairen aanwezig bij de grens en ook tijdens Trumps eerste termijn stuurde Mexico manschappen naar het noorden om hoge importheffingen te voorkomen.
‘Trump stuurt zelf ook militairen, maar de vraag is wat zij daar moeten doen. Ondersteunen, maar hoe dan? Gaan ze op migranten jagen? In eerste instantie gaat het vooral om laten zien dat je sterk bent. In de wereld van Trump, waar alles groot en sterk moet zijn, past dit goed.’
Sheinbaum zei dat de VS meer gaan doen om de Amerikaanse wapensmokkel naar Mexico te bestrijden, als onderdeel van de deal. Hoe zit dat?
‘Dat meldde alleen Sheinbaum, Trump heeft dat niet bevestigd. Mexico maakt er al een aantal jaar een punt van dat het drugsgeweld niet een specifiek Mexicaans probleem is, maar dat ook Amerika daar een bijdrage aan levert als grootste afzetmarkt voor die drugs en als leverancier van wapens.
‘Mexico is een rechtszaak begonnen tegen grote wapenproducenten als Glock en Smith & Wesson. Die is al een paar jaar bezig. Het land stelt dat Amerikaanse fabrikanten een zorgplicht hebben om te controleren waar hun wapens uiteindelijk terechtkomen, ook nadat die de fabriek hebben verlaten.
‘Er zijn specifieke pistolen die kartelleden mooi vinden en wapenproducenten spelen daar volgens Mexico op in. Voor zover ik weet zijn er geen aantoonbare directe connecties tussen de wapenmakers en de kartels, maar driekwart van de wapens die rondgaan in Mexico komt uit de VS.
‘Mexico zegt dat Amerika bloed aan zijn handen heeft als het gaat om de dertigduizend doden die jaarlijks vallen door geweld. Volgens Sheinbaum gaan de VS die wapenhandel aanpakken, maar dat valt nog te bezien.’
De importheffingen zijn nu officieel uitgesteld, maar nog niet van de baan. Wat kunnen we verwachten de komende weken?
‘Nu volgt een maand waarin de Mexicaanse militairen iets moeten gaan doen aan migratie en fentanylsmokkel. Het lijkt me een haast onmogelijke opgave. Vooral het tegengaan van de drugssmokkel, want de cocaïne en fentanyl steken grotendeels de grens over met het normale werk- en handelsverkeer tussen Mexico en de VS.
‘De officiële grensovergangen zijn al goed beveiligd en toch komt de drugs er in grote hoeveelheden doorheen. Ik vermoed dat Mexicaanse soldaten niet iedere auto uit elkaar gaan schroeven.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant