Kort nadat Trump de handelsoorlog met zijn buurlanden begon, kwam die alweer ten einde. Een bewijs van zijn kracht, zeggen zijn adepten. Maar er heerst ook twijfel. ‘Trump krabbelt terug.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Donald Trump was, zoals gewoonlijk, de eerste die victorie kraaide. Uren nadat Mexico en Canada met hem een akkoord bereikten over grensbewaking, en de Amerikaanse president op de valreep zijn dreigende importheffingen introk, publiceerde het Witte Huis een triomfantelijke verklaring.
De kop: ‘President Trump blijft leveren voor Amerika op het wereldtoneel.’ De boodschap: Trump laat de spierballen rollen en kijk onze buren eens beven. Dít is kracht.
Trumps handelsoorlog tegen Canada en Mexico, die te veel drugs en migranten zouden doorlaten over hun grenzen, is voorlopig van de baan. Beide landen zegden maandag toe extra militairen naar het grensgebied te sturen. In ruil houdt Trump zijn importheffingen van 25 procent een maand achter de hand. Een overwinning, zegt hij.
Republikeinen blijven Trumps feestboodschap gretig herhalen. ‘De dagen dat Amerika over zich heen laat lopen zijn voorbij’, zei Congreslid Lisa McClain. ‘Dit is wat je krijgt met een LEIDER en MASTER DEALMAKER in het Witte Huis’, aldus senator Tommy Tuberville.
Maar onder de Republikeinse superlatieven gaat een heel andere emotie schuil: opluchting.
Trump en zijn partijgenoten proberen een holle zege te slijten als politieke triomf. Wat zij er liever niet bij zeggen, is hoe klein de toezeggingen van Mexico en Canada daadwerkelijk waren. Dit zijn plannen die beide landen grotendeels al hadden aangekondigd. Sterker of veiliger zijn de VS maandag niet geworden.
De potentiële gevolgen van een handelsoorlog op het Amerikaanse continent waren daarentegen enorm geweest. Dat bewezen de aanvankelijk hard dalende koersen maandag, wereldwijd én op de Amerikaanse beurs. Zo’n scenario is voor weinig Republikeinen een prettig vooruitzicht.
Zelfs Trumps naaste medestanders maakten zich achter de schermen grote zorgen over de heffingen, onthulde de conservatieve krant Wall Street Journal (WSJ) dinsdag. Adviseurs op het Witte Huis probeerden hun president tot op het laatste moment te overtuigen om het percentage van 25 procent om laag te gooien of, op zijn minst, getrapt in te voeren.
Trump hield voet bij stuk. Tot hij dat niet meer deed. Een sterk staaltje onderhandelen, zeggen Trump en zijn partijgenoten nu aan wie het wil horen. Maar die boodschap landt niet bij iedereen. ‘Papieren Tijger President?’, kopt de progressieve nieuwssite Huffington Post. ‘Met het vooruitzicht van een handelsoorlog met Amerika’s buren, deinsde Trump terug’, schrijft CNN.
Die lezing klinkt ook soms bij rechts. ‘Trump geeft nooit fouten toe’, concludeert de WSJ dinsdag in een commentaar, ‘maar verandert wel graag van mening. Dat is de beste manier om deze beslissing te lezen.’ Hun kop: ‘Trump krabbelt terug.’
Zelfs op het Trump-gezinde Fox News was de – normaal hondstrouwe – presentator Laura Ingraham ‘niet onder de indruk’ van de Canadese en Mexicaanse concessies. ‘Ik denk dat president de enorme negatieve reactie zag’, zei Ingraham op televisie. ‘Denk je dat hij daarop heeft gereageerd?’, vroeg ze zich hardop af.
Twee interpretaties van de bijna-handelsoorlog wedijveren met elkaar. Toonde deze hele saga nou Trumps macht over zijn bondgenoten of, vanwege de last-minute terugtrekking, juist de limieten van zijn bluf? Het winnende narratief zal voor Trump zwaarder wegen dan het daadwerkelijke, feitelijke resultaat van de deals met Canada en Mexico.
‘Je maakt een fout als je denkt dat Trump nu boven een spreadsheet hangt’, stelde de Amerikaanse oud-ambassadeur John Feeley dinsdag in The New York Times. ‘Dat is niet zo. Hij hangt boven de nieuwskoppen.’
Die worden in de VS momenteel in beslag genomen door de handelsoorlog met China, die deze week wél in een stroomversnelling is geraakt. Daar bleef een last-minute akkoordje uit. Trumps gedreigde importheffingen van 10 procent, op alle Chinese goederen, trad dinsdag om middernacht in werking.
China heeft al met eigen wraakheffingen gereageerd, op onder meer olie, gas en auto-onderdelen. Die doen pijn. Maar de Amerikaanse tolerantie voor strijd met ideologische vijand China is aanzienlijk hoger dan met vermeende bondgenoten.
Overigens is ook hier een deal niet uitgesloten. Trump zegt deze week nog met Jingpin in gesprek te gaan. Mogelijk hoopt de president ook zijn Chinese tegenhanger te bewegen tot een overeenkomst – tandeloos of niet – die hij binnenlands kan verkopen als succes. Zo niet, dan biedt China hem ten minste de kans om bondgenoten te tonen dat tarieven hem wel degelijk menens zijn.
Trump heeft zijn volgende doelwit alweer uitgekozen. ‘De Europese Unie heeft de Verenigde Staten jarenlang misbruikt’, zei de Amerikaanse president afgelopen maandag in een interview. ‘En dat kan niet’.
Trump noemt de EU al langer ‘een verschrikking’ die niet genoeg goederen zou importeren uit de Amerikaanse markt, met name auto’s en boerenproducten. De VS zijn daarentegen Europa’s belangrijkste afnemer. Dat hoopt hij te veranderen met heffingen, of op zijn minst de dreiging daarvan.
Over een maand moeten ook de heffingen tegen Canada en Mexico echt van start gaan, zegt Trump. Tenzij er wéér een akkoord komt met ongetwijfeld grotere concessies. Dat trucje kan Trump blijven herhalen – zolang de wereld zijn dreigementen gelooft.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant