Als Donald Trump zich in de handelsoorlog ook op de EU richt, zou dat voor Europa meer gevolgen kunnen hebben dan voor de Amerikanen. De Amerikaanse economie is minder afhankelijk van export. En Europa kan olie en gas uit de VS niet missen.
Trump dreigde in de afgelopen dagen om ook met invoerheffingen voor Europese producten te komen. Eerder waren Canada, Mexico en China al aan de beurt. Als die handelsoorlog zich ook daadwerkelijk richt op de EU, dan heeft de VS bij die strijd veel minder te verliezen dan Europa. "Wij hebben de Amerikanen harder nodig dan zij ons", zegt Rabobank-econoom Maartje Wijffelaars tegen NU.nl.
Zo importeert de EU sinds enkele jaren meer vloeibaar aardgas (lng) uit de VS, als vervanging van Russisch gas. Ook koopt Europa veel Amerikaanse olie. Daarnaast levert de VS veel defensiematerieel aan Europa, iets waar de EU steeds meer waarde aan hecht sinds Rusland Oekraïne bijna drie jaar geleden binnenviel.
Op een handelsoorlog met de VS zit Europa dan ook niet te wachten. Maar dat is wel waar de onlangs aangetreden president Trump mee dreigt, door importheffingen op Europese producten in te stellen. Hij ergert zich aan het feit dat Europeanen veel minder Amerikaanse producten kopen dan andersom.
Hoe hoog die heffingen precies worden en voor welke producten ze gelden, is nog niet bekend. Maar Trump heeft wel gezegd de maatregel op korte termijn in te voeren. De EU heeft al aangekondigd tegenmaatregelen te nemen, maar het is de vraag of Europa de Amerikanen veel pijn kan doen.
Zo kocht de VS in de eerste elf maanden van vorig jaar voor ruim 556 miljard dollar (536 miljard euro) aan Europese goederen. Andersom bleef de teller steken op 342 miljard dollar, zoals in onderstaand schema te zien is.
Mocht de wederzijdse export in het geding komen, doet dat in Europa dus meer pijn dan in de VS. "Amerika is de belangrijkste handelspartner van de EU. Daar komt bij dat de Amerikaanse economie, nog meer dan de Europese, draait op binnenlandse bestedingen", aldus Wijffelaars.
Verder gaat het met de economie in de Europese Unie - in tegenstelling tot die van de VS - niet zo best. Vooral de industrie heeft het lastig, onder meer door hoge energieprijzen en veel concurrentie uit andere delen van de wereld. Extra belemmeringen zoals importtarieven zouden de industrie dus geen goed doen.
Zo kampen Duitse autobedrijven als Volkswagen en Mercedes-Benz met veel problemen. De verkoop van elektrische auto's is ver teruggevallen en er is toegenomen concurrentie uit China. In de VS zijn de Duitse merken nog wel populair, maar daar kan verandering in komen als Trump de auto's belast met een importheffing. Dat maakt ze duurder, waardoor Amerikanen mogelijk kiezen voor andere merken.
Wel wijst Wijffelaars erop dat we voorlopig niet hoeven te vrezen voor een recessie (krimp van de economie twee kwartalen achter elkaar). Rabobank onderzocht wat de gevolgen zouden zijn als de VS een heffing van 5 procent instelt op alle goederen uit de Europese Unie en de EU met een soortgelijke heffing komt op alle Amerikaanse producten, de essentiële goederen zoals olie en gas uitgezonderd.
"Dit zou tot gevolg hebben dat de economische groei in de eurozone een tiende procentpunt lager uitkomt dan zonder heffingen. Dus als de economie in dit scenario met 1 procent groeit, zou die groei zonder heffingen 1,1 procent zijn geweest", legt Wijffelaars uit. De schade zou dus meevallen, al zijn de gevolgen groter bij hogere tarieven.
Ook kan een eventuele handelsoorlog voor andere problemen zorgen. "De inflatie kan er door oplopen en door de toegenomen onzekerheid investeren Europese bedrijven mogelijk minder. Daarnaast kunnen consumenten voorzichtiger zijn bij het doen van grote uitgaven."
De Amerikanen blijven zelf ook niet buiten schot als Trump de heffingen daadwerkelijk invoert, stelt Steven Brakman, hoogleraar internationale economie aan de Rijksuniversiteit Groningen.
"Als er een importtarief van bijvoorbeeld 25 procent wordt ingevoerd voor producten uit een bepaald land, dan worden die producten duurder in de VS. De consument betaalt de prijs."
Wat Nederland betreft, verwacht Brakman dat de schade meevalt. "Nederland komt pas echt in de problemen als bijvoorbeeld Duitsland handelstarieven invoert. Dat is onze belangrijkste handelspartner, een groot deel van onze export gaat naar de oosterburen."
Volgens Brakman betekent dit niet dat de VS geen belangrijke handelspartner is. Zo exporteerde ons land in de eerste elf maanden van vorig jaar voor 31,6 miljard dollar aan goederen naar de VS. Daar staat een import van ruim 82 miljard dollar tegenover.
Nederland koopt dus meer uit de VS dan dat we verkopen, waarmee we een uitzondering zijn binnen Europa. De laatste jaren loopt dit verschil vooral op doordat we steeds meer Amerikaans gas kopen.
Volgens ING-econoom Bert Colijn zijn de heffingen vooral "extra tegenwind voor Europa op een moment dat je dat liever niet hebt. Hierdoor kunnen extra handelsbarrières wel invloed hebben."
Zo groeide de Europese economie vorig jaar met 0,8 procent, terwijl die groei in de VS met 2,8 procent een stuk hoger uitkwam.
Ook wijst Colijn op het feit dat de Europese export al een tijdje daalt, terwijl die van de VS en ook China stijgen. Importheffingen zijn dan een extra hinderpaal. "De Europese economie draait zwak en we kunnen juist wat hulp gebruiken."
Source: Nu.nl economisch