De aandeelhouders van Afas hebben 30 procent van hun aandelen aan goede doelen geschonken. Mooi nieuws. Dat dit vermogen nooit belast is en de staatskas hiermee honderden miljoenen misloopt die de rest van Nederland zal moeten ophoesten, bleef onvermeld.
‘Afas-oprichters schenken honderden miljoenen euro’s van hun vermogen aan goede doelen: ‘wij hebben genoeg’’ kopte de Volkskrant op 3 februari. De aandeelhouders hebben 30 procent van de aandelen in hun bedrijf ondergebracht in een zogenoemde ANBI. Het zou daarbij gaan om een waarde van 600 miljoen euro. Dat klinkt heel gul en dat is het natuurlijk ook, maar deels maken zij goede sier met gemeenschapsgeld. Het vermogen dat zij schenken is nooit bij hen belast geweest. De staatskas verliest met die schenking een claim van ‘honderden miljoenen euro’s’, die de rest van Nederland vervolgens moet opbrengen.
Over dit artikel
Inge van Vijfeijken is hoogleraar belastingrecht aan de Tilburg University.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
De inkomstenbelasting beoogt de jaarlijkse draagkrachtvermeerdering van inwoners te belasten. Ieder inwoner wordt jaarlijks belast voor zijn winst, loon en/of inkomsten uit vermogen. Voor de aanmerkelijkbelanghouders (aandeelhouders met 5 procent of meer van de aandelen) zoals de familie Van der Veldt, geldt echter een uitzondering. Zij hoeven de belasting over de waardestijging van hun aandelen pas te betalen als ze deze aandelen van de hand doen.
Met deze uitzondering wil de wetgever voorkomen dat zij ieder jaar vermogen aan de bv moeten onttrekken om hun belasting te betalen, wat slecht zou zijn voor de continuïteit van de onderneming en dus slecht voor de werkgelegenheid. De heffing over de waardestijging van de aandelen wordt dus uitgesteld tot de aandelen worden ‘vervreemd’, zoals bij verkoop en schenking. Dat zijn de momenten waarop de draagkrachtvermeerdering uiterlijk in de heffing moet worden betrokken, om te voorkomen dat de fiscus de claim verliest.
Er is een uitzondering voor schenkingen aan de bedrijfsopvolger. Die neemt de belastingclaim van de schenker over. Er vindt dus geen afstel plaats van heffing maar uitstel. Ook dit uitstel van heffing heeft als doel de continuïteit van de onderneming te waarborgen.
Alleen in het jaar 2024 was er ook een uitzondering bij schenking van de aanmerkelijkbelangaandelen aan een ANBI. De aanmerkelijkbelanghouder hoefde zijn inkomstenbelasting niet te betalen. Er is dan sprake van afstel. De claim gaat verloren, omdat een ANBI niet onder de inkomstenbelasting valt. Het is deze faciliteit waarvan de Afas-oprichters gebruik hebben gemaakt. Deze faciliteit is met ingang van 2025 weer vervallen.
In het betreffende artikel van de Volkskrant wordt hoogleraar filantropie Bekkers aangehaald die het afschaffen van deze belastingvrijdom doodzonde vindt. Ook de familie Van der Veldt noemt het geen goede ontwikkeling. ‘Als we dat nu zouden willen doen, betaalden we voor die schenking honderden miljoenen euro’s’. Maar daarbij wordt uit het oog verloren dat door die belastingvrijdom de familie Van der Veldt dit geschonken vermogen onbelast heeft vergaard. Die ‘honderden miljoenen euro’s’ die ze nu niet hoeven te betalen over hun inkomen, moeten worden opgebracht door de rest van Nederland.
Normaliter vloeien die honderden miljoenen in de staatskas en worden deze gelden besteed volgens een democratisch gelegitimeerd proces. Nu vloeien deze honderden miljoenen in een ANBI waarvan de familie bepaalt naar welke doelen die gaan. De belastingvrijdom die in 2024 bestond is terecht vervallen. Deze maakt een ongerechtvaardigde inbreuk op het draagkrachtbeginsel. Waarom zou de familie Van der Veldt geen belasting hoeven te betalen over haar inkomen (uit de aandelen) en de loontrekkers en ondernemers over hun inkomen wel? Daar is geen rechtvaardiging voor.
Begrijp me goed, ik waardeer het zeer wat de familie Van der Veldt doet, en ook begrijpelijk dat ze van die faciliteit gebruik hebben gemaakt, maar met het oog op een eerlijke lastenverdeling zouden ze hun honderden miljoenen euro’s aan de schatkist moeten afdragen en vervolgens kunnen ze wat er overblijft (nog altijd circa 70 procent) besteden aan goede doelen die zij belangrijk vinden. Van altruïsme is pas sprake nadat je je bijdrage aan het collectief hebt geleverd.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant