Het kabinet moet snel met een pakket van maatregelen komen voor een ‘stabiel, voorspelbaar en toereikend klimaat- en energiebeleid’. Anders dreigt ‘de brede welvaart’ in Nederland steeds verder achterop te raken.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Dat schrijft een brede coalitie van maatschappelijke organisaties vandaag in een brief aan Dick Schoof. De brief is opgesteld door het Nationaal Klimaat Platform en is ondertekend door twintig organisaties. Daaronder zijn werkgeversclub VNO-NCW, boerenorganisatie LTO, vakbonden, netbeheerders en milieu-organisaties zoals Urgenda en Greenpeace.
‘Zonder consistent en toereikend beleid verliezen we belangrijke bronnen van brede welvaart, werkgelegenheid en een duurzame leefomgeving’, schrijven zij. Ook waarschuwen ze dat Nederland in vergelijking met andere landen ‘binnen en buiten Europa’ achterop raakt.
De oproep komt op het moment dat Haagse ministeries hard klussen aan de Voorjaarsnota. Daarin moet naast de stikstofcrisis, de toeslagenaffaire en het gat in de btw-begroting ook aanvullend klimaatbeleid zitten. Uit een studie van het Planbureau voor de Leefomgeving bleek afgelopen najaar dat het Nederlandse klimaatdoel voor 2030 vrijwel zeker niet wordt gehaald. Het PBL raamt de kans dat het doel gehaald wordt bij het huidige beleid op ‘minder dan 5 procent’.
In het regeerakkoord heeft de huidige coalitie zich gecommitteerd aan het klimaatdoel voor 2030 (een CO2-reductie van 55 procent ten opzichte van 2019). Maar om dat te halen is dus dringend aanvullend beleid nodig. Minimaal is een extra besparing van 16 megaton CO2 nodig. Dat staat gelijk aan bijna anderhalf keer de uitstoot van de staalfabriek van Tata Steel in IJmuiden. In reactie op het PBL-rapport zei minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei (VVD) dat zij vast van plan is die reductie te halen.
Maar het waarmaken van die belofte verloopt zeer moeizaam. De lijstjes met opties zijn helder, maar bijna elk van die maatregelen vergt weer een fors bedrag, vertellen Haagse ingewijden op voorwaarde van anonimiteit. In het vorige kabinet waren er nog miljarden beschikbaar om tekortschietend klimaatbeleid te realiseren. Maar dat is verleden tijd. De begroting is krap, terwijl de de coalitie dus ook geld zoekt om andere probleemdossiers op te lossen.
De alliantie gaat niet concreet in op de kosten van de maatregelen die zij vragen. Zij benadrukken wel dat niet investeren ook veel geld kost. ‘In Europa kwam in 2023 ruim 30 procent van de economische groei door investeringen in de energietransitie. Nederland kan het zich niet veroorloven achter te blijven.’ Door groene innovatie en duurzame technologie te stimuleren zou Nederland als kennisland op den duur juist profiteren, stelt de alliantie.
‘Landen om ons heen investeren volop in duurzame bedrijven en betaalbare groene energie’, waarschuwt voorzitter Kees Vendrik van het Klimaatplatform. ‘Dat is ook de oproep die de voormalige Italiaanse president en oud-directeur van de Europese Centrale Bank Mario Draghi heeft gedaan in een advies aan de nieuwe Europese Commissie. En terecht. Met meer duurzame energie van eigen bodem staan we sterker en bevorderen we bestaanszekerheid. In 2022 kostte het de overheid miljarden om de gasprijzen te matigen. Dat laat zien hoe belangrijk versnelling van de energietransitie is.’
De rode draad in de wensenlijst van de coalitie is zekerheid voor burgers en bedrijven om door te gaan met duurzaamheid. Daarbij gaat het onder meer om zekerheid over energiekosten voor industrie en boeren die willen verduurzamen en ‘onorthodoxe maatregelen’ om de problemen met het volle stroomnet op te lossen. Ook moet het kabinet meer doen om te zorgen dat ‘mensen met een bescheiden inkomen’ kunnen profiteren van de energietransitie.
Het ministerie van Klimaat en Groene Groei zegt in een eerste reactie dat het ‘de urgentie deelt’. ‘We gaan de maatregelen bestuderen en meenemen in de besluitvorming voor het voorjaarspakket’, schrijft de woordvoerder van Sophie Hermans.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant