In Nederland krijgt iemand een boete als het niet lukt om op tijd het inburgeringsexamen te halen, maar dat is in strijd met de Europese regels. Volgens het Europees Hof van Justitie mag dat alleen in uitzonderlijke gevallen.
Mensen die een verblijfsvergunning hebben gekregen, zijn verplicht om in te burgeren. Elk Europees land heeft daar regels voor. In Nederland krijgen nieuwkomers een boete als ze niet binnen drie jaar hun examens hebben gehaald. Dat boetebedrag kan oplopen tot duizenden euro's.
Tot 2022 moesten mensen met een asielvergunning daarnaast ook het geld dat ze voor die inburgeringscursussen leenden, terugbetalen. Onder de huidige regels hoeft dat niet meer.
De Europese rechter heeft zich de afgelopen maanden gebogen over het Nederlandse beleid. Met name de vraag over de boetes is nog relevant, aangezien Nederland die nog steeds oplegt. Zijn die boetes een goede manier om nieuwkomers aan te sporen om in te burgeren? Of brengen die boetes ze juist in de (financiële) problemen?
In sommige gevallen is er een duidelijke reden waarom het iemand niet lukt om op tijd zijn examen te halen. En dat nieuwkomers (flink) in de schulden komen, belemmert ze om goed mee te doen in de maatschappij, oordeelde de advocaat-generaal van de Europese rechter afgelopen zomer al.
Aanleiding van de Europese uitspraak was de zaak rondom een zeventienjarige Eritrese jongen die in 2016 begon met inburgeren, maar dit niet op tijd afrondde. Hij viel nog onder de oude Nederlandse regels en moest naast een boete van 500 euro ook de 10.000 euro die hij voor zijn inburgeringstraject leende, terugbetalen.
Het is goed dat Europese landen nieuwkomers verplicht om in te burgeren, zegt het Europees Hof dinsdag. Door die kennis kunnen ze beter meedoen in het land. Maar het stelselmatig opleggen van boetes bij het niet op tijd halen van een examen, zoals Nederland doet, mag niet. Dat is een onevenredig grote "straf" als je kijkt naar het doel van het hele inburgeringstraject, vindt de Europese rechter.
In sommige gevallen mag er wel een boete opgelegd worden, maar alleen als er goed is gekeken naar de omstandigheden van een persoon. De Europese rechter stipt onder meer iemands leeftijd, financiële situatie en gezondheid aan.
De uitspraak zou betekenen dat Nederland niet meer aan iedereen een boete mag opleggen. Maar het is nog aan de Nederlandse rechter om te kijken hoe de uitspraak van de Europese rechtbank in Nederland toegepast kan worden.
Ook zegt de Europese rechter dat het eigenlijk niet mocht dat Nederland nieuwkomers het geld voor hun eigen inburgering liet lenen. Dat gaat om de 10.000 euro die de Eritrese jongen ook terug had moeten betalen. In het nieuwe stelsel worden die kosten betaald door de overheid.
Source: Nu.nl algemeen