Beurshandelaren in New York maakten zich maandag op voor een inktzwarte dag. Want elke econoom weet dat importheffingen als een boemerang terugkomen. Maar het onverwachte gebeurde.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Mark White werd wakker met een knoop in zijn maag. ‘Natuurlijk’, zegt hij. ‘Handelsoorlog, dag één. Dit zou nooit een goede maandag worden.’ Zoals talloze New Yorkse beurshandelaren vertrok White (56) ‘s ochtends met lood in zijn schoenen naar Wall Street, de slagader van financieel Amerika. ‘En ik kreeg aanvankelijk gelijk.’
De handelaar blaast zijn handen warm. Achter hem glimmen de gouden letters van de New York Stock Exchange, ’s werelds grootste aandelenbeurs. Binnen schalde net de ochtendbel. Op talloze schermen volgde White die gevreesde rode, neerwaartse lijn. De markt kelderde.
De neergang op de beurzen, maandag wereldwijd ervaren, is het resultaat van het handelsbeleid van Donald Trump. De door de Amerikaanse president afgekondigde importheffingen op goederen uit Canada, Mexico en China moesten eindelijk ingaan. Het startschot van een handelsoorlog.
‘De sfeer was grauw’, zegt White. ‘Haast geen beurshandelaar die blij is met zoiets. Niemand komt beter uit wederzijds conflict.’ Maar toen, na een uurtje vrije val, kleurde de lijn opeens weer groen. De koers krabbelde op. White schudt zijn hoofd. ‘Trump heeft zoveel geluk gehad.’
Kort na het openen van de beurzen maandag, gooit de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum het op een lastminuteakkoordje met Trump. Zij stuurt onmiddellijk tienduizend militairen naar de Amerikaanse grens om de illegale doorvoer van migranten en drugs te helpen stuiten – een van Trumps redenen, zegt hijzelf, om zijn buurlanden economisch te straffen.
Later op de dag volgt Canada. Ook de Canadese premier Justin Trudeau belooft zijn grens ‘24 uur per dag’ te zullen bewaken. Die toezeggingen bevriezen het conflict. Trump stelt de invoerheffingen uit voor minstens een maand, waarna de markten kalmeren. De beurs haalt weer opgelucht adem.
Maar geluk? Dat zal Trump anders zien.
Mexico en Canada zijn gezwicht voor de druk. Trump was bereid Amerikaanse economische macht ten volste te gebruiken, ondanks dreigende pijn voor eigen gelederen, om zijn bondgenoten in het gareel te dwingen. Met succes. Voor Trump, die is verkozen om zijn strijd tegen immigratie, is dit een politieke overwinning.
‘Soevereiniteit is niet onderhandelbaar’, verweerde Scheinbaum zich in een verklaring. ‘HEFFINGEN!’ reageerde Trump, op zijn beurt, in triomfantelijke hoofdletters.
‘Sorry, maar ik ben echt furieus’, zegt investeerder Caroline Bressan (40), terwijl ze met stevige passen over Wall Street het beursgebouw verlaat. Ze balt haar vuisten. In plaats van opgelucht is Bressan, eigenlijk, teleurgesteld over het herstel.
Bressan maakt zich zorgen over de richting die haar land opdrijft: Trumps greep op de overheid, op de bureaucratie, de scheurende banden met andere landen.
‘Ik gun niemand ellende’, zegt Bressan. Achter haar wappert een rij Amerikaanse vlaggen in de winterse wind. ‘Maar ik had gehoopt dat Amerikanen met wat pijn in de portemonnee eindelijk hun ogen zouden openen.’
De risico’s van een handelsoorlog zijn ook voor de VS reëel, maar Trump ontkent dat. De president belooft zijn kiezers steevast dat de importheffingen oor rekening komen van de exporterende landen. Die voegen zich naar Amerikaanse eisen of ondervinden, op zijn minst, grotere schade. Economen betwisten dat.
De heffingen die Trump tijdens zijn eerste termijn oplegde, werden goeddeels bekostigd door Amerikaanse producenten en consumenten. Ook escalatie is vrijwel zeker – zoals Canada en Mexico afgelopen weekeinde onmiddellijk dreigden met eigen wraakheffingen. Zelfs voor Trump is dat politiek riskant.
‘De domste handelsoorlog uit de geschiedenis’, kopte The Wall Street Journal al, de gezaghebbende financiële krant wier redactie een paar straten van de beurs is gevestigd. Zeldzaam kritische taal voor een rechtse krant die Trumps kandidatuur in november nog omarmde. Zoals de handelaren op Wall Street ziet de hoofdredactie vooral de economische risico’s van Trumps beleid.
Trump schakelde zijn Caps Lock in en reageerde met een furieuze berichtenstroom. De WSJ ‘zit er altijd naast’, fulmineerde de president. Maar tegelijkertijd sloot Trump, een zeldzaamheid, niet uit dat ook Amerikaanse consumenten kunnen lijden. ‘MISSCHIEN (EN MISSCHIEN NIET!)’.
Dat risico is verminderd. Mexico en Canada zijn weliswaar voor Trumps dreigementen gezwicht, de heffing op Chinese producten staat nog. Trump zegt met Xi Jinping in gesprek te willen, ongetwijfeld in de hoop ook overzees concessies af te dwingen. Over dertig dagen moeten de importheffingen voor Canada en Mexico alsnog ingaan. Ook de Europese Unie moet er volgens Trump binnenkort aan geloven.
De president heeft bloed geproefd. Trump zal niet zal niet schuwen dit pressiemiddel te blijven inzetten, tegen concurrenten én bondgenoten. Komen er geen nieuwe, voor Trump gunstige overeenkomsten, dan is wederzijdse beschadiging het gevolg.
‘Dat is precies de bedoeling!’, roept Robert Graff (69) op Wall Street. Als een van de weinige beursbezoekers is hij maandag wél dolblij met Trumps heffingen. Waarom? ‘Wij bloeden, maar zij bloeden méér.’
Om Graffs nek bundelt een toegangspas aan een gouden schakelketting. Hij werkt op de beurs, zegt Graff, ‘niet als handelaar, maar als verticaal vervoerder’. Hij bedient de lift.
‘Ik snap wat Trump doet’, aldus Graff. ‘Het kan zo niet langer met onze grenzen. Trump weet als geen ander dat iedereen de taal van geld spreekt. Mexico luistert eerst, Canada volgt en daarna de rest van de wereld.’ En zijn eigen portemonnee dan? ‘In elk gevecht moet je bereid zijn om klappen te vangen.’ Graff grijnst. ‘En dat ben ik.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant