Het hoogste politieke ambt van België leek decennialang te hoog gegrepen voor de Vlaams-nationalistische Bart De Wever. Maar het tij is gekeerd: De Wever is sinds vandaag premier van België. ‘Langs de moeilijkste weg hebben we de sterren bereikt.’
Dertig jaar na zijn eerste schreden in de politiek heeft Bart De Wever, leider van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA), zijn bestemming bereikt: hij is minister-president van België. Maandag werd hij ingezworen door koning Filip, als eerste Vlaamse nationalist op die post. Als man ook die er al zijn hele leven naar streeft België op te heffen en Vlaanderen te bevrijden van de ‘geldsmijters’ in Wallonië.
De weg naar Wetstraat 16, het Belgische equivalent van het Torentje, is niet alleen lang geweest, maar ook moeizaam. Dat signaleerde De Wever zelf al in de toespraak die hij hield nadat zijn partij vorig jaar juni bij de parlementsverkiezingen onverwacht als grootste uit de bus was gekomen. ‘Per aspera ad astra’, hield de leider zijn uitzinnige partijgenoten voor, ‘langs de moeilijkste weg hebben we de sterren bereikt’.
Het bleken profetische woorden. Ook aan de slotetappe naar Brussel leek maar geen einde te komen. 239 dagen zou De Wever erover doen om een coalitie te smeden van vijf partijen, de op een na langste kabinetsvorming in België. De Wever zou liefst achttien keer bij de koning op de koffie gaan voordat zijn regering eindelijk tot stand kwam.
De Wever heeft steeds doen voorkomen of hij alleen met de grootste tegenzin het hoogste politieke ambt zou gaan bekleden. Liever zou hij burgemeester van Antwerpen blijven, zei De Wever in interview na interview, de positie die hij sinds 2013 bekleedt en waarvoor hij op 25 januari nog opnieuw de eed aflegde.
Dat beeld van een politicus die met lange tanden premier wordt is een pose, constateert Sacha Van Wiele, een journalist bij de krant Gazet van Antwerpen die De Wever al een kleine dertig jaar volgt. ‘Hij wil een rol spelen in de geschiedenis, niet eindigen als voetnoot.’
De Wever dweept niet voor niets zijn hele leven met de groten uit de Romeinse tijd, zegt Van Wiele. Eerst met Cicero, daarna met Julius Ceasar en de laatste decennia met Augustus, van wie hij een beroemde uitspraak leende: ‘Ik trof een stad van baksteen aan en laat jullie een stad van marmer na.’
Dat doel had De Wever in elk geval voor ogen met Antwerpen, toen hij daar in 2012 werd gekozen als burgemeester met de belofte een eind te maken aan de welig tierende cocaïnehandel. De Wever wist de straathandel en de overlast door junkies grotendeels terug te dringen, maar de stad bleef een doorvoerhaven voor illegale middelen.
De nieuwe premier van alle Belgen werd op 21 december 1970 geboren in Mortsel, in een familie waarin het Vlaamse nationalisme hem met de paplepel werd ingegoten. De Wevers grootvader was lid van het Vlaamsch Nationaal Verbond, dat in de Tweede Wereldoorlog samenspande met de Duitse bezetter. Vader Henri ‘Rik’ De Wever behoorde tot de extreemrechtse Vlaamse Militanten Orde (VMO).
Zijn politiek debuut maakte De Wever bij de Vlaams-nationalistische Volksunie. Voor deze partij nam hij in 1994 deel aan de gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen. Hij behaalde geen zetel, maar was van 1996 tot 1997 wel raadslid van de Antwerpse deelgemeente Berchem, ‘waar hij zich stierlijk verveelde’, aldus journalist Van Wiele.
Het bleek de opmaat van een lange mars door de instituten. In 2004 werd hij met een overmacht aan stemmen (van 95 procent) uitgeroepen tot voorzitter van de Nieuw-Vlaamse Alliantie. Geleidelijk kreeg hij steeds meer invloed op de Vlaamse en uiteindelijk ook federale politiek, zonder overigens zelf ooit een regeringspost te bekleden.
Aanvankelijk liet De Wever zich kennen als een overtuigde ideoloog, zegt Van Wiele. ‘Maar in de loop der jaren is er een zeker pragmatisme ingeslopen. De Wever realiseert zich dat je zonder macht weinig begint.’
Racistische oprispingen leken hem af te houden van de regeringsmacht. Maar in een wereld waarin het rechts-extremisme steeds salonfähiger is geworden, kon De Wever zich afficheren als het mildere alternatief voor Filip Dewinter en diens Vlaams Blok (later Vlaams Belang).
De Wever wist zelfs de harten van veel Walen te veroveren. Tien jaar terug wilden negen op de tien Walen niets weten van een verbond met de N-VA, nu ziet vier op de tien hem zitten als premier.
De Wevers had ooit zo zijn twijfels over het hoogste politieke ambt. ‘Je legt de lat op de grond en je kruipt erover. Dat is, vrees ik, de hoogste vorm van staatsmanschap in dit land’, zo liet hij in 2009 optekenen in de krant Het Laatste Nieuws.
Toch kon ook De Wever niet ontsnappen aan de lokroep van de macht, blijkt uit de documentaire BDW. Politiek Beest van journalist Paul Jambers, die vorig jaar tienduizenden Belgen naar de bioscoop trok. ‘Ik adem politiek, ik ben hiervoor geboren.’
3 × Bart De Wever
• Na een dubbele aanslag in 2017 in Spanje waarbij 13 doden vielen en ruim 130 mensen gewond raakten, baarde De Wever opzien met een uitspraak over de terroristen, die van Marokkaanse afkomst waren. ‘Kijk naar de foto’s van de daders. Op de Turnhoutsebaan kom je op een avond gemakkelijk twintig mannen van dat type tegen.’
• De Wever is vier talen machtig, waaronder het Frans. ‘Wij werden thuis wel aangemoedigd om Frans te leren’, zei hij op de website van zijn partij. ‘De reflex was: ‘Zorg ervoor dat je goed Frans kunt, anders zullen de Franstaligen je afschilderen als een enggeestige boerenpummel.’
• In 2009 deed De Wever mee aan de tv-quiz De Slimste Mens. Hij wist in een uitzending foto’s van uitwerpselen aan tien dieren te koppelen. ‘Ge kunt niet de hele dag stront naar uw kop krijgen zonder er iets van te leren, hè.’
Source: Volkskrant