Niet alleen Cate Blanchett luistert het eerste weekend van International Film Festival Rotterdam op, ook regisseur Guy Maddin is aanwezig, met wie ze de tamelijk zotte horrorsatire Rumours maakte.
is filmredacteur van de Volkskrant.
Ook een festival dat zich erop laat voorstaan géén rode loper uit te rollen, daar het wars is van ‘glamour’, mag zich zo nu en dan verheugen op een wereldvermaarde gast. En zo wandelt tweevoudig Oscarwinnaar Cate Blanchett zaterdagmiddag het aan de Kruiskade gelegen Oude Luxor binnen, waar de 55-jarige Australische actrice, in spijkerbroek, met gejuich wordt onthaald in het uitverkochte Rotterdamse theater.
Het bezoek is tweeledig: zo dadelijk begint de vertoning van de tamelijk zotte politieke horrorsatire Rumours van de Canadese veteraan avant-gardist Guy Maddin (68). Met Blanchett in de rol van de Duitse bondskanselier, die met haar G7-topgenoten een goed klinkende doch aan niets gebonden verklaring probeert op te stellen, als er van onder de grond plots een legertje masturberende veenmummies opduikt.
Maar de veelzijdige actrice, even subliem als elfenkoningin (Lord of the Rings) of grensoverschrijdende topdirigent (Tár), is óók in Rotterdam vanwege de bekendmaking van een nieuw initiatief dat filmmakers op de vlucht in de gelegenheid moet stellen korte films te maken. Het Displacement Film Fund, dat jaarlijks een vijftal van hen een toelage van 100 duizend euro zal toekennen, wordt onder meer mogelijk gemaakt door het aan IFFR verbonden Hubert Bals Fonds en de vluchtelingenorganisatie UNHCR, waarvoor Blanchett zich al tien jaar inzet als ‘goodwill’-ambassadeur. Die vluchtelingen voelen zich vaak ‘onzichtbaar’, stelt de actrice bij de officiële lancering op het Rotterdamse festival. ‘Hun verhalen lijken het grote publiek niet te bereiken.’
Ook Maddin is meegekomen naar Rotterdam, waar hij en Blanchett het publiek bijpraten over het hoe en waarom achter hun eerste samenwerking. ‘Het was als het paringsritueel van het bosrietzanger’ (de beste zanger onder de rietvogels, red.), zegt de cineast. ‘We fladderen eerst wat tussen de rietsigaren, waarbij we vreemde geluiden maakten in elkaars richting... vertel jij de rest maar.’
Blanchett: ‘Soms, als je een poosje geen werk hebt of krijgt, zegt je agent: maak een lijst van de regisseurs met wie je graag zou willen werken. En dan stond Guy er altijd op. Ik denk dat ik hem op een beleefde manier ben gaan stalken, tussen die rietsigaren.’
Ook was er het filmpje dat de actrice opnam voor The Criterion Channel, dat ’s werelds meest gerenommeerde filmmakers uitnodigt een paar titels te kiezen uit de zo rijk gevulde kast van het kwaliteitsfilmlabel, dat nieuwe kopieën uitbrengt van oude en nieuwe klassiekers. Blanchett koos onder meer een werk van Maddin. De regisseur: ‘Toen ik dat zag moest ik juichen.’
Aan Maddin, bekend van zijn geboorte-slaapstad portret My Winnipeg, werd vroeg in zijn filmersleven (2003) al een retrospectief gewijd in Rotterdam. ‘Ik herinner me dat als een vrolijke ervaring’, zegt hij. ‘En zelfs productief! Dat je vanwege de jetlag-slapeloosheid de hele nacht gaat schrijven, om vervolgens de hele dag te drinken. Fantastisch.’
De 54ste editie van het Rotterdamse festival kent geen gebrek aan aansprekende gasten. Ook Mohammad Rasoulof is afgereisd, een week nadat de Iraanse cineast genomineerd werd voor een Oscar in de landencategorie voor zijn buiten de censuur om gefilmde drama The Secret of the Sacred Fig. Dit namens Duitsland, dat het werk produceerde en de vorig jaar gevluchte regisseur asiel bood. Zijn actrice Soheila Golestani werd door IFFR gevraagd deel uit te maken van de jury van de Rotterdamse Tiger-competitie, maar mocht het land niet verlaten. Ze is aangeklaagd voor het meewerken aan propaganda, maar voor nu ligt die zaak stil.
‘Ze wachten de Oscar-uitreiking af’, zegt de cineast zondagmiddag in het festivalcentrum De Doelen. Daar wordt ook de Robby Müller-cinematografenprijs uitgereikt, dit jaar aan director of photography Lol Crawley, van het voor tien Oscars (waaronder beste camera) genomineerde migratie-epos The Brutalist.
Tijdens een gesprek in de zaal over zijn werk gaat de Engelsman in op de openingsscène, waarin de camera zich vanuit het ruim van een schip omhoog worstelt, om daarna badend in het licht het Vrijheidsbeeld te tonen – op z’n kop, alsof je er pal onder vaart. Onmogelijk (of te duur) om écht van vlakbij te filmen, voor het voor een film van deze schaal met beperkt budget (nog geen 10 miljoen dollar) gerealiseerde drama. ‘Met een lange lens kregen we het voor elkaar’, zegt Crawley.
Dat IFFR uit meer bestaat dan enkel film, wordt duidelijk bij een bezoek aan de krochten van het festival, in kunstcentrum Worm. Daar presenteert filmmaker David Verbeek (o.a. R U There) zijn project Safe.Self.Sense. Een uit drie videoschermen bestaande installatie met dans, uitgevoerd door Verbeeks echtgenote en danseres Yu He Lin, plus twee van haar Taiwanese collega’s. Bezoekers krijgen een mondkapje omgesnoerd, terwijl de brommende geluidsmix en zwervende laserlichtjes een unheimisch gevoel geven. De met souplesse en ingehouden kracht vertolkte dans is gekoppeld aan op de schermen vertoond droombeeld, dat indirect refereert aan de pandemie. Verbeek bracht die door in de strikte quarantaine van zijn toenmalige woonplaats Taipei. ‘Ik denk dat de pandemie een waterscheiding was’, zegt hij erover. ‘Sindsdien bevinden we ons in een onstuimiger wereld. Niet enkel geopolitiek gezien, maar ook in de kunst.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant