In Asten, een Brabants tuindersdorp, kun je niet om arbeidsmigranten heen. Nou ja, arbeidsmigranten? Dat is een term van vroeger, vindt campingbaas Jos Mennen. ‘Nu zijn het kenniswerkers.’ Kenniswerkers uit bijvoorbeeld Polen wonen op zijn ‘boerderijcamping’ in het buitengebied.
Jos laat een chalet zien, een van zijn ‘peelhutten’, keurig in de verf, van binnen onberispelijk. ‘Ze hebben het hier honderd procent naar de zin. En laten we eerlijk zijn: er wordt ook geld mee verdiend.’ Alleen wil de gemeente in de toekomst geen ‘kenniswerkers’ meer zien op campings in het buitengebied.
Als de politie hier nou moest optreden, als er overlast was, maar niets daarvan. Zijn vaste vakantiegangers hebben geen bezwaar, al jaren komen hier dezelfde kenniswerkers. ‘Alles wat goed is, geen centje pijn, dat zou weg moeten. Na dertig jaar door de gemeente aan de kant geschoffeld worden, ongelofelijk.’
Hier vlakbij is het recreatieark van Peter Gillis, je weet wel, de roemruchte ondernemer van ‘massa is kassa’. De SBS 6-ster staat voor de rechter vanwege vermeende belastingfraude, gevangenisstraf dreigt. Jos werkte 22 jaar voor Peter, ‘met veel plezier, ik hoorde bij de inboedel’. Peter huisvestte veel arbeidsmigranten, later mocht dat niet meer.
Zou de gemeente daarom aansturen op strenger optreden? Dat zou ‘appels met peren vergelijken zijn’. De 72-jarige Jos was vroeger wethouder. Hij gaat de barricades niet meer op, maar de lijntjes zijn kort, hij heeft ‘nog wel wat contacten’ in de gemeenteraad, soms pleegt hij een telefoontje.
Het gemeentebestuur staat ‘natuurlijk’ positief tegenover het huisvesten van arbeidsmigranten, benadrukt wethouder Janine Spoor. Elk jaar rond 15 januari schrijven buitenlanders zich in voor een nieuw seizoen Asten, ‘hele gezinnen keren dan terug’. Dat sommigen ‘onvergund’ blijken te wonen bij een tuinder op het erf of op een camping, wil beslist niet zeggen dat het ook ‘illegaal’ is.
Maar het is wel reden om beter op te letten. Dinsdag zou de gemeenteraad van Asten vergaderen over plannen van het gemeentebestuur om de regels aan te scherpen. Alleen: op het laatst ging dat niet door. En het was al de derde keer in anderhalf jaar tijd dat dit onderwerp van de agenda verdween.
Het kwam door een plotseling ontstane lobby, afgesproken werk, er waren protestbrieven van tuinders en gesprekken achter de schermen. In gemeentekringen herkennen ze hierin de hand van Jos, ook wel bekend als ‘schaduwwethouder’ van Asten. Hij krijgt last met de nieuwe regels. Op de publieke tribune komt hij niet meer, maar zijn invloed telt.
Arbeidsmigranten? ‘Ik zeg liever EU-burgers’, zegt Paul Bakens, fractievoorzitter van Algemeen Belang. (Jos, die wethouder was voor die partij, noemt hem ‘Paultje’). We moeten deze EU-burgers zoals wijzelf een ‘chaletje’ in het bos ‘gunnen’. Paul ‘denkt mee’ met ondernemers in Asten, hij zoekt ‘de creativiteit’ op.
Democratie in Asten verloopt efficiënt. Als de partijen het vooraf met elkaar eens zijn, dan praten ze niet in het openbaar verder, zie het als een ‘gentlemen’s agreement’, zegt de burgemeester tijdens de raadsvergadering. Na ruim een halfuur vertrekt iedereen vanuit het gemeentehuis naar het café. Het record? Aan de toog binnen vijf minuten.
Boven een biertje legt een agrariër met zestien jaar raadservaring uit hoe het in Asten werkt. Vorig jaar hield hij met een composthoop op een akker een compleet arbeidsmigrantenhotel tegen, deze stunt haalde de oudejaarsconference. ‘De raad is niet het gremium om discussie te voeren. Dat doe je in de commissie.’ In de kleine commissie haal je op ‘wat leeft’. De raadsvergadering is daarna ‘gezellig’.
Voordat de nieuwe regels over arbeidsmigranten, pardon, kenniswerkers, kunnen worden afgehamerd, moet er iets veranderen, constateert Jos Mennen op zijn camping. Het gemeentebestuur kan niet blijven toekijken hoe het onderwerp van de agenda wordt gehaald. ‘Als ondernemer zou ik na drie mislukkingen bijna failliet zijn.’
Hoe dit verder moet? Eerst is het wat hem betreft tijd voor overleg met de ‘stakeholders’, dat zijn ondernemers zoals hijzelf. Met al hun ervaring kunnen zij meepraten over het nieuwe beleid. Dan pas kan het onderwerp naar de commissie waar in Asten de besluiten vallen.
a.vanes@volkskrant.nl
Over de auteur
Ana van Es is rondreizend columnist voor de Volkskrant. Eerder was ze onder meer correspondent in het Midden-Oosten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns