Sinds een leerling van een school in Nieuwegein eerder deze maand overleed aan de gevolgen van de ‘choking game’, zijn er al meerdere nieuwe voorvallen met het spel geweest. ‘Een overheidscampagne werkt niet, ga op school in gesprek.’
Hij moest laatst een vriend van zich afslaan, vertelt Wessel Keijzer (16). ‘Hij probeerde bij mij het stikspel te doen, maar ik heb hem toen een harde klap gegeven en toen stopte hij.’
Natuurlijk, ze hebben op TikTok vaak genoeg de filmpjes ervan gezien, zeggen Keijzer en Jet Petrie (16), die op vrijdagochtend op het schoolplein hangen. Maar zelf moeten ze er niks van hebben en ze weten ook niet van anderen op de Vrije School in Zutphen dat die het doen.
‘Ik denk dat sommigen het bij zichzelf doen om een keer mee te maken hoe het voelt om flauw te vallen’, zegt Keijzer. ‘Ze weten heus dat het gevaarlijk kan zijn, maar over de gevolgen denken ze niet na.’ Petrie: ‘Ik val uit mezelf vaak flauw, ik weet niet waarom je dat zou willen meemaken. Het is helemaal niet fijn.’
Ook op het vlakbij gelegen Zutphense Eligant College zijn ze geen fan van de choking game, waar afgelopen maand een jongen aan is overleden. ‘Een kansloos spel’, volgens Daan Jongbloed (17) en Jelmer van Zeeburg (16). Ze hadden er nog nooit van gehoord totdat het in het nieuws kwam.
‘Hier gebeurt dat niet’, zegt Jongbloed. Hij kijkt om zich heen. ‘Er gebeurt hier sowieso niet zoveel.’
Toch maken schoolbestuurders, ouders, politie en justitie zich ernstige zorgen. Het Openbaar Ministerie riep ouders onlangs al op om met kinderen te praten over de gevaren van het spel, waarbij het de bedoeling is dat de ene jongere de andere wurgt en dan weer loslaat als hij net flauwvalt, wat een klein roes op kan leveren – en permanente hersenschade.
Soms volgt zelfs de dood als de hersenen te lang geen zuurstof krijgen. In januari overleed een leerling uit 3 vwo van een school in Nieuwegein. Een paar jaar geleden kwamen een 16-jarige jongen uit Arkel en een 15-jarige jongen uit Den Haag om door het spel.
Het onheilspellende nieuws lijkt jongeren niet af te remmen, integendeel. Vorige week werden vier minderjarigen aangehouden omdat ze de handeling uitvoerden op een school in Rotterdam. En deze week verloor een jongen in Maastricht een stuk van zijn tand toen hij flauwviel tijdens het spel. Hoe kan het dat de trend zich alleen maar verder lijkt te verspreiden?
‘Jongeren maken andere afwegingen dan volwassenen’, zegt Barbara Braams (38), als ontwikkelingspsycholoog aan de VU gespecialiseerd in het puberbrein en risico’s nemen. ‘Ze kennen bijvoorbeeld wel de risico’s van het stikspel. Maar de wens om bij de groep te horen is groter. Ze weten dat ze status kunnen verwerven door mee te doen aan het spel. En dat geeft dan de doorslag.’
Jongeren die risico’s nemen is iets van alle tijden, zegt Braams. ‘Dat hoort bij hun ontwikkeling. Ze proberen gaandeweg onafhankelijk van hun ouders te worden, en daarbij hoort dat je nieuwe dingen probeert en je omgeving verkent. Toen ik jong was gingen jongeren ook al vlak voor de trein kwam nog even de rails oversteken. Het verschil is dat het nu wordt gefilmd en online gezet.’
In het lab onderzoekt Braams die neiging om risico’s te nemen bijvoorbeeld door te vragen aan jongeren en volwassenen: wil je liever één euro zeker krijgen, of een muntje opgooien met de kans dat je drie euro krijgt? ‘Dan zien we dat jongeren gemiddeld genomen meer risico zoekend zijn dan volwassenen.’
Over het verschil tussen jongens en meisjes wat betreft risico’s is het laatste woord nog niet gezegd, aldus Braams. ‘Over het algemeen zie je dat jongeren meer fysieke risico’s nemen, denk aan iets als over een hoge kraan lopen. Meisjes nemen in een sociale context meer risico en tonen meer agressie, bijvoorbeeld door over elkaar te roddelen.’
Of dit soort risico zoekend gedrag meer voorkomt door challenges op sociale media, weet Braams niet zeker. ‘Ik denk wel dat de filmpjes op TikTok of Instagram een vertekend beeld geven: het lijkt opeens alsof iedereen in je omgeving het doet, en dat het altijd goed gaat. Beide klopt natuurlijk niet.’
Voor jongeren is het heel erg belangrijk wat de norm is, zegt Braams. ‘Daar ligt dus ook een kans om dit soort challenges aan te pakken. Wat in ieder geval niet werkt is heel veel informatie geven met een overheidscampagne. Je kunt veel beter op school in gesprek gaan hierover en er zo achterkomen dat niet iedereen er hetzelfde over denkt. Of je zou populaire leerlingen, als een soort influencers, kunnen vragen om zich erover uit te spreken. Maar als jongeren het idee hebben dat de boodschap is ingefluisterd dan prikken ze er meteen doorheen.’
Als ouder moet je vooral open het gesprek aangaan, volgens Braams. ‘Vraag aan je kind of dit ook in hun omgeving voorkomt en oordeel niet te snel, want dat schrikt alleen maar af.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant