Staatssecretaris Mariëlle Paul van Onderwijs werkt aan plannen om terug te gaan naar een systeem met één eindtoets in groep 8. Ze noemde het ‘een heel slechte zaak’ dat er scholen zijn die de verplichte doorstroomtoets niet door alle leerlingen laten maken.
Paul zei dinsdag tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer ‘volop bezig’ te zijn met het uitvoeren van de in december door de Kamer aangenomen motie om terug te gaan naar één eindtoets. ‘Maar die heeft heel veel implicaties die we niet met een druk op de knop kunnen adresseren.’ De staatssecretatis belooft in het najaar met scenario’s te komen over mogelijke aanpassingen.
De doorstroomtoets kwam vorig jaar in de plaats van de eindtoets en moet de kansengelijkheid in het onderwijs vergroten, maar ligt onder vuur sinds de eerste uitslagen zijn binnengekomen. De vrees bestaat dat leerlingen op een niet-passend niveau terechtkomen, vanwege de instructie het schooladvies naar boven bij te stellen als de toets hier aanleiding toe geeft. Daarnaast hebben deskundigen kritiek op de vergelijkbaarheid van de acht toetsen waaruit scholen kunnen kiezen.
Ook de Tweede Kamer heeft scherpe kritiek op dat toetsstelsel en de uitkomsten ervan. In december werd een motie aangenomen om terug te gaan naar één eindtoets. Destijds noemde staatssecretaris Paul die motie ‘ontijdig’. Zij wilde de toets over drie jaar evalueren, zoals voorgenomen.
‘Het past niet bij een betrouwbare overheid om het nieuwe stelsel en de doorstroomtoetsen nu alweer te veranderen, terwijl we de nieuwe normering en kwaliteitsbewaking nauwelijks een kans hebben gegeven’, zei Paul zaterdag nog in de Volkskrant.
Daarop kwam ze dinsdag terug. ‘Ik heb nooit gezegd dat ik getrouwd ben met al die toetsen’, zegt ze. ‘Ik wil alleen dat leerlingen een passend advies krijgen.’
De doorstroomtoets moest gelijke kansen in het onderwijs bevorderen. Al na één keer blijkt: het tegenovergestelde is het geval
Eerste scholen stoppen met bekritiseerde doorstroomtoets: ‘In het belang van de leerlingen’
Ondanks alle kritiek gelooft Paul nog steeds in de doorstroomtoets als ‘objectieve second opinion’. Ze verwees in het debat naar onderzoeken waaruit blijkt dat bepaalde groepen leerlingen stelselmatig een te laag middelbare schooladvies krijgen. ‘Voor mij blijft voorop staan dat de doorstroomtoets bijdraagt aan kansengelijkheid.’
Ze vindt het dan ook zeer kwalijk dat maandag bekend werd dat vier scholen hebben besloten de doorstroomtoets volgende week alleen aan te bieden als ouders dit echt willen. Dertig scholen overwegen dit voorbeeld te volgen. Paul vindt dat leerlingen ‘recht’ hebben op de toets. ‘Het is bovendien een van de weinige toetsen die wettelijk verplicht is. En we moeten ons aan de wet houden.’
De staatssecretaris weersprak ‘dat scholen gekoeioneerd worden door de doorstroomtoets’ vanwege de dwingende instructie het schooladvies naar boven toe bij te stellen als het toetsresultaat daar aanleiding toe geeft. ‘Blijkbaar heb ik niet duidelijk genoeg kunnen maken dat het oordeel van de leraar en de school leidend blijft’, zegt ze.
Deze uitspraak is opmerkelijk omdat Paul scholen vorig jaar nog per brief herinnerde aan de instructie. ‘De maatregel bijstellen schooladvies wordt verplicht, omdat we zien dat bijstellen succes heeft, maar nog onvoldoende wordt toegepast’, staat in de brief, die gericht is aan leerkrachten.
Bij driekwart van de leerlingen van wie het toetsresultaat hoger uitpakte dan verwacht is het advies na afname van de eerste doorstroomtoets ook daadwerkelijk bijgesteld.
In de Tweede Kamer weerklinkt de kritiek die deskundigen en de PO-raad zaterdag in de Volkskrant uitten op de onvergelijkbaarheid van de acht verschillende toetsen. Op dit punt blijft Paul stellig. ‘Dit klopt niet.’ Ze noemt het ‘kwalijk’ dat hieraan getwijfeld wordt.
Meerdere partijen dringen er in navolging van onder meer de Onderwijsraad en de PO-raad op aan om leerlingen later te selecteren voor een passend niveau op de middelbare school. Voor een dergelijke ‘stelselwijziging’ voelt Paul weinig. ‘Gezien alle grote uitdagingen die we in het onderwijs hebben, moeten we niet daar ook aan sleutelen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant