Liang Wenfeng is de excentrieke ceo van het succesvolle Chinese AI-bedrijf DeepSeek. Het nieuwste AI-model, DeepSeek R1, werd onlangs openbaar gemaakt. Dat kwam tot stand volgens een principe dat Liang fel aanhangt – en waar concurrent OpenAI niet meer in gelooft.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met tech als specialisme.
Uit het niets verscheen de AI-assistent DeepSeek maandag in de Nederlandse ranglijst van populairste gratis apps in de App Store. Het overvleugelt daarin nu ChatGPT, tot nu toe de koning van de AI-hausse. Het bedrijf achter de app, ook DeepSeek geheten, is in het Westen allerminst een gevestigde naam. Hetzelfde geldt voor de weinig bekende ceo en oprichter van DeepSeek, Liang Wenfeng.
In China is dat anders. Vorige week dinsdag zat de 40-jarige Liang nog aan tafel met de Chinese premier, Li Qiang. Liang was uitgenodigd als een van een handvol tech-ondernemers om in gesprek te gaan over nieuw overheidsbeleid op het gebied van tech, wetenschap en onderwijs.
Over Liangs politieke denkwijzen is weinig bekend, maar zijn chatbot DeepSeek volgt in elk geval de richtlijnen van de Chinese overheid. Dat blijkt bij zoekopdrachten naar bijvoorbeeld de door Beijing onderdrukte Falung Gong-beweging. ‘Laten we het over iets anders hebben’, zegt de chatbot als gebruikers daarover beginnen.
Het besef dat Liang een vooraanstaande expert is, daalt bij het grote publiek in het Westen nu pas in, door het succes van het nieuwe model – voluit DeepSeek-R1. Dat model presteert even goed op sommige redeneer- en wiskundetaken als AI-modellen van concurrent OpenAI.
Belangrijker aan Liangs DeepSeek is dat het volgens eigen opgaaf slechts 5,7 miljoen euro nodig had om R1 te trainen – een kleinigheid vergeleken met de 500 miljard die OpenAI en consorten recentelijk in de Amerikaanse AI-industrie pompten. Dat de Amerikaanse techbeurs Nasdaq maandag enkele procentpunten daalde, lijkt een direct gevolg van dit schokkend lage prijskaartje. Het besef dat AI kennelijk veel goedkoper kan, heeft de potentie het hele Amerikaanse investeringsklimaat overhoop te gooien.
De man die dit alles veroorzaakte, werd in 1985 geboren in de Zuid-Chinese miljoenenstad Zhanjiang. Meer dan duizend kilometer verderop, aan de universiteit van Zhejiang, behaalde hij bachelor- en masterdiploma’s in informatietechnologie. Daar specialiseerde Liang zich in ‘computervisie’, een onderzoekstak binnen de informatica die zich bezighoudt met het verwerken en ‘begrijpen’ van afbeeldingen door kunstmatige intelligentie.
Tijdens zijn studietijd pakte Liang de financiële wiskunde op als hobby. Hij raakte geobsedeerd door het idee om kunstmatige intelligentie te gebruiken om efficiënter te investeren. Hij maakte er zijn beroep van: met studiegenoten richtte hij investeringsbureau High-Flyer op. Dankzij een investeringsmethode die sterk leunt op AI, beheerde Liangs High-Flyer binnen enkele jaren meer dan een miljard euro aan activa.
Dit succes maakte een miljardair van Liang. Maar hij ging niet met vervroegd pensioen. In 2021 kocht hij duizenden grafische AI-computerchips van de Amerikaanse fabrikant Nvidia, voor een nieuw project – het uiteindelijke DeepSeek.
Dat was een onverwachte zet – ondanks zijn achtergrond in de informatica werd Liang met name gezien als investeerder: ‘Toen we hem voor het eerst ontmoetten, leek hij gewoon een nerdy gast met een vreselijk kapsel’, vertelde een van Liangs zakenpartners recentelijk aan de Financial Times.
Liang kwam vertellen dat hij een AI-systeem wilde bouwen met tienduizend computerchips om zijn eigen chatbots te trainen. ‘Hij kon zijn idee niet anders verwoorden dan: ‘Ik wil dit bouwen, het zal alles op z’n kop zetten’, vertelde de zakenpartner aan de FT. ‘We namen hem niet serieus.’
Een armada van tienduizend AI-chips is een fractie van de honderdduizend chips waarover bijvoorbeeld Meta beschikt. Al helemaal gezien het hoge doel van DeepSeek: ‘Artificial General Intelligence’, zoals Liang in 2023 vertelde aan het Chinese nieuwsmedium 36Kr. Dat is de term voor AI die de menselijke tegenhanger op alle vlakken voorbijschiet.
Dat is nog toekomstmuziek, maar ondertussen gaan de modellen van DeepSeek gelijk op met die van Meta en OpenAI. Naar eigen zeggen doet DeepSeek dit met een fractie van het budget. Het geheim, zoals het bedrijf zelf ten minste claimt, is onder meer dat er nieuwe manieren zijn gevonden om verschillende chips efficiënter samen te laten werken.
Liangs ambitie is niet alleen beperkt tot de technologie zelf: hij draagt graag bij aan het ontstaan van een Chinese industrie die de Amerikaanse concurrentie voorbij kan schieten. ‘Vaak zeggen we dat er een gat van één of twee jaar zit tussen Chinese en Amerikaanse AI, maar het echte gat zit tussen originaliteit en imitatie’, vertelde hij aan 36Kr. ‘Als dit niet verandert, zal China altijd een volger blijven.’
Het Amerikaanse succes, vertelt Liang, is ontstaan uit de samenwerkingen tussen verschillende bedrijven en kennisinstituten. ‘China heeft vergelijkbare ecosystemen nodig’, meent hij. ‘Iemand moet een stap vooruit zetten.’
Dat doet Liang zelf, maar niet in zijn eentje: DeepSeek maakt data over het model, bijvoorbeeld hoe het is getraind, openbaar beschikbaar. Liang zet daarmee één been in de zogeheten Open source-methode, waarbij een techbedrijf al het werk beschikbaar maakt. Veel van de code die DeepSeek schreef is beschikbaar. De bakken data waarmee het model is getraind echter niet, wat uiteindelijk ook nodig is om DeepSeek te kunnen kopieren.
Liang is zelf in ieder geval een felle aanhanger van open-source: ‘We zullen nooit closed-source zijn. We geloven dat het belangrijker is bij te dragen aan het ontstaan van robuuste samenwerkingen.’
Liang vindt winst bovendien minder belangrijk dan innovatie: ‘Al dertig jaar lang wordt winst boven innovatie verheven. Maar innovatie is niet puur zakelijk gedreven; het vereist nieuwsgierigheid en creatieve ambitie.’
Daarin weerklinkt de vroege ideologie van OpenAI, dat zichzelf in 2015 als non-profit aan de wereld introduceerde. Toen hing het ook de open-source-filosofie aan, zoals de naam ‘OpenAI’ doet vermoeden.
Daar is niet veel van over: persbureau Reuters meldde op basis van anonieme bronnen dat OpenAI plannen maakt om de non-profitstatus te lozen, en tot op de dag van vandaag is er geen regel computercode van OpenAI openbaar gemaakt.
Verwijzend naar het belang van samenwerking en het floreren van de Chinese techindustrie vertelde Liang twee jaar geleden aan 36Kr dat de AI-modellen van DeepSeek zijn gebouwd door jong, Chinees talent. Zijn woorden van toen lijken inmiddels profetisch: ‘De wereldwijde top (van AI, red.) is vandaag de dag misschien nog niet te vinden in China, maar we streven ernaar om ons eigen talent te verheffen.’
3x Liang Wenfeng
• Krijgt nu al de titel ‘AI-held van Guangdong’ van plaatselijke media.
• Schreef zijn masterscriptie over het efficiënte gebruik van goedkope camera’s voor AI-toepassingen.
• Kreeg in zijn vroege jaren vaak te horen beter maar snel geld te kunnen gaan verdienen, maar koos er tot zijn eigen opluchting voor te gaan studeren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant