In de eerste weken van zijn tweede ambtstermijn laat Donald Trump meteen zien wat we van zijn buitenlandbeleid kunnen verwachten. Dit weekend was Colombia zijn meest recente opponent, zag correspondent Thomas Rueb. ‘Trump zit op de belangrijkste post ter wereld, en laat zijn macht gelden ook.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Thomas, waarover had Trump het dit weekend aan de stok met zijn Colombiaanse ambtgenoot Gustavo Petro?
‘Het ging dit weekend mis toen twee Amerikaanse militaire vliegtuigen vol gedeporteerde Colombiaanse migranten niet mochten landen in Colombia. Ze moesten stante pede omkeren, terug naar de VS. Dat leverde een gigantische rel op, tussen Donald Trump en zijn Colombiaanse tegenhanger Gustavo Petro.
Het fascinerende is dat het, eigenlijk, helemaal niet ging om het feit dat Trump of Amerika migranten terugstuurt, maar om de manier waaróp. Er landen elke dag vliegtuigen met gedeporteerde migranten vanuit de VS in Colombia. Maar Trump deed het deze keer met militaire vliegtuigen, met mensen in ketenen. Daarvan zei Petro: zo doen we dat niet.
‘Het gevolg was een publiekelijk potje armpje drukken tussen Petro en Trump, die elkaar op sociale media te lijf gingen. De twee leiders spiegelen elkaar: een radicaal-rechtse en een uiterst linkse populist, die op sociale media wilden laten zien wie de sterkste is. Maar in die strijd legt Colombia het natuurlijk altijd af.
‘Trump dreigde met verhoogde handelstarieven voor Colombia, van 25 oplopend tot wel 50 procent. Voor een land als Colombia, met de VS als grootste afzetmarkt, is dat niet te dragen. Er kwam al snel een akkoord. Hier was sprake van een staaltje machtsvertoon van de Amerikaanse president. Trump liet zien dat hij bereid is om wild om zich heen te slaan als hij zijn zin niet krijgt.’
Trump bezigde eerder dezelfde retoriek tegen Denemarken, Canada en Mexico. Wat viel jou deze keer op?
‘Het interessante vind ik de beeldvorming. Trump vindt het heel belangrijk om te signaleren dat er nu iets ánders gebeurt dan onder Biden, toen migranten gewoon werden gedeporteerd met commerciële vluchten. Trump is verkozen op de belofte van een snoeihard migratiebeleid. De realiteit loopt nog flink achter op zijn doel. Van massale deportaties is nog geen sprake. Daarom moet Trump op andere manieren kracht uitstralen.
‘Het Witte Huis deelt gretig promotiemateriaal dat zeer militaristisch aandoet: verslagen migranten die geketend de buik van een legervliegtuig inlopen. Vorige regeringen, zelfs die van Trump, zouden zo’n inhumaan beeld willen vermijden. Maar nu wil Trump dit zo wijdverbreid mogelijk de wereld in hebben. Trump wil de hardheid van zijn acties juist onderstrepen. Hij had ook kunnen zeggen: ik stuur deze mensen terug met een commercieel vliegtuig. Maar dat is niet wat hij wil laten zien.’
Is dit wat we de komende jaren van Trump kunnen verwachten?
‘Zeker. Hij slaat met zijn vuist op tafel, en laat daarmee ook de bureaus in buurlanden Canada en Mexico trillen. Die zien ook waartoe hij in staat is, als hij zijn zin niet krijgt. Ook die landen bedreigt Trump met importheffingen, die mogelijk dit weekend al ingaan. Dus door Colombia zo ogenblikkelijk aan te vallen, laat Trump zien dat het hem menens is. Die tactiek lijkt te werken: de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum toonde zich al aanzienlijk flexibeler. Zij gaf maandag zelfs toe dat er burgers uit andere landen naar Mexico zijn gedeporteerd. Maar daar maakt ze maar even geen groot probleem van.’
Dan is er nog het voorstel van Trump om Egypte en Jordanië meer Gazanen te laten opnemen. Voorzie jij dat hij ook in dit geval zal dreigen met een handelsoorlog om zijn zin te krijgen?
‘Elke tegenwerking die Trump ervaart vanuit het buitenland probeert hij met een enorme tegenaanval ongedaan te maken. Het is een signaal aan de hele wereld, dat hij geen nee accepteert. Maar wat betreft Gaza: het is bij Trump moeilijk te zeggen of hij simpelweg zijn hersenspinsels deelt, of dat hij spreekt over uitgedacht beleid. Het lijkt vooralsnog niet te gaan om regeringsbeleid. Maar zeker weet je het nooit.
‘De hele wereld is opnieuw afhankelijk van de getijden van Trumps humeur. Daardoor roept zo’n uitspraak tussen neus en lippen door zoveel onrust op. Hij is onvoorspelbaar. En het gaat wel degelijk om daadwerkelijke, echte macht. Daar bestaat in ieder geval geen twijfel over: Trump bekleed, op het toppunt van zijn eigen macht, de machtigste politieke post ter wereld. En hij is niet bevreesd die macht te laten gelden.’
Vanuit de Amerikaanse oppositie blijft het ondertussen muisstil. Wat stellen de Democraten tegenover Trumps machtsvertoon?
‘De oppositie is volledig lamgeslagen. Het lukt de Democraten totaal niet om een georganiseerde tegenreactie te geven, of überhaupt een eensgezinde boodschap. Dat draagt bij aan de macht van Trump. Dit soort heftige plannen krijgen daardoor eigenlijk nul georganiseerde tegenspraak.
‘Dat komt doordat er geen leider is. Het was natuurlijk Biden, daarna Harris, en nu... niemand. Daarnaast zijn de Democraten nog altijd bezig met zelfonderzoek naar hun verlies, vóór ze kunnen bepalen hoe ze zich moeten positioneren. Trump neemt besluiten waar progressieve Amerikanen de kriebels van krijgen, maar in de oppositie rent iedereen momenteel rond als een kip zonder kop, in verwarring, zonder duidelijk plan.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant