Gebrek aan voldoende inlichtingen is de verklaring dat er bij een Nederlands bombardement in 2015 op loodsen in Hawija waar IS explosieven bewaarde veel burgerslachtoffers zijn gevallen. Dat concludeert een door Winnie Sorgdrager geleide commissie na vier jaar onderzoek.
zijn politiek verslaggever en onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Het doelwit, dat in een industriële zone lag naast drie woonwijken, is meer dan een half jaar geobserveerd voor het bombardement, maar die observaties waren niet langdurig of systematisch wegens gebrek aan observatiemiddelen en -mogelijkheden.
Dat hebben Amerikaanse militairen tegen de commissie verklaard. ‘De commissie kan op de basis van de, deel gelakte, bronnen niet vaststellen hoe lang en hoe vaak en wat precies is vastgesteld’, stelt het rapport. ‘Gaat het alleen om de activiteiten bij het doelwit of is ook gekeken naar burgeractiviteiten en burgerpatronen in de zones eromheen?’
Volgens de commissie had bij de Nederlandse en Amerikaanse militairen bekend moeten zijn dat er inmiddels vluchtelingen in het gebied woonden. Dat bleek ook uit publieke bronnen. Bij de explosies die volgden op het bombardement vielen naar schatting minimaal zeventig burgerdoden.
Het Nederlandse detachement dat onderdeel was van de internationale coalitie tegen IS, vertrouwde geheel op inlichtingen van de Amerikanen. De Nederlandse red card holder, die elke missie moest toetsen aan de Nederlandse geweldsinstructie, ‘kon niet alle fasen van het targeting proces toetsen, maar moest vertrouwen op de Amerikanen’, zo stelt de commissie.
De twee Nederlandse red card holders konden de inlichtingen ‘niet eigenstandig’ afwegen en het Nederlandse team miste ten tijde van de aanval – ondanks Amerikaanse verzoeken hiertoe – een juridisch adviseur en een intel-expert. ‘Nederland heeft een bewust risico genomen’, concludeert de commissie over de wapeninzet.
De commissie concludeert dat het kabinet de Tweede Kamer voor en na de luchtaanval ‘keer op keer onvolledig en onjuist’ heeft ingelicht. Ook de samenwerking tussen het ministerie van Defensie en de onderzoekscommissie verliep niet altijd op rolletjes, stelt Sorgdragers rapport: ‘Helaas heeft de commissie ook moeten constateren dat de samenwerking met het ministerie van Defensie met de commissie een aantal keren stroef is verlopen.’ En: ‘Eén keer is de uitvraag van de commissie bij de MIVD geweigerd.’
Dit bericht wordt aangevuld.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant