Eind 2024 bezocht ik een concert van de Amerikaanse zangeres Dayna Kurtz. Na het schitterende Reconsider Me begon ze op verontschuldigende toon over Spotify. Haar nummers werden daar vaak gestreamd en dat was vleiend, alleen verdiende ze er niets aan. Ja oké, 0,003 cent per stream; een paar tientjes per jaar. Ze wees de zaal op Patreon, een donatieplatform dat artiesten zoals zij overeind hield – met de verkoop van cd’s verdiende ze al jaren geen inkomen meer, met dank aan Spotify dus.
Ik moest aan Kurtz denken toen ik donderdag het persbericht van de CPNB over de boekenmarktcijfers van 2024 las. Daar stonden leuke dingen in: de boekenmarkt is stabiel en met de Nederlandse fictie gaat het wat beter. Ook fijn is dat het bestverkochte boek niet meer het zoveelste Zussendeel van Lucinda Riley is, maar De Camino van de Nederlandse Anya Niewierra.
Wilma de Rek is chef Boeken bij de Volkskrant.
Maar mijn Kurtz-belletje ging rinkelen bij een zinnetje waarin melding werd gemaakt van een opmerkelijke stijging, met 21 procent, van de omzet bij abonnementsdiensten. Commerciële e- en audioboekabonnementen zijn inmiddels goed voor 55 procent van de totale omzet van e- en audioboeken. Het gaat dan om bijvoorbeeld het Zweedse Storytel en om Kobo Plus, een joint venture van het Nederlandse bol.com en het Canadees-Japanse Kobo Rakuten.
Bij Kobo Plus kun je voor 12,99 euro per maand zoveel boeken lezen en luisteren als je maar wilt. Voor de consument is dat lucratief. Wie de hele top 100 van bestverkochte boeken boeken in huis haalt, is 2.050,57 euro kwijt; een jaarabonnement op Kobo Plus, waar de meeste van die boeken óók te vinden zijn, kost 155,88 euro. Maar wat houdt de schrijver over aan de distributie van zijn werk via streamingsdiensten?
‘Geen idee’, waren de woorden die het meest vielen toen ik een belrondje langs schrijvers deed, onder wie ook schrijvers uit de top 100. Sommigen dachten aan een paar dubbeltjes, anderen aan enkele tientjes of een paar honderd euro. Hoe hun abonnementshonorarium precies werd berekend, wist niemand. Ongetwijfeld bestaan er keurige rekenmodellen, maar voor auteurs zijn die schimmig en oncontroleerbaar.
Hoe dan ook verdienen schrijvers via die abonnementsdiensten veel minder dan via de normale verkoop van hun boeken – en dat is al niet zo veel. Een andere vraag is natuurlijk hoeveel inkomsten ze missen doordat abonnees de boeken niet meer aanschaffen; op Kobo Plus staat niet louter oud spul, maar ook opvallend veel pas verschenen werk.
Schrijvers zijn meer van de letters dan van de cijfers; je mag hopen dat iemand ze in bescherming neemt tegen de verspotifysering van het boek.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns