Deze week werd bekend dat een vijftienjarige jongen is overleden na een zogenoemd 'stikspel'. Het is niet voor het eerst dat iemand zo overlijdt. Maar de precieze omvang is onbekend. Ouders willen niet altijd met hun verhaal in de publiciteit, vertellen betrokkenen en experts.
Het is moeilijk in kaart te brengen hoe vaak jongeren omkomen door een gevaarlijke "uitdaging" zoals het 'stikspel'. De afgelopen jaren kwamen enkele soortgelijke sterfgevallen voor, zoals de zestienjarige Tim uit Arkel en een vijftienjarige jongen uit Den Haag.
Precieze cijfers zijn niet bekend bij bijvoorbeeld het Openbaar Ministerie en de politie. Dat komt doordat de sterfgevallen vaak worden meegeteld in grotere categorieën. "Maar we weten wel dat zulke dodelijke ongevallen vaker voorkomen dan dat nu in de media bekend is", vertelt Justine Pardoen van Bureau Jeugd & Media.
Ze kent verschillende gevallen waarbij tieners en jongvolwassenen omkwamen. "De familie wil niet altijd de doodsoorzaak openbaar maken." Ook Geert Reynders herkent die schaamte van de familie, vertelde hij eerder aan persbureau ANP. Zijn zoon Tim overleed in 2017 op zestienjarige leeftijd bij een vergelijkbaar incident. Na zijn dood richtten Geert en zijn vrouw de stichting T.I.M. (Tegen Internet Misstanden) op. Met die stichting waarschuwen ze ouders voor gevaarlijke challenges die online rondgaan.
De doodsoorzaak wordt daarnaast niet altijd herkend, omdat het ook op doelbewuste zelfdoding kan lijken. "Als Tim zichzelf niet had gefilmd, hadden we gedacht dat het zelfmoord was", zei Reynders.
Dit soort risicovolle "uitdagingen" van jongeren zijn geen nieuw fenomeen. Het riskante 'stikspel' bestond in elk geval ook al voor sociale media, zegt Nick van Hummel, onderzoeker bij het Nederlands Jeugdinstituut.
Dat herkent Pardoen. "Als je nu aan veertigers of vijftigers naar soortgelijke zogenaamde 'spelletjes' vraagt, herkent een deel dat." Ook toen vertelden jongeren het nauwelijks aan ouders.
Waar zulke zaken vroeger mondeling doorgegeven werden, gebeurt dat tegenwoordig ook via filmpjes op sociale media. Het is nauwelijks te voorkomen dat kinderen in contact komen met zulke online video's. "Het is voor ouders en scholen ontzettend moeilijk zicht te krijgen op wat jongeren allemaal online zien en doen", vertelt Van Hummel. "Niet alleen met challenges, maar ook met andere dingen waar jongeren online mee in aanraking komen."
Daarom is het belangrijk voor ouders om te praten over wat jongeren tegenkomen. "Probeer je kind bewust te maken van risico's", zegt Pardoen. "Jongeren hebben een risicovolle leeftijd waarop ze innovatief zijn en avontuurlijke dingen beleven. Maar daarbij kunnen ze niet voldoende overzien wat de consequenties van de risico's kunnen zijn."
Pardoen adviseert daarbij niet boos te worden als je erachter komt dat je kind gevaarlijke dingen heeft gedaan. Het is juist belangrijk een veilige ruimte te creëren. "Als je emotioneel reageert, gaan de hersenen van pubers op slot. Je kunt beter vertellen dat je je zorgen maakt en erover wil praten, en op die manier checken of je kind die zorgen begrijpt."
Het is ook goed om rekening te houden met het moment waarop je zo'n gesprek voert. "Doe het in de auto of voor de tv, en niet officieel aan de keukentafel", vertelt Van Hummel. "Maak er een gesprek van, en geen monoloog. Laat bovendien stiltes vallen, zodat je kind de tijd heeft om antwoord te geven."
Hoe tragisch ook, juist zo'n ongeluk als in Nieuwegein is een geschikte gelegenheid om het gesprek aan te gaan, zegt Pardoen. "Met name over de rol van groepsdruk. Wanneer doe je iets? Wanneer wil je nee zeggen en is dat moeilijk? En het wordt een challenge of spel genoemd, maar wat is er eigenlijk leuk aan de uitdaging? Je kunt op allerlei manieren proberen kinderen over hun grenzen te laten nadenken."
Source: Nu.nl algemeen